Öğretmenlerde Norm Kadro Fazlası: Belirleme, Resen Atama ve İptal Davası
- Bir okulda alanınızdaki norm kadro sayısı azalırsa, fazlalık hizmet puanı en az olandan başlanarak belirlenir.
- Hizmet puanı eşitse önce öğretmenlikteki hizmet süresi daha az olan, eşitlik sürerse öğretmenliğe daha sonra başlayan norm kadro fazlası sayılır.
- Puan, norm kadro fazlası belirleme sürecinin son günü esas alınarak hesaplanır ve yer değiştirmede de aynı puan kullanılır.
- 2015 tarihli Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği yürürlükten kalkmıştır; norm kadro fazlası artık yeni Yönetmeliğin 34. maddesinde düzenlenir.
- Norm kadro fazlası öğretmen önce kadrosunun bulunduğu ilçedeki, sonra ilçe grubundaki okullara tercihine göre atanır.
- Tercihine yerleşemeyen veya tercih yapmayan öğretmenin ataması, boş norm kadrosu olan okullara hizmet puanı düşük olandan başlanarak resen yapılır.
- İlçe grubunda boş norm kadro yoksa il geneline geçilir; il içinde de ihtiyaç yoksa öğretmen talep ederse Bakanlığın sunduğu illerden birine atanabilir.
- En az %40 engelli olan ya da tam bağımlı engelli yakınına baktığını belgeleyen öğretmen, bu durum sürdükçe resen görev yeri belirlemeden istisnadır.
- Norm kadro fazlası öğretmenlerin il içi isteğe bağlı yer değiştirmesinde süre şartı aranmaz.
- Danıştay’a göre kapatılan okuldan öğrencilerin taşındığı okula öğretmen aktarılırken, norm açığı kadar öğretmen aktarılmalı; fazlası baştan norm kadro fazlası sayılmalıdır.
- Norm kadro fazlası belirleme işlemine dava açmadan yalnızca resen atamaya dava açarsanız, mahkeme belirlemenin hukuka uygunluğunu inceleyemez.
- Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, zorunlu hizmetini tamamladıktan sonra norm kadro fazlası olarak yine zorunlu hizmet alanındaki okula atanan öğretmene artırımlı hizmet puanı verilmesi gerektiğine karar vermiştir.
- Yeni Yönetmelikte hizmet puanı 1 Şubat 2026’dan itibaren günlük olarak hesaplanır; bu tarihe kadar geçen süreler eski Yönetmeliğe göre değerlendirilir.
- İptal davası, işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde açılır.
- Resen atama yeni okulda göreve başlamayı gerektirdiğinden, dava açarken yürütmenin durdurulmasının da istenmesi pratik önem taşır.
Norm kadro, bir okulda bulunması gereken öğretmen sayısıdır ve öğrenci sayısına, şube ve ders saatine göre belirlenir. Okulun öğrencisi azaldığında, bir okul kapatılıp öğrencileri başka okula taşındığında ya da ders saatleri değiştiğinde norm düşer; o okulda görevli öğretmen sayısı normun üstünde kalır. Bu durumda kimin okulda kalacağı, kimin başka bir okula gideceği hizmet puanına göre belirlenir. Yıllardır aynı okulda çalışan bir öğretmen için bu, çoğu zaman ilçe değiştirmek, farklı bir okul türüne geçmek ya da her gün uzun yol gitmek anlamına gelir.
Uygulamada itirazlar üç noktada toplanır: sıralamanın doğru yapılıp yapılmadığı, resen atamanın doğru sırayla ve doğru okula yapılıp yapılmadığı ve fazlalığın oluşmasında idarenin kendi hatası bulunup bulunmadığı. Aşağıda önce yeni Yönetmeliğin kuralları, sonra bu üç noktayı tartışan Danıştay kararları kendi cümleleriyle ele alınmaktadır.
