Yüksek Lisans veya Doktora Kaydı Silinirse Ne Yapılır? Azami Süre, Tez İzleme ve İptal Davası

Yüksek Lisans veya Doktora Kaydı Silinirse Ne Yapılır? Azami Süre, Tez İzleme ve İptal Davası
Kısaca
  • 2547 sayılı Kanun’un 44. maddesine göre lisansüstü eğitimin usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulunun çıkaracağı yönetmelikle belirlenir.
  • Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’ne göre tezli yüksek lisans programı dört yarıyıl olup en çok altı yarıyılda tamamlanır.
  • Azami süreler içinde tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.
  • Doktora programında tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi yılda en az iki kez toplanır; öğrenci toplantıdan en az bir ay önce yazılı rapor sunar.
  • Tez izleme komitesince üst üste iki kez veya aralıklı üç kez başarısız bulunan doktora öğrencisinin ilişiği kesilir.
  • Danıştay 8. Dairesi, 2016 tarihli Yönetmelik’teki azami süre düzenlemesini Kanun’a, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun bulmuştur.
  • 2016 Yönetmeliği’yle azami süreler, halen kayıtlı öğrenciler için yeniden başlatılmış; YÖK uygulamasında başlangıç 2016-2017 güz yarıyılı olarak esas alınmıştır.
  • Danıştay’a göre bu geçiş düzenlemesi yeni süreleri geçmişe uygulamadığından kayıtlı öğrencilerin kazanılmış haklarını ihlal etmemiştir.
  • Danıştay, tez izleme komitesi toplantı tarihlerini takip etme ve rapor hazırlama yükümlülüğünün öğrencide olduğunu kabul etmiştir.
  • İdarenin tez sürecini başlatmadığı iddiası somut delillerle ortaya konulamazsa ilişik kesme işlemi hukuka uygun sayılabilir.
  • Tezsiz programın tüm yükümlülüklerini tamamlamadan tezli programa geçen ve süresinde tez önerisi vermeyen öğrencinin tezsiz diploma talebinde Danıştay, işlemi iptal eden kararı onaylayan istinaf kararını bozmuştur.
  • 2547 sayılı Kanun’un geçici 67. maddesine göre maddenin yürürlüğe girdiği tarihte kayıtlı öğrencilerin azami süre hesabında daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz.
  • 7417 sayılı Kanun’la 2547 sayılı Kanun’a eklenen geçici 83. madde, belirli istisnalar dışında ilişiği kesilen öğrencilere 2022-2023 eğitim-öğretim yılında yeniden başlama imkânı tanımıştır.
  • İlişik kesme işlemine karşı idari yargıda iptal davası açılabilir; yönetmelik hükümlerinin iptali istendiğinde dava Danıştay’da ilk derece olarak görülebilir.
  • Kurumların kendi lisansüstü yönetmelikleri, YÖK Yönetmeliği’ne paralel veya daha ayrıntılı hükümler içerebilir ve somut olayda bunlar da uygulanır.

Kısa cevap: Lisansüstü eğitimin usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulunun çıkaracağı yönetmelikle belirlenir (2547 sayılı Kanun m.44); azami süreler içinde tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. Tez izleme komitesince üst üste iki kez veya aralıklı üç kez başarısız bulunan doktora öğrencisinin de ilişiği kesilir.

Yıllarca emek verilen bir yüksek lisans ya da doktora programından, bir sabah öğrenci bilgi sisteminde “ilişiği kesildi” ibaresiyle karşılaşmak, öğrenci için yalnızca akademik değil mesleki ve çoğu zaman ekonomik bir kayıptır. Özellikle çalışan öğrenciler, yabancı uyruklu öğrenciler ve araştırma görevlileri için bu işlem, ikamet izninden kadroya kadar birçok hakkı etkiler.

