Kasko Tazminatı Reddedildi: İtiraz ve Tahkim Yolu
Kaza oldu, kasko poliçeniz var, ama sigorta şirketi ödemeyi reddetti. Gerekçe çoğu zaman şu birkaç başlıktan biridir: alkol, ehliyetsizlik, hız, beyan yanlışlığı, kasıt ya da “poliçe kapsamı dışında”. Bu gerekçelerin her biri ispat şartına bağlıdır ve ispat yükü sigorta şirketindedir.
Kasko, trafik sigortasından farklıdır
- Zorunlu trafik sigortası, kazada karşı tarafın zararını karşılar. Yaptırılması zorunludur.
- Kasko, kendi aracınızın zararını karşılayan ihtiyari bir sigortadır. Kapsamı poliçeyle belirlenir.
Bu ayrım önemlidir: kasko reddedilse bile, kusurlu karşı tarafın trafik sigortasından talepte bulunma hakkınız ayrıca devam eder.
Sık kullanılan ret gerekçeleri ve gerçek hukuki durum
1. Alkollü araç kullanma
Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartları, alkol veya uyuşturucu madde etkisinde araç kullanmayı teminat dışı sayar. Ancak Yargıtay yerleşik uygulamasında aranan ölçüt şudur: kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelmiş olması gerekir. Sigortacı bunu ispat etmek zorundadır.
Alkollü olmakla birlikte kaza; karşı tarafın kırmızı ışık ihlali, yola aniden çıkan yaya, yol kusuru, aracın teknik arızası gibi başka bir sebeple gerçekleşmişse tazminat ödenmelidir. Bu değerlendirme, kusur bilirkişisi raporuyla yapılır.
2. Ehliyetsiz veya uygun olmayan sınıf ehliyetle kullanma
Sürücünün geçerli bir sürücü belgesine sahip olmaması ya da araç sınıfına uygun belgesinin bulunmaması teminat dışı hâllerdendir. Burada da nedensellik bağı tartışılır; ayrıca ehliyetin yanında bulundurulmaması ile ehliyetin hiç olmaması farklı şeylerdir.
3. Hız ve trafik kuralı ihlali
Hız ihlali tek başına kaskoyu kendiliğinden geçersiz kılmaz. Kural ihlali, ancak genel şartlarda sayılan bir teminat dışılık hâline giriyorsa sonuç doğurur.
4. Beyan yükümlülüğüne aykırılık
Poliçe kurulurken aracın kullanım amacı, hasar geçmişi veya kilometre gibi hususlarda gerçeğe aykırı beyan, sigortacıya cayma veya tazminatı indirme hakkı verebilir (TTK m.1435 vd.). Ancak sigortacının bu hususu sorduğunu ve beyanın riski etkilediğini ispatlaması gerekir.
5. Çalınan araçta anahtar ve ruhsat
Araç çalınmışsa, sigortacı genellikle tüm anahtarların ve ruhsatın ibrazını ister. Anahtarlardan birinin kaybolmuş olması tek başına ret sebebi sayılmaz; sigortacı, hırsızlıkta sigortalının ağır kusurunu ortaya koymalıdır. Çalınan araçta ayrıca 30 gün bekleme süresi ve buluntu hâlindeki iade usulü poliçede düzenlenir.
6. Eksik sigorta ve pert–değer tartışması
Poliçedeki bedelin aracın gerçek değerinin altında olması hâlinde eksik sigorta gündeme gelir ve tazminat oranlı ödenir. Buna karşılık sigortacı, aracın rayiç değerini düşük belirleyerek ödeme yapıyorsa, bu değere itiraz edilebilir; belirleyici olan rizikonun gerçekleştiği andaki piyasa değeridir.
Ne yapılmalı?
- Ret yazısını yazılı olarak isteyin. Gerekçesi açıkça belirtilmiş bir ret yazısı olmadan itiraz süreci yürütülemez.
- Dosyayı talep edin. Eksper raporu, hasar dosyası ve şirketin dayandığı belgelerin örneğini yazılı olarak isteyin.
- Karşı delilleri toplayın: kaza tespit tutanağı, alkol raporu, kamera görüntüleri, tanık beyanları, servis raporu, fotoğraflar.
- Şirkete yazılı itiraz gönderin ve cevap süresi tanıyın.
Sigorta Tahkim Komisyonu
Sigorta şirketi, uyuşmazlığın çözümü için Sigorta Tahkim Komisyonu’na üye ise, tahkim yolu dava açmaya göre çok daha hızlı işler. Öne çıkan noktalar:
- Başvuru öncesinde sigorta şirketine başvurup talebin reddedilmiş olması ya da 15 iş günü içinde cevap verilmemiş olması gerekir.
- Başvuru ücreti, talep edilen tutara göre kademelidir ve dava harçlarına kıyasla düşüktür.
- Hakem kararları belirli tutarın altında kesindir; belirli tutarın üzerindeki kararlara karşı itiraz hakem heyetine başvurulabilir.
- Süreç genellikle aylarla ölçülür; dava süreleriyle kıyaslandığında önemli bir avantajdır.
Dava yolu
Tahkim tercih edilmezse ya da şirket üye değilse, uyuşmazlık mahkemeye taşınır. Sigortalı tüketici sıfatını taşıyorsa tüketici mahkemesi, ticari nitelikteki sigortalarda asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Ticari nitelikteki uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartıdır.
Zamanaşımı: sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olmasından itibaren iki yıl ve sigorta tazminatına ilişkin istemler her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TTK m.1420).
Değer kaybı ayrı bir talep
Kaza sonrası aracınızda oluşan değer kaybı, kasko tazminatından ayrı bir kalemdir ve kural olarak kusurlu tarafın trafik sigortasından istenir. Kaskodan ödeme alınmış olması, değer kaybı talebini ortadan kaldırmaz.
Deprem hasarlarında zorunlu sigorta kapsamı için DASK neyi karşılar yazımıza bakabilirsiniz. Alan bilgisi: Trafik Kazası ve Sigorta Hukuku.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Poliçe genel ve özel şartları her sözleşmede farklılık gösterebileceğinden, kendi poliçeniz esas alınmalıdır.