Kanunî dayanak
| Aşama | Yeni Yönetmelikteki kural | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Fazlalığın doğması | Alandaki norm kadro sayısının azalması veya herhangi bir nedenle ihtiyaç fazlası olma (m.34/1) | Norm güncellemesinin tarihi ve güncelleme öncesi okula yapılan atamalar |
| Sıralama | Hizmet puanı en az olandan başlanır; eşitlikte hizmet süresi, sonra başlama tarihi (m.34/1) | Puanın hesap günü belirleme sürecinin son günüdür |
| İlçe içi tercih | Önce kadronun bulunduğu ilçe, sonra ilçe grubu; puan üstünlüğüyle (m.34/2) | Tercih listesinin bu kademeye uygun doldurulması |
| İlçe grubunda resen atama | Boş norm kadrolu okula, puanı düşük olandan başlanarak (m.34/2) | Atanılan okulda gerçekten boş norm bulunup bulunmadığı |
| İl geneli | Tercihe göre puan üstünlüğü; olmazsa ihtiyaç bulunan okula resen (m.34/3) | İlçe grubunda boş norm bulunmadığının belgelenmesi |
| İl dışı | İl içinde ihtiyaç yoksa talep hâlinde Bakanlığın sunduğu illerden biri; kadrolu öğretmen eş de istenebilir (m.34/4) | Bu yol öğretmenin talebine bağlıdır, resen değildir |
| Engellilik istisnası | %40 engelli veya tam bağımlı engelli yakını olan öğretmen resen görev yeri belirlemeden istisna (m.34/7) | Sağlık kurulu raporunun süresinde sunulması |
| İsteğe bağlı yer değiştirme | İl içinde süre şartı aranmaz (m.32/3); il genelinde atanabileceği okul yoksa iller arası da süre aranmaz (m.33/4) | Norm fazlası statüsünün başvuru anında sürmesi |
| Zorunlu hizmet yükümlüsü | Norm uygulamasıyla zorunlu hizmet alanı dışına resen gönderilen yükümlü, ilk dönemde geri atanır (m.24/7) | Zorunlu hizmet sürelerinin birleştirilmesi |
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- Okulunuzun norm kadro tespit çizelgesini, güncelleme tarihini ve alanınızdaki norm ile mevcut öğretmen sayısını okul müdürlüğünden veya ilçe millî eğitim müdürlüğünden yazılı olarak isteyin.
- Güncellemeden önce ve sonra okula kimlerin, hangi tarihte ve hangi atama türüyle geldiğini çıkarın; norm dolu iken yapılmış atama varsa bunu ayrıca not edin.
- Alanınızdaki öğretmenlerin hizmet puanı sıralamasını isteyin ve kendi puanınızı hizmet cetvelinizle satır satır karşılaştırın.
- Puan hesabında belirleme sürecinin son gününün esas alınıp alınmadığını, sözleşmeli, ücretli ve askerlik sürelerinin doğru hizmet alanından sayılıp sayılmadığını kontrol edin.
- Puanlar eşitse öğretmenlikteki hizmet süresi ve öğretmenliğe başlama tarihi ölçütlerinin doğru sırayla uygulandığını denetleyin.
- Zorunlu hizmet alanında görev yapıyorsanız 1/2/2026 öncesi dönem için artırımlı hizmet puanının hesaba katılıp katılmadığını ayrıca sorun.
- Norm kadro fazlası olarak belirlendiğinize dair işlemi yazılı olarak isteyin ve tebliğ tarihini saklayın; dava süresi bu tarihten işler.
- Tercih döneminde önce ilçenizdeki, sonra ilçe grubunuzdaki okulları doldurun; kademeye uymayan tercih, istemediğiniz bir okula resen atanmanıza yol açabilir.
- Engellilik veya tam bağımlı yakın durumunuz varsa sağlık kurulu raporunu süresinde sunun ve resen atama istisnasının uygulanmasını yazılı olarak isteyin.
- Resen atama işlemi gelince atanılan okulda gerçekten boş norm bulunup bulunmadığını ve puan sırasının doğru işletilip işletilmediğini inceleyin.
- İptal davasını altmış gün içinde açın; dilekçede hem norm kadro fazlası belirleme işlemini hem de resen atama işlemini ayrı ayrı dava konusu yapın.
- Göreve başlama zorunluluğu nedeniyle telafisi güç zarar doğacaksa yürütmenin durdurulmasını isteyin ve yeni okula süresinde başlayarak disiplin riskine girmeyin.
