Yoklama Kaçağı ve Bakaya İdari Para Cezasına İtiraz (7179 Sayılı Askeralma Kanunu m.24)
- 7179 sayılı Askeralma Kanunu’nun 24. maddesine göre barışta kabul edilebilir bir özrü olmadan yoklama kaçağı, saklı, bakaya veya geç iltihak bakayası kalan kişiye kaçak kaldığı gün sayısı kadar idari para cezası verilir.
- Kanundaki başlangıç tutarı, kendiliğinden gelenler için günlüğü 5 TL, yakalananlar için 10 TL‘dir; bu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır.
- Süre yoklama kaçakları ve saklılar için kaçak kaldıkları tarihten, bakayalar için bakaya kaldıkları tarihten, geç iltihak bakayaları için yol süresinin bitiminden başlar.
- Ceza, tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir.
- Muayenede askerliğe elverişsiz olduğu anlaşılan, muafiyet hakkı olan ya da erteleme hakkı bulunduğu hâlde işlem yaptırmayan kişiye, erteleme süresine denk gelen günler için ceza uygulanmaz.
- Cezayı veren makam, kişinin başvurduğu veya kolluğun getirdiği askerlik şubesi, diğer hâllerde nüfusa kayıtlı olduğu yerin askerlik şubesi başkanıdır.
- Cezaya karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur.
- On beş bin Türk lirası dahil idari para cezalarına karşı başvuru üzerine verilen kararlar kesindir; bu tutarı aşanlarda iki hafta içinde itiraz yolu açıktır.
- Ceza kesinleştikten sonra aynı eylemi yeniden işleyen hakkında suç dosyası hazırlanır ve Askeri Ceza Kanunu’nun 63. maddesine göre hapis cezası gündeme gelir.
- Yargıtay’a göre bu suçun oluşması için usulüne uygun tebliğ edilmiş ve kesinleşmiş bir idari para cezası şarttır.
- Aynı konutta oturduğu tespit edilmeyen kardeşe yapılan tebligat usulsüzdür; bu durumda ceza kesinleşmiş sayılmaz.
- Sonradan “askerliğe elverişli değildir” raporu alan kişinin rahatsızlığının kaçak kaldığı dönemde de bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
- Yargıtay 7. Ceza Dairesi, yoklama kaçaklığını mütemadi saymış ve kaçaklığın sona erdiği tarihte yürürlükte olan kanunun uygulanacağını kabul etmiştir.
- Sulh ceza hâkimliği, başvurulan ceza yerine başka bir idari yaptırım tutanağını incelerse karar kanun yararına bozulur.
- Kesin olan bir başvuru kararına yanlış kanun yolu bildirimi üzerine itiraz edilip ikinci bir karar alınması, ilk kararın kesinliğini değiştirmez.
Yoklama kaçağı cezası, çoğu kişinin askerlik şubesine kendiliğinden gittiği gün ya da bir kimlik kontrolünde yakalandığı anda öğrendiği bir borçtur. Tutar, kaçak kalınan her gün için işlediğinden yıllarca yurt dışında kalan, öğrenim ertelemesini yenilemeyi unutan ya da yoklamaya hiç çağrılmadığını düşünen kişiler için beklenmedik boyutlara ulaşabilir. Ceza bir kez kesinleştikten sonra aynı durumun sürmesi ise idari yaptırımdan çıkıp ceza soruşturmasına dönüşür.
Bu nedenle ilk idari para cezasına karşı yapılacak başvuru, yalnızca parayı değil sonraki ceza riskini de belirler. Aşağıda Askeralma Kanunu ile Kabahatler Kanunu’nun ilgili hükümleri ve Yargıtay 7. Ceza Dairesinin tebligat, sağlık raporu, lehe kanun ve kesinlik konularındaki kararları kendi cümleleriyle ele alınmaktadır.