İlişik kesme işlemlerinin büyük bölümü azami süre, tez izleme raporu veya tez önerisi takvimine uyulmamasından kaynaklanır. Öğrenciler ise çoğu zaman sürelerin kendilerine bildirilmediğini, eski yönetmeliğe göre kazanılmış hakları olduğunu veya idarenin tez sürecini başlatmadığını ileri sürer. Aşağıda Danıştay 8. Dairesinin bu iddiaları nasıl değerlendirdiği kararlar üzerinden ele alınmaktadır.

Kanunî dayanak

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu m.44/c (son cümle) ve geçici m.67: “Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.” Geçici 67. madde: “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz.”
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği m.7/1-2 ve m.21/4 (Danıştay kararlarında aktarılan metin): “Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır.” Dört yarıyıl sonunda dersleri tamamlayamayan veya başarı koşullarını sağlayamayan; “azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.” Doktorada tez izleme komitesi yılda en az iki kez toplanır; öğrenci toplantıdan en az bir ay önce yazılı rapor sunar ve “Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.”
Değişiklik uyarısı: 2547 sayılı Kanun’un 44. maddesi 6111 sayılı Kanun’la (2011) ve 6569 sayılı Kanun’la (2014) değiştirilmiş; 6111 döneminde yüksek lisans için azami üç, doktora için altı yıl öngörülmüş ve bu süreleri aşanların katkı payı ödeyerek sınırlı öğrencilik statüsünü sürdürebilmesi mümkün olmuştur. Bugün uygulanan süreler 20/04/2016 tarihli Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ile getirilmiştir. Bu Yönetmelik ve üniversitelerin kendi yönetmelikleri sonradan birçok kez değiştirilmiştir; ayrıca 7417 sayılı Kanun’la getirilen geçici 83. madde kapsamında 2022’de yeniden kayıt imkânı tanınmıştır. Somut olayda işlem tarihindeki metinler esas alınmalıdır.
KonuDayanakSonuç
Süreleri belirleme yetkisi2547 m.44/cYÖK yönetmeliği; Danıştay’a göre Anayasa’ya aykırılık iddiası ciddi değil
Tezli yüksek lisans süresiLEÖY m.7/1Dört yarıyıl; en çok altı yarıyıl
Yüksek lisansta ilişikLEÖY m.7/2Azami sürede tezde başarısızlık veya savunmaya girmeme
Doktora tez izlemeLEÖY m.21/4Yılda en az iki toplantı; üst üste 2 veya aralıklı 3 başarısızlıkta ilişik
Raporu sunmamaKurum yönetmeliği; Danıştay 8. D. 2021Başarısız sayılır; takip yükümlülüğü öğrencide
2016 geçişiLEÖY geçici m.1; YÖK yazısıSüreler yeniden başladı; 2016-2017 güz esas
Kazanılmış hak iddiasıDanıştay 8. D. 2024; İDDK 2025Geçmişe uygulama olmadığından ihlal yok
Tezliye geçen öğrenciye tezsiz diplomaDanıştay 8. D. 2024Tezsiz yükümlülükler tamamlanmamışsa verilmez
Öğrenci affı2547 geçici m.83 (7417)2022-2023’te başvuru şartıyla yeniden başlama imkânı
Kritik nokta: Danıştay kararlarında ağırlıklı yaklaşım, süre ve takvim yükümlülüklerini takip etme sorumluluğunun öğrencide olduğu yönündedir. “Bana bildirim yapılmadı”, “danışmanım ek süre verileceğini söyledi” veya “enstitü tez sürecini başlatmadı” gibi iddiaların sonuç doğurabilmesi için yazılı belgelerle desteklenmesi gerekir. Tezin danışmana ve enstitüye teslim edildiğini gösteren tarihli belgeler, e-posta yazışmaları ve öğrenci bilgi sistemi kayıtları, iptal davasında en belirleyici delillerdir.