Danıştay 2. Daire, 03.06.2021 T., 2020/1490 E., 2021/1917 K.
Kapatılan okulun öğretmenleri norm açığı kadar aktarılmalı; ancak sonuca etkisi olmayan hata işlemi sakatlamaz. Sınıf öğretmeni olan davacı 2013’te bir ilkokula atanmıştır. 18/07/2014 tarihli çizelgeye göre okulun normu 36, mevcudu 29’dur. 6287 sayılı Kanun’la gelen sistem değişikliği sonucu ilişkilendirilen ortaokuldan dokuz öğretmen bu okula aktarılmış, 27/10/2014 güncellemesinde norm 35’e inmiş, mevcut 38’e çıkmış ve 111 puanlı davacı 37. sırada norm kadro fazlası olmuştur. Daire kuralı şöyle koymuştur: “6287 sayılı Kanunun öngördüğü sistem gereği kapatılan eğitim kurumlarında görevli öğretmenlerin, öğrencilerin taşındığı eğitim kurumlarında norm kadro açığı bulunması halinde öncelikle bu kurumlara aktarılması, norm kadro olmadığı halde bu kurumlara atanan öğretmenlerin ise norm kadro fazlası olarak belirlenmeleri gerekmektedir.” Somut olayda yedi kişilik ihtiyaca karşın dokuz öğretmen aktarıldığını ve puanı en düşük iki öğretmenin baştan norm kadro fazlası sayılması gerektiğini tespit etmiş, ancak “bu duruma uyularak işlem tesis edilmiş olsa idi dahi, 27/10/2014 tarihli güncelleme sonrası davacının hizmet puanı üstünlüğüne göre 36. sırada yer alacağı ve yine norm kadro fazlası durumda olacağı açıktır” diyerek belirlemenin netice itibarıyla hukuka uygun olduğunu kabul etmiştir. Davacı bu arada eş durumu nedeniyle başka ile atandığından uyuşmazlık yargılama giderleri ve vekâlet ücreti yönünden sürmüştür. İdare mahkemesi kararı gerekçesi değiştirilerek onanmış, vekâlet ücreti yönünden düzeltilerek onanmış; karar 03.06.2021 tarihinde oybirliğiyle, karar düzeltme yolu açık olmak üzere verilmiştir.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 10.11.2022 T., 2022/2277 E., 2022/3198 K.
Resen atamada ilçe önceliğini öngören genelge hukuka uygun; dava konusu edilmeyen belirleme işlemi incelenmez. Hatay’da bir Anadolu lisesinde biyoloji öğretmeni olan davacı, 2016 Ekim güncellemesi sonucunda norm kadro fazlası olmuş, görev yaptığı ilçe yerine komşu ilçedeki bir okulu tercih etmiş; idare, önce kendi ilçesindeki ihtiyaç duyulan okulları tercih etmesi gerektiği gerekçesiyle onu aynı ilçedeki bir meslek lisesine resen atamıştır. Davacı hem bu atamayı hem de “Tercihlerine atanamayanlar ile tercihte bulunmayanların, hizmet puanı en fazla olandan başlamak üzere öncelikle görev yapmakta oldukları ilçe içinde, bunun mümkün olmaması durumunda ise hizmet puanı en az olandan başlamak üzere görev yapmakta oldukları il içinde resen” atanacağını öngören 2016/19 sayılı Genelge ibaresini dava konusu yapmıştır. Kurulun onadığı Daire kararı, genelgenin amacının puanı yüksek öğretmenlerin daha fazla mağdur olmaması için önce ilçe içinde değerlendirilmesi olduğunu ve üst normlara paralel bulunduğunu kabul etmiştir. Daire, davacının asıl şikâyetine ilişkin olarak ise “norm kadro fazlası olarak belirlenmesine ilişkin işlemin dava konusu edilmemesi karşısında, bu iddiaya yönelik hukuki inceleme ve değerlendirme yapılmasına olanak bulunmadığı” sonucuna varmıştır. Danıştay 2. Dairesinin davanın reddine ilişkin 24.02.2022 tarihli, 2017/1790 E., 2022/826 K. sayılı kararı onanmış; karar 10.11.2022 tarihinde kesin olarak ve oybirliğiyle verilmiştir.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 27.02.2023 T., 2022/66 E., 2023/7 K.