Kanunî dayanak
| Aşama | Kural | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Kaçaklığın başlangıcı | Yoklama kaçağı kalınan, bakaya kalınan veya yol süresinin bittiği tarih (7179 m.24/1) | Başlangıç tarihinin nüfus ve askerlik kayıtlarıyla uyumu |
| Gün sayısının hesabı | Kaçak kalınan her gün için ayrı tutar | Erteleme, muafiyet ve elverişsizlik günlerinin düşülmesi (m.24/2) |
| Günlük tutar | Kendiliğinden gelen 5 TL, yakalanan 10 TL; yıllık yeniden değerleme | Kişinin kendiliğinden mi geldiği, yakalandığı mı; tutanaktaki nitelendirme |
| Yetkili makam | Başvurulan veya getirilen şube; diğer hâllerde nüfusa kayıtlı yer şubesi (m.24/3) | Tutanağı düzenleyen şubenin yetkisi |
| Tebliğ | Tebligat Kanunu hükümleri | Aynı konutta oturmayan aile bireyine yapılan tebligatın usulsüzlüğü |
| Ödeme | Tebliğden itibaren bir ay (m.24/1) | Ödeme yapılması başvuru hakkını ortadan kaldırmaz |
| Sulh ceza başvurusu | Tebliğden itibaren 15 gün (5326 m.27) | Dilekçede hangi tutanağa itiraz edildiğinin tarih ve sayıyla yazılması |
| Kanun yolu | 15.000 TL dahil kararlar kesin; aşanlar için 2 hafta içinde itiraz (5326 m.28/10, m.29) | Kesin karara yapılan itirazın sonuç doğurmaması |
| Suç aşaması | Kesinleşmiş cezadan sonra kaçaklığın sürmesi (7179 m.24/4; 1632 m.63) | İlk cezanın usulüne uygun tebliğ edilip kesinleşmiş olması |
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- Askerlik şubesinden idari yaptırım karar tutanağının bir örneğini ve tebliğ mazbatasını alın; tutanağın tarihini ve sayısını not edin.
- Tutanakta hangi tarih aralığının esas alındığını, kaç gün hesaplandığını ve sizin “kendiliğinden gelen” mi “yakalanan” mı sayıldığınızı kontrol edin.
- Kaçak sayılan dönemde öğrenim, yurt dışı veya başka bir nedenle erteleme hakkınız bulunup bulunmadığını belgeleriyle çıkarın.
- Askerliğe elverişsizlik veya muafiyet söz konusuysa sağlık kurulu raporunu ve rahatsızlığın geçmişini gösteren tedavi kayıtlarını toplayın.
- Kaçaklığınız 26/06/2019’dan önce başlamışsa, ne zaman sona erdiğini belirleyin; lehe kanun tartışması bu tarihe bağlıdır.
- Tebligatın size mi, aynı konutta oturan bir yakınınıza mı, yoksa başka adreste oturan bir aile bireyine mi yapıldığını tespit edin.
- Tebliğden itibaren on beş gün içinde yerleşim yerinizdeki sulh ceza hâkimliğine dilekçeyle başvurun; dilekçede itiraz ettiğiniz tutanağın tarih ve sayısını açıkça yazın.
- Dilekçeye erteleme belgelerini, sağlık raporlarını, yurt dışı giriş-çıkış ve oturum belgelerini ve tebligata ilişkin itirazlarınızı ekleyin.
- Ödeme yapmaya karar verirseniz bunun başvuru hakkınızı ortadan kaldırmadığını bilin; ödeme dekontunu dosyanıza koyun.
- Hâkimlik kararının kesin olup olmadığını ceza tutarına göre kontrol edin; 15.000 TL’yi aşan cezalarda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde itiraz edin.
- Kesin bir karara karşı yanlış kanun yolu bildirilmişse bu bildirime güvenerek yeni bir sonuç beklemeyin; kanun yararına bozma yolunun ancak Adalet Bakanlığı aracılığıyla işletilebildiğini unutmayın.
- Cezadan sonra askerlik durumunuzu derhâl düzeltin; kesinleşmiş cezadan sonra kaçaklığın sürmesi ayrı bir ceza soruşturmasına yol açar.
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 07.01.2025 T., 2024/4422 E., 2025/80 K.