Ne yapmalı? Adım adım yol haritası

  1. Programa kayıt olduğunuz tarihi, bilimsel hazırlık süresini, ders dönemini ve tez dönemine geçiş tarihini gösteren transkript ve öğrenci belgelerini saklayın.
  2. Kurumunuzun lisansüstü yönetmeliğini ve YÖK Yönetmeliği’ni birlikte okuyarak kendi azami sürenizi yarıyıl bazında hesaplayın.
  3. Enstitünün internet sitesindeki tez teslim, savunma ve tez izleme takvimlerini düzenli olarak takip edin; duyuruların ekran görüntülerini alın.
  4. Danışmanınızın verdiği sözlü bilgilere güvenmek yerine süre uzatımı veya ek süre taleplerinizi yazılı olarak enstitüye iletin.
  5. Doktoradaysanız tez izleme raporunuzu toplantı tarihinden en az bir ay önce yazılı olarak sunun ve teslim belgesini alın.
  6. Tezinizi danışmana ve enstitüye teslim ettiğinizi gösteren tarihli belge veya sistem kaydı oluşturun.
  7. Jüri ataması veya savunma tarihi belirlenmemişse bunu yazılı dilekçeyle enstitüden talep edin; idarenin hareketsizliğini belgeleyin.
  8. İlişik kesme işleminin size tebliğ edildiği tarihi tespit edin; dava açma süresi bu tarihten itibaren işler.
  9. İşlemin dayandığı yönetmelik maddesini ve süre hesabını işlem metninden inceleyin; hesap hatası varsa itiraz ve dava dilekçesinde somut olarak gösterin.
  10. Araştırma görevlisiyseniz kadro süreniz ile öğrencilik azami sürenizin ayrı değerlendirildiğini unutmayın.
  11. Tezsiz programdan tezliye geçtiyseniz tezsiz programın tüm yükümlülüklerini tamamlayıp tamamlamadığınızı kontrol edin; tezsiz diploma talebi buna bağlıdır.
  12. Kayıt affı veya yeniden kayıt imkânı getiren yasal düzenlemeleri takip edin ve başvuru süresini kaçırmayın.
Danıştay kararları

Danıştay 8. Daire, 15.02.2023 T., 2019/9320 E., 2023/580 K.
Azami süre içinde tez savunmasına girmeyen yüksek lisans öğrencisinin ilişiğinin kesilmesi ve 2016 Yönetmeliği’ndeki süre düzenlemesi hukuka uygun bulundu. 2012’de tezli yüksek lisansa başlayan ve 2015’te tez aşamasına geçen yabancı uyruklu davacının ilişiği, azami süreyi doldurduğu gerekçesiyle 2019 güz döneminde kesilmiştir. Davacı, tez teslim tarihinin kendisine bildirilmediğini, danışmanının süreye bir yıl ekleneceğini söylediğini, tebligat yerine internet duyurusu yapıldığını ve lisansüstü sürelerin kanunla değil yönetmelikle belirlenmesinin Anayasa’ya aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Daire Anayasa’ya aykırılık iddiasını ciddi bulmamış; geçici 67. madde ve Yönetmelik’in geçici 1. maddesiyle Kanun’a uygun bir geçiş süreci öngörüldüğünü belirterek düzenlemenin, “lisansüstü eğitim kalitesinin arttırılması, lisansüstü eğitimden daha fazla öğrencinin faydalanmasının sağlanması ve kontenjanların kısıtlı olması nedeniyle öğrenci yığılmalarının engellenmesi amacıyla tesis edildiği anlaşılan dava konusu düzenlemenin üst hukuk normlarına, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu” sonucuna varmıştır. Bireysel işlem yönünden, 2016-2017 güz yarıyılından itibaren üç yıllık sürenin sonunda tezin teslim edilmediği ve savunmaya girilmediği, üniversitenin davacıya verdiği bilgi formlarında muhtemel mezuniyet tarihinin açıkça gösterildiği belirtilmiştir. Dava 15.02.2023 tarihinde oybirliğiyle reddedilmiştir; öğrencinin bağlı olmadığı ön lisans-lisans yönetmeliğine ilişkin istem ise ehliyet yönünden reddedilmiştir.