Zorunlu hizmeti tamamladıktan sonra norm kadro fazlası olarak yine zorunlu hizmet alanına atanan öğretmen artırımlı puan alır. Bölge idare mahkemeleri arasındaki aykırılığın giderilmesi istemiyle önüne gelen dosyada Kurul, 06/05/2010 sonrasında göreve başlayıp zorunlu hizmetini tamamlayan ve ardından aynı il veya ilçede, yine zorunlu çalışma alanındaki başka bir okula norm kadro fazlası ya da isteğe bağlı olarak atanan öğretmenlerin, eski 40. maddenin altıncı fıkrasındaki artırımdan yararlanıp yararlanmayacağını incelemiştir. Batman’daki dosyada davacı, okulunda ihtiyaç fazlası olduğu için başka bir okula atanmıştır. Kurul kuralı şöyle yorumlamıştır: “arttırımlı hizmet puanından istifade edebilmek için, zorunlu çalışma yükümlülüğünün tamamlandığı eğitim kurumunda çalışmaya devam edilmesi yolunda bir kısıtlama getirilmediği, zorunlu çalışma yükümlülüğünü yerine getirmek üzere zorunlu hizmet alanlarına atandıktan sonra zorunlu hizmet alanında fiilen görev yapmaya devam edilmesinin yeterli olduğu anlaşılmaktadır.” Sonuç olarak bu öğretmenlere “zorunlu çalışma alanında fiilen görev yapmaya devam etmeleri sebebiyle zorunlu hizmet alanları için öngörülen azami çalışma süresinin üzerinde çalıştıkları süreler için (…) arttırımlı hizmet puanı verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.” Aykırılık, işlemin iptali yönündeki Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi kararı doğrultusunda giderilmiş; karar 27.02.2023 tarihinde kesin olarak ve oyçokluğuyla verilmiştir. Kararda yer alan karşı oy, bu atamaların zorunlu hizmet için yapılmadığı gerekçesiyle artırımın uygulanmaması gerektiğini savunmuş olup Kurulun benimsediği görüş değildir.
Danıştay 2. Daire, 18.12.2024 T., 2020/1576 E., 2024/6277 K.
2020 değişikliğiyle artırım %50’ye indirildi, önceki %100’ler aynı okulda korundu; düzenleme hukuka uygun. 2007’de ilk atamayla Kilis’teki bir ilkokulda göreve başlayan ve 06/05/2010 öncesinde göreve başladığı için zorunlu hizmetten muaf tutulan davacı, eski metnin kendisi gibi öğretmenleri artırımdan yararlandırmadığını, 19/06/2020 değişikliğinin ise %100 artırım alan meslektaşlarını geçici 8. maddeyle korurken kendisine yalnızca %50 verdiğini ileri sürerek 40. maddenin altıncı fıkrası ile geçici 8. maddenin iptalini istemiştir. Daire, değişiklikle artırımın “Bakanlık kadrolarına 06/05/2010 tarihinden önce atanan ve zorunlu çalışma yükümlülüğü bulunmayan öğretmenler dâhil olmak üzere, zorunlu çalışma yükümlülüğünü tamamlayan veya zorunlu çalışma yükümlülüğünden muaf olan öğretmenlerden hâlen zorunlu hizmet alanlarında görev yapanların” tamamını kapsar hâle geldiğini tespit etmiş ve idarenin takdir yetkisini vurgulayarak şu sonuca varmıştır: “önceki düzenlemeyle kazanılan haklar korunmak suretiyle, Yönetmeliğin ilk haline nazaran eşitlik ilkesine daha uygun hükümler içeren dava konusu Yönetmeliğin 40. maddesinin 6. fıkrası ile geçici 8. maddesinde, hukukun genel ilkelerine ve üst hukuk normlarına aykırılık bulunmamaktadır.” Dava ilk derece olarak reddedilmiş; karar 18.12.2024 tarihinde oybirliğiyle, tebliğden itibaren otuz gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere verilmiştir.