Suç için kesinleşmiş idari para cezası şart; aynı konutta oturmayan kardeşe yapılan tebligat cezayı kesinleştirmez. Şüpheli 06/01/2023–21/08/2023 arasında yoklama kaçağı kaldığı gerekçesiyle hakkında suç duyurusunda bulunulmuş, Cumhuriyet başsavcılığı yetkili makam tarafından verilmiş kesinleşmiş bir ceza bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiş, itiraz da reddedilmiştir. Kanun yararına bozma istemini inceleyen Daire, kendi gerekçesinde önce suçun ön şartını belirlemiştir: “yoklama kaçağı/bakaya/saklı suçlarının oluşabilmesi için, öncelikle yükümlülerin kabahat teşkil eden eylemlerine ilişkin kesinleşmiş bir idari para cezasının bulunması gerekmektedir.” Ardından dosyadaki tebligatı incelemiştir: “idari para cezasının kardeşine tebliğ edildiği anlaşılmış ise de; kardeşiyle aynı konutta oturup oturmadığı ve görünüşe göre tebliğ almaya ehil olup olmadığı hususlarına dair şerh düşülerek tebliğ işlemlerinin tamamlanması gerektiği cihetle, yapılan tebligatın usulsüz olduğu, dolayısıyla geçerli bir tebligattan ve idari para cezasının usulüne uygun kesinleşmesinden bahsedilemeyeceği ve 1632 sayılı Kanun’un 63/1. maddesinde düzenlenen yoklama kaçağı suçunun yasal unsurları itibarıyla oluşmayacağı anlaşılmıştır.” Bu yeni hukuka aykırılık istem konusu yapılmadığı için dosya, kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağının takdiri amacıyla oybirliğiyle Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmiştir.
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 07.04.2025 T., 2023/10613 E., 2025/4825 K.
Yoklama kaçaklığı mütemadidir; kaçaklığın bittiği tarihte yürürlükte olan kanun uygulanır. Başvurulan tutanak yerine başka tutanak incelenemez. Askerlik şubesi önce 10.015,00 TL’lik bir ceza tutanağı düzenlemiş, sistem hatası gerekçesiyle bunun yerine 30/01/2019–18/03/2021 dönemi için 5.205,00 TL’lik yeni bir tutanak düzenlemiştir. Kabahatli ikinci tutanağa başvurmuş, sulh ceza hâkimliği ise ilk tutanağı inceleyerek başvuruyu reddetmiştir. Daire, Başsavcılığın lehe kanun karşılaştırması yapılması gerektiği yönündeki istemini kendi gerekçesiyle reddetmiştir: “yoklama kaçağı kalmak fiilinin mütemadi nitelikte bir fiil olduğu, dolayısıyla fiilin gerçekleştirilmesiyle işlenmeye başlanan kabahatin, kesintinin gerçekleştiği (temadinin sona erdiği) tarihte işlenmiş kabul edilmesi ve dolayısıyla o anda yürürlükte bulunan Kanun’un uygulanması gerektiği”, somut olayda kesintinin gerçekleştiği 18.03.2021 itibarıyla 7179 sayılı Kanun’a göre uygulama yapıldığı belirtilmiştir. Başvurulan tutanak yerine başka bir tutanağın incelenmesine ilişkin istem ise yerinde görülmüştür. Lehe kanun istemi oybirliğiyle reddedilmiş, yanlış tutanağın incelenmesi yönünden hâkimlik kararı oybirliğiyle kanun yararına bozulmuştur.
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 01.10.2024 T., 2022/11291 E., 2024/8069 K.
Sonradan alınan “askerliğe elverişsiz” raporu, kaçak kalınan dönemin yeniden araştırılmasını gerektirir. Kabahatliye 10/02/2017–12/08/2020 dönemi için 15.681,00 TL idari para cezası verilmiş, sulh ceza hâkimliği başvuruyu reddetmiştir. Kabahatli daha sonra bir şehir hastanesinden “mental retardasyon” teşhisiyle “barışta ve seferde askerliğe elverişli değildir” raporu almıştır. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, kanun yararına bozma isteminde, rahatsızlığın yoklama kaçağı kalınan dönemde de bulunup bulunmadığının belirlenmesi için önceki tedavi belgelerinin temin edilmesi, askerliğe elverişlilik durumunun değerlendirilmesi ve ayrıca 7179 sayılı Kanun öncesindeki dönem için mülga 1111 sayılı Kanun ile karşılaştırma yapılması gerektiğini ileri sürmüştür. Daire, incelemenin ihbarnamedeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğunu belirterek “Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki talepler yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir” demiştir. Sulh ceza hâkimliği kararı oybirliğiyle kanun yararına bozulmuştur. Kararda aktarılan gerekçeler Başsavcılığın istem gerekçeleri olup Daire bu istemleri kabul etmekle yetinmiştir; lehe kanun karşılaştırmasına ilişkin kısım bakımından Dairenin 2025 tarihli kararındaki temadi ölçütü de birlikte değerlendirilmelidir.
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 03.12.2024 T., 2023/13000 E., 2024/10709 K.