Danıştay 8. Daire, 05.07.2024 T., 2020/5561 E., 2024/4208 K.
2016 geçiş düzenlemesi kazanılmış hakkı ihlal etmez; idarenin tez sürecini başlatmadığı iddiası somut olarak ispatlanmalıdır. 2014’te özel hukuk tezli yüksek lisans programına kaydolan davacının ilişiği azami süre gerekçesiyle kesilmiştir. Davacı, eski düzenlemeye göre kazanılmış hakkı olduğunu, yeni Yönetmelik’te bu hakkı koruyan geçiş hükmü bulunmadığını ve harcını yatırıp tez dersini seçmesine rağmen enstitünün jüri ataması gibi işlemleri başlatmadığını ileri sürmüştür. Daire, Yönetmelik’le getirilen sürelerin yürürlük tarihinden itibaren başlatıldığını ve YÖK’ün başlangıcı 2016-2017 güz yarıyılı olarak belirlediğini belirterek “anılan Yönetmelik ile getirilen azami öğrenim sürelerinin geçmişe dönük olarak uygulanmadığı, lisansüstü eğitime devam eden öğrencilerin haklarının gözetilmesi suretiyle anılan Yönetmelik ile getirilen hükümlerin yayım tarihinden itibaren başlatıldığı” ve kazanılmış hakların ihlal edilmediği sonucuna varmıştır. Ara kararla tezin teslim edilip edilmediği sorulmuş, üniversite teslim edilmediğini bildirmiş, davacı ise cevap vermemiştir; bu nedenle “davacının tez dönemine ilişkin mevzuatta yer alan yükümlülüklerin davalı idarece yerine getirilmemesine yönelik iddianın somut olarak ortaya konulamadığı” kabul edilmiştir. Dava 05.07.2024 tarihinde oybirliğiyle kısmen reddedilmiş, yürürlükten kalkan üniversite yönetmeliği yönünden karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir. Karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 05.02.2025 tarihli, 2024/2849 E., 2025/213 K. sayılı kararıyla vekâlet ücreti yönünden düzeltilerek oyçokluğuyla onanmıştır.

Danıştay 8. Daire, 25.11.2021 T., 2018/748 E., 2021/5684 K.
İki dönem üst üste tez izleme raporu sunmayan doktora öğrencisinin ilişiğinin kesilmesi hukuka uygundur; takvimi takip etmek öğrencinin yükümlülüğüdür. 2011’de kamu hukuku doktora programına kaydolan ve tez önerisi 2012’de kabul edilen davacının ilişiği, Aralık 2016 ve Haziran 2017 dönemlerinde tez izleme raporunu sunmadığı gerekçesiyle kesilmiştir. Davacı, yeni Yönetmelik’in kendisine uygulanamayacağını, kazanılmış hakkı bulunduğunu ve rapor sunmadığına dair hiçbir kararın kendisine tebliğ edilmediğini ileri sürmüştür. Daire, YÖK Yönetmeliği’nin 21/4 ve üniversite yönetmeliğinin 49/8 maddelerini inceleyerek bu düzenlemelerle “üst normlara aykırı yeni bir hukuki durum yaratılmayıp, lisansüstü eğitimin işleyişine esas kurallar ile buna ilişkin süreleri açıklayıcı nitelikteki düzenlemelere yer verildiği” sonucuna varmıştır. Bireysel işlem bakımından ise “tez izleme komitesinin toplanma tarihinin, yazılı rapor hazırlama yükümlülüğünün bu tez savunma sürecinin takip işlemlerinin öğrencilerde olduğu açıktır” tespitini yaparak, süre ve usule uymayan davacı hakkındaki işlemi hukuka uygun bulmuştur. Dava 25.11.2021 tarihinde oybirliğiyle reddedilmiştir.