Birinci katmanda 2021 tarihli Daire kararı önemli bir ölçü koyar. Okula norm açığından fazla öğretmen aktarılması, idarenin kendi yarattığı bir fazlalıktır ve bu fazlalık okulda eskiden beri görev yapan öğretmenlerin sırtına yüklenemez. Açığı aşan kısım, aktarma anında norm kadroyla ilişkilendirilmeden fazla sayılmalıdır. Aynı karar, bu hatanın tek başına işlemi sakatlamadığını da gösterir: hata düzeltilmiş olsaydı dahi davacı yine fazla kalacaksa, belirleme netice itibarıyla hukuka uygun sayılır. Bu yüzden davada yalnızca hatayı göstermek yetmez; hatanın sizin sıranızı değiştirdiğini sayılarla ortaya koymak gerekir.
İkinci katmanda en sık yapılan hata, dava konusunun eksik belirlenmesidir. 2022 tarihli Kurul kararına konu dosyada öğretmen, okula norm dolu iken beş atama yapıldığını ve bu nedenle fazla duruma düştüğünü ileri sürmüş, fakat belirleme işlemini değil yalnızca resen atamayı ve genelgeyi dava konusu yapmıştır. Sonuç, en güçlü iddianın hiç incelenmemesi olmuştur. Resen atama işlemini hukuka aykırı kılan sebep çoğu zaman bir önceki işlemde, yani fazlalığın belirlenmesinde gizlidir. Dava açarken iki işlemin birlikte hedeflenmesi, dilekçenin en önemli teknik unsurudur. Bu mantık, memurların diğer atama uyuşmazlıklarında da geçerlidir; memur atama iptali davası yazımızda ayrıntıları bulabilirsiniz.
Üçüncü katmanda, yani atamanın sırasında, yeni Yönetmelik eski genelge uygulamasını büyük ölçüde kural hâline getirmiştir. Önce kadronun bulunduğu ilçe, sonra ilçe grubu, sonra il geneli gelir. Tercihe göre yapılan yerleştirmede puanı yüksek olan önce yerleşir; tercihine yerleşemeyenlerin resen atamasında ise puanı düşük olandan başlanır. Bu çift yönlü sıra ilk bakışta çelişkili görünse de amacı açıktır: puanı yüksek olan kendi seçtiği yere yakın kalır, resen atamada ise en uzak ya da en az istenen okullar puanı düşük olana düşer. 2022 tarihli kararda onanan gerekçe, tercih listesinin kademeye uygun doldurulmamasının resen atamayla sonuçlanabileceğini açıkça göstermektedir.
Resen atamaya karşı dava açılırken bakılacak somut noktalar bellidir: atanılan okulda gerçekten boş norm kadro bulunup bulunmadığı, ilçe grubunda boş norm varken il geneline geçilip geçilmediği, puan sırasının doğru işletilip işletilmediği ve engellilik istisnasının göz ardı edilip edilmediği. Yeni Yönetmelik, il içinde alanında ihtiyaç bulunmayan öğretmen için başka ile atanmayı yalnızca talebe bağlamıştır; talebi olmayan bir öğretmenin bu yolla il dışına gönderilmesi kuralın dışına çıkmak olur. Aile birliği mazereti olan öğretmenler bakımından ayrıca eş durumu tayini kuralları da değerlendirilmelidir.
Dördüncü katman, zorunlu hizmet alanlarındaki öğretmenler için belirleyicidir. 2023 tarihli Kurul kararı, zorunlu hizmetini tamamlayıp norm kadro fazlası olarak yine zorunlu hizmet alanındaki başka bir okula atanan öğretmenin artırımdan yararlanacağını kesin olarak karara bağlamıştır. Kurul, eski metinde artırımın aynı okulda kalma şartına bağlanmadığını, zorunlu hizmet alanında fiilen görev yapmaya devam etmenin yeterli olduğunu kabul etmiştir. Bu karar, norm kadro fazlası nedeniyle okul değiştiren öğretmenin kendi iradesi dışındaki bir atama yüzünden puan kaybına uğramaması bakımından da önemlidir.