Kesin nitelikteki başvuru kararına yapılan itiraz üzerine verilen karar hukuki değerden yoksundur. 01/01/2020–05/04/2021 dönemi için verilen 6.155,00 TL’lik cezaya karşı yapılan başvuru İnegöl Sulh Ceza Hâkimliğince reddedilmiş, bu karara yapılan itiraz üzerine Bursa 1. Sulh Ceza Hâkimliği cezayı 26/06/2019 öncesi dönem için 2.820,14 TL yönünden kaldırmış, sonrası için itirazı reddetmiştir. Başsavcılık lehe kanun karşılaştırması yapılması gerektiğini ileri sürerek bu ikinci kararın bozulmasını istemiştir. Daire ise meseleye başka bir açıdan bakmıştır: “İnegöl Sulh Ceza Hâkimliğinin 13.10.2021 tarihli ve 2021/3419 değişik iş sayılı kararının kesin nitelikte olduğu, kanun yolunda yanıltmanın bu durumu değiştirmeyeceği ve Bursa 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 18.02.2022 tarihli ve 2022/1611 D. İş sayılı kararının hukuki değerden yoksun bulunduğu anlaşılmakla” istemin asıl hedefinin ilk karar olması gerektiğini belirtmiştir. İlk karar yönünden kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağının takdiri için dosya oybirliğiyle Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmiştir.
Tebligat ekseninde 07.01.2025 tarihli karar belirleyicidir. Daire, kendi gerekçesinde idari para cezasının aynı konutta oturduğu tespit edilmeyen bir kardeşe tebliğ edilmesini usulsüz saymış ve bu nedenle cezanın kesinleşmediğini, dolayısıyla Askeri Ceza Kanunu’ndaki suçun oluşmayacağını kabul etmiştir. Dosya daha sonra yeniden kanun yararına bozma istemiyle Daireye gelmiş ve Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 11.02.2026 tarihli, 2025/6171 E., 2026/1237 K. sayılı kararıyla, bu tebligat gerekçesine dayanan istem yerinde görülerek hâkimlik kararı bozulmuştur. Uygulamada tebligatın annenin, babanın veya kardeşin farklı bir adreste imzasıyla yapılması sık görülür; mazbatada birlikte oturma şerhinin bulunmaması, hem idari para cezası hem de ceza soruşturması bakımından ciddi bir itiraz sebebidir. Tebligat kurallarının ayrıntısı için usulsüz tebligat ve Tebligat Kanunu 21/2 yazılarımıza bakılabilir.
Tarih ve kanun ekseninde 07.04.2025 tarihli karar, uygulamada en çok tartışılan soruya Dairenin kendi gerekçesiyle cevap vermiştir. Yoklama kaçaklığı her gün yeniden işlenen, kesintisiz süren bir fiil olarak görülmüş ve kaçaklığın sona erdiği tarih esas alınmıştır. Buna göre kaçaklığı 26/06/2019’dan önce başlayıp bu tarihten sonra sona eren kişi bakımından 7179 sayılı Kanun uygulanır. Daire 01.10.2024 tarihli kararında, kaçaklığı 2020’de sona eren bir kişi hakkında Başsavcılığın lehe kanun karşılaştırması istemini de içeren ihbarnameyi bütünüyle yerinde bulmuştu. 2025 tarihli karar ise bu konuda Dairenin açık gerekçesini içerdiği için bugün daha güvenilir ölçüttür. Kaçaklığı 26/06/2019’dan önce tamamen sona ermiş kişiler bakımından ise iki kanunun sonuçlarının karşılaştırılması tartışması güncelliğini korur.
Aynı karar, sulh ceza hâkimliğinin başvuru konusu tutanağı doğru belirlemesinin önemini de gösterir. Askerlik şubelerinin sistem hatası nedeniyle bir tutanağı iptal edip yenisini düzenlemesi uygulamada görülen bir durumdur. Başvuru dilekçesinde itiraz edilen tutanağın tarih ve sayısının açıkça yazılması ve eski tutanağın durumunun belirtilmesi, hâkimliğin yanlış belgeyi incelemesini önler.