Danıştay 8. Daire, 05.04.2024 T., 2023/455 E., 2024/2181 K.
Tezsiz programın yükümlülüklerini tamamlamadan tezliye geçen ve süresinde tez önerisi vermeyen öğrenci, tezsiz diplomayı kendiliğinden talep edemez; işlemi iptal eden karar bozuldu. İşletme tezsiz yüksek lisans programına kayıt olan davacı, programın tüm gereklerini tamamlamadan tezli programa yatay geçiş yapmış; kendisine verilen ek sürelere rağmen tez önerisini sunmadığı için ilişiği kesilmiştir. Davacı, tezsiz programın derslerini ve dönem projesini tamamladığını belirterek tezsiz yüksek lisans diploması verilmesini istemiş; idare mahkemesi, üniversite yönetmeliğine göre tezsiz diplomaya hak kazanıp kazanmadığının incelenmediği gerekçesiyle işlemi iptal etmiş, bölge idare mahkemesi de istinaf başvurusunu reddetmiştir. Danıştay ise yönetmelikteki tezsiz diploma imkânının, tezsiz programın ders kredi yükü ve proje yazımı gibi gereklerinin yerine getirilmiş olmasına bağlı olduğunu belirterek “tezsiz öğrenimin ders kredi yükü, proje yazımı ve benzeri gereklerini bütün şartlarını yerine getirmeden yatay geçişle tezli yüksek lisans programına yatay geçiş yapan davacının, süresinde tez önerisi vermesi gerektiği” sonucuna varmış ve iptal kararını onaylayan bölge idare mahkemesi kararında hukuki isabet görmemiştir. Karar 05.04.2024 tarihinde oybirliğiyle ve kesin olarak bozulmuştur.

Dört karar birlikte okunduğunda Danıştay 8. Dairesinin lisansüstü ilişik kesme uyuşmazlıklarında üç ilkeye dayandığı görülür: düzenleyici çerçevenin hukuka uygunluğu, geçiş hükümlerinin kazanılmış hakkı ihlal etmediği ve takvim yükümlülüğünün öğrencide olduğu.

Birinci ilke bakımından Daire, lisansüstü sürelerin kanunla değil YÖK yönetmeliğiyle belirlenmesine yönelik Anayasa’ya aykırılık iddialarını ciddi bulmamış, 2016 Yönetmeliği’nin süre hükümlerini kontenjan kısıtları ve eğitim kalitesi amaçlarıyla gerekçelendirmiştir. Bu nedenle dava stratejisini yalnızca yönetmeliğin iptaline dayandırmak başarı şansı düşük bir yoldur; asıl odak bireysel işlemin somut hatalarına verilmelidir. İdari işlemlere karşı dava açma süresi ve şartları için idari işlemin iptali davası yazımıza bakılabilir.

İkinci ilke, özellikle 2016 öncesinde kayıt olan öğrencilerin sık başvurduğu kazanılmış hak savunmasıyla ilgilidir. 2024 tarihli kararda Daire, yeni sürelerin geçmişe uygulanmadığını, aksine halen kayıtlı öğrenciler için sayacın sıfırlandığını ve 2016-2017 güz yarıyılından başlatıldığını vurgulamıştır. Bu yaklaşım, idari yargının statü hukukundaki genel çizgisiyle uyumludur: öğrencilik statüsünün kuralları değişebilir, ancak değişiklik öğrenciye makul bir geçiş süresi tanımalıdır. 2023 tarihli kararda da üniversitenin öğrenciye verdiği resmî bilgi formlarında muhtemel mezuniyet tarihinin gösterilmesi, öğrencinin süreden haberdar olmadığı iddiasını zayıflatan bir olgu olarak değerlendirilmiştir.

Üçüncü ilke, belki de öğrenciler için en önemlisidir. 2021 tarihli doktora kararında Daire, tez izleme komitesi takvimini takip etmenin ve raporu zamanında sunmanın öğrencinin yükümlülüğü olduğunu açıkça belirtmiştir. 2024 tarihli yüksek lisans kararında ise öğrencinin “enstitü süreci başlatmadı” iddiası, ara karara cevap verilmemesi ve tez teslimini gösteren belge bulunmaması nedeniyle sonuç doğurmamıştır. Buradan çıkan pratik ders, lisansüstü süreçte her adımın yazılı ve tarihli belgelerle kayıt altına alınması gerektiğidir. Öğrenci disiplin süreçleri için öğrenci disiplin cezası ve iptal davası yazımızı inceleyebilirsiniz.