2024 tarihli Daire kararı ise 19/06/2020 değişikliğinin sonuçlarını ortaya koyar. Değişiklikten sonra artırım %50’ye indirilmiş, fakat 06/05/2010 öncesinde göreve başlayıp zorunlu hizmetten muaf olan öğretmenler de kapsama alınmıştır. Daha önce %100 artırım alanlar, aynı okulda kaldıkları sürece bu oranı korumuştur. Daire bu farkı eşitlik ilkesine aykırı görmemiştir. Uygulamadaki önemli sonuç şudur: geçici 8. madde kapsamında %100 artırım alan bir öğretmen norm kadro fazlası nedeniyle başka bir zorunlu hizmet okuluna atanırsa, artırımın hangi oranda süreceği ayrıca tartışılabilir; bu karar ilk derece kararıdır ve temyiz yolu açıktır.
Yeni Yönetmeliğe geçişle birlikte bu tartışmaların ağırlığı değişmektedir. Hizmet puanı 1/2/2026’dan itibaren günlük olarak hesaplanmakta, bu tarihe kadar geçen süreler için ise eski Yönetmelik uygulanmaktadır. Yeni 21. maddede eski yüzdelik artırım kuralına yer verilmemiştir. Bu nedenle 2026 sonrasında yapılacak norm kadro fazlası sıralamalarında, geçmiş dönemin artırımlı puanının doğru devredilip devredilmediği sıralamayı doğrudan etkileyecek bir inceleme konusudur.
Son olarak süre ve ihtiyati tedbir boyutu unutulmamalıdır. İdari işleme karşı dava açma süresi altmış gündür ve işlemin tebliğiyle başlar. Resen atanan öğretmen, dava açmış olsa da yeni görev yerine başlamakla yükümlüdür; başlamamak ayrı bir disiplin sorununa dönüşebilir. Bu nedenle dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması istenmesi ve idareye yapılan başvuruların cevapsız kalması hâlinde zımni ret süresinin takip edilmesi önemlidir.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Neden sorun çıkarır | Doğrusu |
|---|---|---|
| Yalnızca resen atama işlemine dava açmak | Danıştay, dava konusu edilmeyen belirleme işlemine ilişkin iddiaları incelememiştir | Norm kadro fazlası belirleme ve resen atama işlemlerini birlikte dava konusu yapın |
| Norm çizelgesini görmeden itiraz etmek | Norm ve mevcut sayısı bilinmeden fazlalığın kaynağı gösterilemez | Güncelleme öncesi ve sonrası çizelgeleri yazılı olarak isteyin |
| İdarenin hatasını göstermekle yetinmek | Hata sıranızı değiştirmiyorsa belirleme netice itibarıyla hukuka uygun sayılabilir | Hatanın sizin sıranıza etkisini sayılarla ortaya koyun |
| Hizmet puanını kontrol etmemek | Sözleşmeli, ücretli, askerlik veya zorunlu hizmet süreleri yanlış hesaplanmış olabilir | Hizmet cetvelini puan tablosuyla satır satır karşılaştırın |
| Tercihleri kademeye uymadan doldurmak | İlçe önceliğine uymayan tercih resen atamayla sonuçlanabilir | Önce ilçedeki, sonra ilçe grubundaki okulları sıralayın |
| Engellilik raporunu sunmamak | Yönetmelik bu öğretmenleri resen görev yeri belirlemeden istisna tutar; belge yoksa istisna uygulanmaz | Sağlık kurulu raporunu süresinde verin ve istisnayı yazılı isteyin |
| Yeni okula başlamamak | Dava açmak göreve başlama yükümlülüğünü kaldırmaz; disiplin sorunu doğabilir | Göreve başlayın, yürütmenin durdurulmasını ayrıca isteyin |
| Artırımlı puanı sormamak | Norm fazlası olarak zorunlu hizmet alanında okul değiştirenler artırımdan yararlanır | 1/2/2026 öncesi dönemin artırımlı puanını belgeyle talep edin |
| Eski Yönetmeliğe göre dilekçe yazmak | 2015 tarihli Yönetmelik yürürlükten kalkmıştır; madde numaraları değişmiştir | İşlem tarihine göre hangi Yönetmeliğin uygulandığını belirleyip ona dayanın |
Norm kadro fazlası öğretmen nasıl belirlenir?