Elverişlilik ekseninde 01.10.2024 tarihli karar, 24. maddenin ikinci fıkrasının pratik anlamını ortaya koyar. Kanun, muayenede askerliğe elverişsiz olduğu anlaşılanlara ceza uygulanmayacağını söyler; ancak rapor çoğu zaman cezadan sonra alınır. Başsavcılığın istemi, bu durumda rahatsızlığın kaçak kalınan dönemde de mevcut olup olmadığının eski tedavi kayıtlarıyla araştırılması gerektiği yönündedir ve Daire istemi kabul etmiştir. Doğuştan ya da uzun süreli rahatsızlıklarda geçmişe dönük sağlık kayıtlarının dosyaya sunulması bu nedenle önemlidir. Askerlikten muafiyetin şartları için askerlikten muaf olma şartları yazımıza bakılabilir.
Kanun yolu ekseninde 03.12.2024 tarihli karar bir tuzağa işaret eder. Kabahatler Kanunu belirli bir tutara kadar idari para cezalarına karşı verilen başvuru kararlarını kesin saymaktadır; bugün bu sınır on beş bin Türk lirasıdır. Kesin olan bir karara, kararda yanlışlıkla itiraz yolu gösterilmiş olsa bile itiraz edilemez ve itiraz mercii kararı hukuki değer taşımaz. Kişi ikinci kararla kısmen haklı çıktığını düşünse de o karar ilk kararın yerine geçmez. Bu durumda tek yol, Adalet Bakanlığına başvurarak kanun yararına bozma istenmesidir ve bu yolun işletilmesi Bakanlığın takdirine bağlıdır.
İdari para cezalarına karşı başvuru usulünün genel çerçevesi için Kabahatler Kanunu’nda idari para cezasına itiraz yazımız yol gösterici olacaktır. Yoklama kaçağı cezasının ödenmesi askerlik yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; bedelli askerlikten yararlanma imkânı ise ayrı şartlara bağlıdır ve güncel tutarlar için bedelli askerlik ücreti yazımıza bakılabilir.
Son olarak suç aşaması hafife alınmamalıdır. 7179 sayılı Kanun’un 24. maddesinin dördüncü fıkrası, barışta verilen idari para cezası kesinleştikten sonra aynı eylemlerden birini işleyenler hakkında suç dosyası hazırlanmasını öngörür. Askeri Ceza Kanunu’nun 63. maddesi ise gelme veya yakalanma zamanına göre değişen hapis cezaları öngörmektedir. İlk cezanın usulüne uygun tebliğ edilip kesinleşmesi bu nedenle kişinin lehine değil aleyhine bir eşiktir; ceza kesinleştikten sonra askerlik şubesine başvurmayı ertelemek, idari yaptırımı ceza yargılamasına dönüştürür.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Neden sorun çıkarır | Doğrusu |
|---|---|---|
| On beş günlük başvuru süresini kaçırmak | Süre geçince idari yaptırım kararı kesinleşir ve suç aşamasının ön şartı oluşur | Tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurun |
| Tebliğ mazbatasına bakmamak | Aynı konutta oturmayan yakına yapılan tebligat usulsüzdür ve cezayı kesinleştirmez | Mazbatayı alın, kime ve hangi adreste tebliğ yapıldığını tespit edin |
| Erteleme dönemlerini belgelememek | Erteleme hakkı varken işlem yaptırılmayan günler için ceza uygulanmaz; belge yoksa düşülmez | Öğrenim, yurt dışı ve diğer erteleme belgelerini dilekçeye ekleyin |
| Sonradan alınan sağlık raporunu sunmamak | Rahatsızlığın kaçak kalınan dönemde de mevcut olduğu gösterilirse ceza tartışılabilir | Raporla birlikte eski tedavi kayıtlarını sunun |
| Dilekçede tutanağı belirtmemek | Birden fazla tutanak varsa hâkimlik yanlış tutanağı inceleyebilir | İtiraz edilen tutanağın tarih ve sayısını açıkça yazın |
| Her durumda eski kanunun lehe olduğunu sanmak | Yargıtay, kaçaklığın sona erdiği tarihte yürürlükte olan kanunun uygulanacağını kabul etmiştir | Kaçaklığın bitiş tarihini tespit edip buna göre savunma kurun |
| Kesin karara itiraz etmek | 15.000 TL dahil cezalarda başvuru kararı kesindir; itiraz mercii kararı hukuki değer taşımaz | Tutarı kontrol edin; gerekirse kanun yararına bozma için Bakanlığa başvurun |
| Ödeme yapınca itiraz hakkının düştüğünü düşünmek | Kabahatler Kanunu ödeme yapılmasının kanun yoluna başvurma hakkını etkilemeyeceğini söyler | Ödeme dekontunu saklayıp başvuruyu ayrıca yapın |
| Cezadan sonra durumu düzeltmemek | Kesinleşmiş cezadan sonra kaçaklığın sürmesi hapis cezası öngören suça dönüşür | Ceza kesinleşince gecikmeden askerlik şubesine başvurun |
Yoklama kaçağı, saklı ve bakaya ne demektir?