2024 tarihli tezsiz diploma kararı ise programlar arası geçişlerde dikkat edilmesi gereken bir noktayı gösterir. Tezsiz programdan tezliye geçen öğrenci, tezli programda başarısız olduğunda otomatik olarak tezsiz diplomaya hak kazanmaz; tezsiz programın tüm yükümlülüklerini tamamlamış olması gerekir. İlk derece ve istinaf mahkemelerinin aksi yöndeki kararlarının kesin olarak bozulması, bu yorumun Danıştay tarafından kararlılıkla benimsendiğini göstermektedir.

Son olarak, ilişik kesme işlemlerinin ekonomik sonuçları da ayrıca değerlendirilmelidir. Burs, öğrenim kredisi, yabancı öğrencinin ikamet izni veya araştırma görevlisinin kadrosu bu işlemden doğrudan etkilenebilir. Öğrenim kredisi ve bursun kesilmesi için öğrenim kredisi ve bursun kesilmesi, vakıf üniversitelerinde ücret iadesi için özel okul ve üniversite kayıt iptali ile ücret iadesi yazılarımıza bakılabilir.

Sık yapılan hatalar

HataNeden sorun çıkarırDoğrusu
Danışmanın sözlü ek süre bilgisine güvenmekAzami süreler yönetmelikle belirlenir ve sözlü beyanla uzamazSüre taleplerini yazılı olarak enstitüye iletin
Enstitü duyurularını takip etmemekDanıştay takvim takibini öğrencinin yükümlülüğü saymıştırDuyuruları düzenli izleyin ve kayıt altına alın
Tez izleme raporunu son güne bırakmakRapor sunulmazsa başarısız sayılabilirRaporu en az bir ay önce yazılı olarak sunun
Tezi teslim ettiğini belgelememekİdarenin süreci başlatmadığı iddiası ispatlanamazTarihli teslim belgesi veya sistem kaydı alın
Yalnızca kazanılmış hak iddiasına dayanmakDanıştay 2016 geçişini hukuka uygun bulmuşturSüre hesabındaki somut hataları ortaya koyun
Yönetmeliğin iptaline odaklanmakDüzenleyici hükümler Danıştay’ca hukuka uygun görülmüştürBireysel işlemin hukuka aykırılığına odaklanın
Tezsiz diplomayı otomatik hak sanmakTezsiz programın tüm yükümlülükleri tamamlanmış olmalıdırGeçiş öncesi tezsiz yükümlülüklerin durumunu kontrol edin
Kadro ve öğrencilik sürelerini karıştırmakAraştırma görevlilerinde iki süre ayrı değerlendirilirHer iki süreyi ayrı ayrı hesaplayın
Dava açma süresini kaçırmakİptal davası süreye bağlıdırTebliğ tarihinden itibaren süreyi takip edin
Tezli yüksek lisansın azami süresi nedir?

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’ne göre tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlık hariç dört yarıyıl olup program en çok altı yarıyılda tamamlanır. Kurumların kendi yönetmeliklerinde ayrıntılı düzenlemeler bulunabilir.

Yüksek lisansta hangi durumda ilişik kesilir?

Yönetmelik’e göre dört yarıyıl sonunda kredili dersleri ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya kurumun öngördüğü başarı koşullarını sağlayamayan; azami süreler içinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin ilişiği kesilir.

Doktorada tez izleme raporu sunmazsam ne olur?

Tez izleme komitesi tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin ilişiği kesilir. Danıştay 8. Dairesinin incelediği üniversite yönetmeliğinde raporunu süresinde sunmayan öğrencinin başarısız sayılacağı düzenlenmiş ve iki dönem üst üste rapor sunmayan öğrencinin ilişiğinin kesilmesi hukuka uygun bulunmuştur.