Yeni Yönetmeliğin 34. maddesine göre alanında norm kadro sayısı azalan öğretmenler arasında hizmet puanı üstünlüğüne göre sıralama yapılır ve hizmet puanı en az olandan başlanarak norm kadro fazlası belirlenir. Puan hesabında norm kadro fazlası belirleme sürecinin son günü esas alınır.
Hizmet puanları eşitse kim fazla sayılır?
Önce öğretmenlikteki hizmet süresi daha az olan norm kadro fazlası olarak belirlenir. Hizmet süresi de eşitse öğretmenliğe daha sonra başlayan fazla sayılır. Bu sıra Yönetmelikte açıkça öngörüldüğü için başka bir ölçüt, örneğin okuldaki görev süresi, esas alınamaz.
Norm kadro fazlası olunca nereye atanırım?
Önce kadronuzun bulunduğu ilçedeki, sonra ilçe grubundaki okullara tercihinize göre hizmet puanı üstünlüğüyle atanırsınız. Yerleşemezseniz ilçe grubundaki boş norm kadrolu okullara resen atama yapılır. İlçe grubunda boş norm yoksa il genelindeki okullara geçilir.
Resen atamada neden puanı düşük olandan başlanıyor?
Tercihe göre yerleştirmede puanı yüksek olan önce istediği okula yerleşir. Tercihine yerleşemeyenlerin resen atamasında ise Yönetmelik puanı düşük olandan başlanmasını öngörür. Böylece daha az tercih edilen okullara öncelikle puanı düşük olanlar atanır; Danıştay’ın incelediği 2016 genelgesindeki ilçe önceliği de bu amaca dayandırılmıştır.
Başka bir ile zorla gönderilebilir miyim?
Yeni Yönetmeliğin 34. maddesinin dördüncü fıkrası, il içinde alanında ihtiyaç bulunmayan norm kadro fazlası öğretmenin yer değiştirme dönemi dışında Bakanlığın sunduğu illerden birine atanmasını öğretmenin talebine bağlamıştır. Kadrolu öğretmen olan eşin de istemesi ve alanında ihtiyaç bulunması hâlinde aynı yere ataması yapılabilir.
Engelli öğretmenler de resen atanır mı?
Sağlık kurulu raporunda en az %40 engelli olduğu belirtilen öğretmenler ile eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımlarından tam bağımlı olduğunu raporla belgeleyen öğretmenler, norm kadro fazlası konumunda olsalar da engellilik durumu devam ettiği sürece resen görev yeri belirlemeden istisnadır.
Okula norm dolu iken atama yapıldıysa ne olur?
Danıştay 2. Dairesi, kapatılan okullardan öğretmen aktarılırken norm açığından fazla aktarılanların baştan norm kadro fazlası sayılması gerektiğini belirtmiştir. Ancak aynı kararda, bu kurala uyulsaydı dahi davacının yine fazla kalacağı anlaşıldığı için işlem netice itibarıyla hukuka uygun bulunmuştur. Hatanın sıranıza etkisini göstermeniz gerekir.
Hangi işleme dava açmalıyım?
Norm kadro fazlası olarak belirlenmenize ve buna dayanan resen atamanıza birlikte dava açmalısınız. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun onadığı kararda, belirleme işlemi dava konusu edilmediği için okula norm dolu iken atama yapıldığı yönündeki iddia incelenmemiştir.
Dava açma süresi ne kadardır?
İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesine göre idare mahkemesinde dava açma süresi, işlemin yazılı bildirim tarihinden itibaren altmış gündür. Belirleme ve atama işlemleri farklı tarihlerde tebliğ edildiyse her biri için süreyi ayrı ayrı takip etmek gerekir.
Dava açarsam yeni okula başlamak zorunda mıyım?
Evet. Dava açılması idari işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Göreve başlamamak ayrı bir disiplin sorununa dönüşebilir. Bu nedenle dilekçede yürütmenin durdurulması istenmeli, karar çıkana kadar yeni görev yerine süresinde başlanmalıdır.
Norm kadro fazlası olunca isteğe bağlı yer değiştirme yapabilir miyim?