7179 sayılı Kanun’un 3. maddesine göre yoklama kaçağı, tabi olduğu yoklama yılı içinde yoklamasını yaptırmayan kişidir. Saklı, yirmi yaşına girdiği hâlde adını nüfus kayıtlarına geçirmemiş olandır. Bakaya ise sevke tabi olduğu hâlde sevkini yaptırmayan veya sevk edildiği birliğe katılmayan kişidir. Geç iltihak bakayası da sevkini yaptırdığı hâlde yol süresi dışında birliğine katılandır.
Yoklama kaçağı cezası nasıl hesaplanır?
Ceza, kaçak kalınan gün sayısı ile günlük tutarın çarpılmasıyla bulunur. Kanundaki başlangıç tutarı kendiliğinden gelenler için günlüğü 5 TL, yakalananlar için 10 TL’dir. Bu tutarlar Kabahatler Kanunu’nun 17. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca her yıl yeniden değerleme oranında artırılır; tutanakta hangi yılın tutarının kullanıldığı ayrıca kontrol edilmelidir.
Kendiliğinden gitmek ile yakalanmak arasında fark var mı?
Evet. 24. maddeye göre kendiliğinden askerlik şubesine gelenler için günlük tutar, yakalananlar için belirlenen tutarın yarısıdır. Bu nedenle kişinin yakalama tutanağıyla mı yoksa kendi başvurusuyla mı işleme alındığı, cezanın miktarını doğrudan etkiler.
Öğrenim ertelemem vardı ama yenilemeyi unuttum, yine de ceza alır mıyım?
24. maddenin ikinci fıkrası, bu Kanunda belirtilen nedenlerle erteleme hakkı olduğu hâlde süresi içinde işlem yaptırmayanlara erteleme sürelerine denk gelen günler için idari para cezası uygulanmayacağını düzenler. Erteleme hakkınızın bulunduğu dönemi belgeleyerek bu günlerin cezadan düşülmesini isteyebilirsiniz.
Askerliğe elverişsiz raporu alırsam ceza kalkar mı?
Kanun, yapılan muayenede askerliğe elverişli olmadığı anlaşılanlara ceza uygulanmayacağını öngörür. Yargıtay 7. Ceza Dairesinin kabul ettiği kanun yararına bozma isteminde, sonradan alınan raporda belirtilen rahatsızlığın kaçak kalınan dönemde de mevcut olup olmadığının eski tedavi kayıtlarıyla araştırılması gerektiği belirtilmiştir.
Cezaya nereye ve ne kadar sürede itiraz edilir?
Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesine göre idari para cezasına karşı kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Bu süre içinde başvurulmazsa ceza kesinleşir. Mücbir sebep varsa bu sebebin ortadan kalkmasından itibaren yedi gün içinde başvuru mümkündür.
Sulh ceza hâkimliğinin kararına itiraz edebilir miyim?
Kabahatler Kanunu’nun 28. maddesinin onuncu fıkrasına göre on beş bin Türk lirası dahil idari para cezalarına karşı başvuru üzerine verilen kararlar kesindir. Bu tutarı aşan cezalarda 29. madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre itiraz edilebilir.
Karar kesin ama bana itiraz yolu gösterildi, ne olur?
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, kesin nitelikteki bir başvuru kararına karşı kanun yolunda yanıltma olsa bile kararın kesinliğinin değişmeyeceğini ve itiraz üzerine verilen kararın hukuki değerden yoksun olduğunu belirtmiştir. Böyle bir durumda sonuç alınabilecek yol, Adalet Bakanlığı aracılığıyla kanun yararına bozma istenmesidir.
Tebligat yakınıma yapıldı, geçerli mi?
Tebligat Kanunu’na göre muhatap yerine aile bireylerine yapılan tebligatın geçerli olması için bu kişilerin muhatapla aynı konutta oturmaları gerekir. Yargıtay 7. Ceza Dairesi, aynı konutta oturduğu ve tebliğ almaya ehil olduğu şerhi düşülmeden kardeşe yapılan tebligatı usulsüz saymış ve cezanın kesinleşmediğini kabul etmiştir.