2016’dan önce kayıt olanlar için süre nasıl hesaplanır?

2016 Yönetmeliği’nin geçici 1. maddesine göre süreler Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlar. YÖK uygulamasında halen kayıtlı öğrenciler için azami süreler yeniden başlatılmış ve başlangıç olarak 2016-2017 güz yarıyılı esas alınmıştır.

Eski yönetmelikten kaynaklanan kazanılmış hakkım var mı?

Danıştay 8. Dairesi 05/07/2024 tarihli kararında, yeni sürelerin geçmişe uygulanmadığını ve yürürlük tarihinden itibaren başlatıldığını belirterek kayıtlı öğrencilerin kazanılmış haklarının ihlal edilmediğine karar vermiştir. Karar İdari Dava Daireleri Kurulunca vekâlet ücreti yönünden düzeltilerek onanmıştır.

Tez teslim tarihi bana bildirilmedi, işlem iptal edilir mi?

Tek başına yeterli olmayabilir. Danıştay kararlarında enstitü takvimini takip etme yükümlülüğünün öğrencide olduğu kabul edilmiş; üniversitenin resmî belgelerde muhtemel mezuniyet tarihini göstermesi de öğrencinin süreden haberdar olduğunu gösteren bir olgu olarak değerlendirilmiştir.

Enstitü jüri atamadıysa ilişiğim kesilebilir mi?

İdarenin tez sürecini başlatmadığı iddiası somut olarak ispatlanırsa önemli bir iptal gerekçesi olabilir. Ancak Danıştay 8. Dairesinin incelediği dosyada tezin danışmana ve enstitüye teslim edildiğine dair belge bulunmadığından bu iddiaya itibar edilmemiştir.

Lisansüstü sürelerin yönetmelikle belirlenmesi Anayasa’ya aykırı mı?

Danıştay 8. Dairesi, 2547 sayılı Kanun’un 44/c maddesinin lisansüstü süreleri YÖK yönetmeliğine bırakmasının Anayasa’ya aykırı olduğu iddiasını ciddi bulmamış ve Anayasa Mahkemesine başvurma talebini kabul etmemiştir.

Tezli programdan ilişiğim kesilirse tezsiz diploma alabilir miyim?

Kurum yönetmeliğine ve tezsiz programın yükümlülüklerini tamamlayıp tamamlamadığınıza bağlıdır. Danıştay 8. Dairesi 05/04/2024 tarihli kararında, tezsiz programın tüm gereklerini yerine getirmeden tezliye geçen ve tez önerisi vermeyen öğrenci hakkındaki işlemi iptal eden ilk derece kararını onaylayan istinaf kararını kesin olarak bozmuştur.

Araştırma görevlisiyim, öğrencilik sürem ile kadro sürem aynı mı?

Hayır. Danıştay 8. Dairesinin kararlarına göre araştırma görevlilerinin lisansüstü öğrencilikte azami bulunma süreleri ile araştırma görevliliği kadrosunda bulunma süreleri farklı şekilde değerlendirilir; geçici 67. madde öğrencilik süresine uygulanabilirken kadro süresine uygulanmaz.

İlişiği kesilen öğrenci yeniden kayıt olabilir mi?

Kural olarak kurumun yönetmeliğine göre yeniden başvuru yapılabilir. Ayrıca 7417 sayılı Kanun’la eklenen geçici 83. madde, belirli suçlar ve sahte belge gibi istisnalar dışında ilişiği kesilenlere dört ay içinde başvurmaları şartıyla 2022-2023 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlama imkânı tanımıştır.

İlişik kesme işlemine karşı hangi mahkemede dava açılır?

Bireysel ilişik kesme işlemine karşı kural olarak idare mahkemesinde iptal davası açılır. Dava ile birlikte YÖK yönetmeliği gibi düzenleyici işlemlerin iptali de istenirse Danıştay ilk derece mahkemesi olarak görevli olabilir; incelenen kararların bir kısmı bu şekilde Danıştay’da görülmüştür.