Evet. Yeni Yönetmeliğin 32. maddesine göre norm kadro fazlası kadrolu öğretmenlerin il içi isteğe bağlı yer değiştirmelerinde süre şartı aranmaz. 33. maddeye göre il genelinde alanında atanabileceği okul bulunmayan norm kadro fazlası öğretmenin iller arası isteğe bağlı yer değiştirmesinde de süre şartı aranmaz.
Zorunlu hizmet alanında okul değiştirirsem artırımlı puanımı kaybeder miyim?
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 2023 tarihli kararında, zorunlu hizmetini tamamladıktan sonra norm kadro fazlası veya isteğe bağlı olarak yine zorunlu çalışma alanındaki başka bir okula atanan öğretmenin, eski Yönetmeliğin 40. maddesinin altıncı fıkrasındaki artırımlı puandan yararlanması gerektiğine karar vermiştir. Bu karar 1/2/2026 öncesi dönemin hesabı bakımından uygulanır.
2020’de artırım oranı neden %50’ye düştü?
19/06/2020 tarihli değişiklikle artırım, zorunlu hizmetini tamamlayanlar ile zorunlu hizmetten muaf olup hâlen zorunlu hizmet alanında görev yapanların tamamına her yıl %50 olarak uygulanmaya başlanmıştır. Önceden %100 artırım alanların oranı, geçici 8. madde uyarınca aynı okulda görev devam ettiği sürece korunmuştur. Danıştay 2. Dairesi bu düzenlemeyi hukuka uygun bulmuştur.
Yeni Yönetmelik ne zaman yürürlüğe girdi, hizmet puanı nasıl değişti?
Yeni Yönetmeliğin 44. maddesine göre hizmet puanlarını düzenleyen 21. maddenin fıkralarının büyük bölümü 1/2/2026’da, diğer maddeler yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Hizmet puanı artık bir günlük çalışma karşılığı olarak belirlenmektedir. Geçici 4. maddeye göre 1/2/2026’ya kadar hizmet puanları eski Yönetmeliğe göre hesaplanır.
Zorunlu hizmet yükümlüsüysem ve norm nedeniyle zorunlu hizmet alanı dışına atandıysam ne olur?
Yeni Yönetmeliğin 24. maddesinin yedinci fıkrasına göre, zorunlu çalışma öngörülen okulda görev yaparken okulun kapanması, norm kadro uygulaması veya diğer nedenlerle görev yeri resen zorunlu hizmet alanı dışına değiştirilen yükümlü öğretmen, zorunlu çalışma yükümlülüğünü yerine getirmek ya da eksik kalan hizmetini tamamlamak üzere ilk yer değiştirme döneminde yeniden atanır.
- Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.34 — İhtiyaç veya norm kadro fazlası öğretmenlerin yer değiştirmeleri
- Aynı Yönetmelik m.21 ve m.22 — Hizmet puanları ve hesabında dikkate alınacak süreler
- Aynı Yönetmelik m.24 ve m.25 — Zorunlu çalışma yükümlülüğü ve muafiyet
- Aynı Yönetmelik m.32 ve m.33 — İl içi ve iller arası isteğe bağlı yer değiştirmeler
- Aynı Yönetmelik m.43, m.44 ve geçici m.3, geçici m.4 — Yürürlükten kaldırma, yürürlük ve geçiş hükümleri
- Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumları Yönetici ve Öğretmenlerinin Norm Kadrolarına İlişkin Yönetmelik — Norm kadro sayılarının belirlenmesi ve değişmesi
- 17/4/2015 tarihli ve 29329 sayılı RG’de yayımlanan (mülga) Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.40/6, m.53 ve geçici m.8
- 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu — Yeni Yönetmeliğin dayanaklarından
- 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu m.46 — Öğretmenlerin bölge hizmeti
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu — Atama ve görevden ayrılma hükümleri
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7 ve m.27 — Dava açma süresi ve yürütmenin durdurulması
- 2576 sayılı Kanun m.3/C — Bölge idare mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın giderilmesi
İlgili yazılarımız: Memur atama iptali davası · Eş durumu tayini şartları · Kurumlar arası geçiş ve naklen atama · Öğretmen mülakat sonucuna itiraz · Yürütmenin durdurulması
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.