Kaçaklığım 2019’dan önce başladı, hangi kanun uygulanır?
Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 07.04.2025 tarihli kararına göre yoklama kaçaklığı mütemadi bir fiildir ve kesintinin gerçekleştiği, yani kaçaklığın sona erdiği tarihte yürürlükte olan kanun uygulanır. Kaçaklığınız 26/06/2019’dan sonra sona erdiyse 7179 sayılı Kanun esas alınır; bu tarihten önce sona erdiyse iki kanunun karşılaştırılması gündeme gelebilir.
Cezayı ödersem itiraz hakkımı kaybeder miyim?
Kabahatler Kanunu’nun 17. maddesinin altıncı fıkrası, ödeme yapılmasının kişinin karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemeyeceğini açıkça belirtir. Ödeme yapıp aynı zamanda on beş günlük süre içinde sulh ceza hâkimliğine başvurmak mümkündür. Aynı fıkradaki indirim hükmünün somut cezada uygulanıp uygulanmadığı tutanaktan ayrıca kontrol edilmelidir.
Ceza kesinleştikten sonra askere gitmezsem ne olur?
7179 sayılı Kanun’un 24. maddesinin dördüncü fıkrasına göre barışta verilen idari para cezası kesinleştikten sonra aynı eylemlerden birini işleyenler hakkında askerlik şubelerince suç dosyası hazırlanır ve Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir. Askeri Ceza Kanunu’nun 63. maddesi bu durumda gelme veya yakalanma zamanına göre hapis cezası öngörür.
Cezayı hangi askerlik şubesi verir?
24. maddenin üçüncü fıkrasına göre şubeye bizzat başvuranlar için başvurdukları, kolluk tarafından getirilenler için getirildikleri askerlik şubesi başkanı yetkilidir. Bunların dışındaki durumlarda, örneğin yakalanıp tutanak tutularak serbest bırakılanlarda, nüfusa kayıtlı olunan yerin askerlik şubesi başkanı yetkilidir.
Aynı dönem için iki ayrı ceza tutanağı düzenlendi, ne yapmalıyım?
Başvuru dilekçesinde hangi tutanağa itiraz ettiğinizi tarih ve sayısıyla belirtin ve diğer tutanağın durumunu açıklayın. Yargıtay 7. Ceza Dairesi, kabahatlinin başvurduğu tutanak yerine başka bir tutanağı inceleyerek karar veren sulh ceza hâkimliğinin kararını kanun yararına bozmuştur.
Yurt dışında yaşıyordum, yoklama kaçağı sayılır mıyım?
Yurt dışında bulunmak kendiliğinden kaçaklığı ortadan kaldırmaz; 7179 sayılı Kanun yurt dışında bulunanlar için erteleme ve dövizle askerlik gibi özel imkânlar öngörür. Kaçak sayılan dönemde bu imkânlardan birine hak kazanıp kazanmadığınız, 24. maddenin ikinci fıkrasındaki erteleme istisnası bakımından belgeleriyle değerlendirilmelidir.
- 7179 sayılı Askeralma Kanunu m.3 — Yoklama kaçağı, saklı ve bakaya tanımları
- 7179 sayılı Askeralma Kanunu m.24 — Yoklama kaçağı, saklı ve bakayalara verilecek cezalar
- 7179 sayılı Askeralma Kanunu m.23 — Kabul edilebilir mazeretler
- 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu m.63 — Yoklama kaçağı ve bakaya suçu
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.5 — Zaman bakımından uygulama
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17 — İdari para cezası, ödeme süresi ve yeniden değerleme
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27 — İdari yaptırım kararına karşı başvuru
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.28 ve m.29 — Başvurunun incelenmesi, kesinlik sınırı ve itiraz
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.7/2 — Lehe kanunun uygulanması
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.309 — Kanun yararına bozma
- 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.10 ve m.16 — Bilinen son adres ve aynı konutta oturanlara tebligat
- 1111 sayılı (mülga) Askerlik Kanunu m.89 — 26/06/2019 öncesi ceza düzenlemesi
İlgili yazılarımız: Kabahatler Kanunu’nda idari para cezasına itiraz · Askerlikten muaf olma şartları · Bedelli askerlik ücreti · Usulsüz tebligat · Askerlik borçlanması
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.