Dava açarken hangi belgeleri sunmalıyım?

Kayıt ve transkript belgeleri, tez önerisi ve danışman atama kararları, tez izleme raporlarının teslim belgeleri, enstitüye yapılan başvurular, e-posta yazışmaları, öğrenci bilgi sistemi ekran görüntüleri ve ilişik kesme işleminin tebliğ belgesi en önemli delillerdir.

Harç yatırıp kayıt yenilemem ilişik kesilmesini engeller mi?

Tek başına engellemez. Danıştay 8. Dairesinin 2024 tarihli kararına konu olayda öğrenci azami süre dolduktan sonra harç yatırıp tez dersini seçmiş, ancak azami süre içinde tez savunmasına girmediği için ilişik kesme işlemi hukuka uygun bulunmuştur.

Yabancı uyruklu öğrenciler için farklı kurallar var mı?

Azami süre ve ilişik kesme kuralları yabancı öğrenciler için de aynı şekilde uygulanır. Danıştay 8. Dairesinin 2023 tarihli kararına konu olayda yabancı uyruklu öğrencinin ilişiği azami süre nedeniyle kesilmiş ve işlem hukuka uygun bulunmuştur. İlişik kesilmesi ikamet izni gibi başka hakları da etkileyebileceğinden süreç dikkatle takip edilmelidir.

İlgili mevzuat
  • 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu m.44 — Öğrenim süreleri ve öğrencilik haklarından yararlanma
  • 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu m.50 — Lisansüstü öğretim
  • 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu m.65 — Yönetmelikler
  • 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu geçici m.67 — Azami sürelerin hesaplanması
  • 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu geçici m.83 — 2022 öğrenci affı
  • Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği m.7 — Tezli yüksek lisans süresi
  • Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği m.21 — Tez önerisi ve tez izleme
  • Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği geçici m.1 — Geçiş hükümleri
  • 6569 sayılı Kanun m.28 ve m.32 — 2547 sayılı Kanun değişiklikleri
  • 7417 sayılı Kanun m.35 — Geçici 83. madde
  • 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2 — İdari dava türleri
  • 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7 — Dava açma süresi

İlgili yazılarımız: İdari işlemin iptali davası · Öğrenci disiplin cezası · Öğrenim kredisi ve bursun kesilmesi · Diploma denkliği · Üniversite kayıt iptali ve ücret iadesi

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Bu siteyi Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin Google arama sonuçlarınızda legapro.net yazıları daha sık görünür. Ücretsizdir; Google hesabınızdan istediğiniz zaman geri alabilirsiniz. Google'da ekle

Bu yazıyı paylaş

WhatsApp LinkedIn X

İdare hukuku — ilgili sayfalar

Bu yazıdaki konuyla ilgili rehberler, dilekçe örnekleri ve hesaplama araçları.

Aynı kategoriden diğer yazılar

İdare Hukuku Makale

Araştırma Görevlisinin Görev Süresi Uzatılmazsa Ne Yapılır? 33/a, 50/d ve İptal Davası

İçindekilerKanunî dayanakNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca Araştırma görevlileri, 2547 sayılı Kanun’un 33/a maddesine göre…

14.09.2026 Yazıyı oku ›
Makaleler

Yıkım Kararının İptali Dava Dilekçesi

İçindekilerYıkım Kararının İptali: Mülkiyet Hakkınızı Korumak İçin Hukuki YolYapı Tatil Zaptı (Tutanağı) ve Yıkım Kararı: İmar Mevzuatına Aykırı…

10.07.2024 Yazıyı oku ›
Makaleler

Çarşı ve Mahalle Bekçisi Sağlık Şartları ve İptal Davası

İçindekilerÇarşı ve Mahalle Bekçisi Olma Yolunda Sağlık Engelleri ve Hukuki ÇözümlerÇarşı ve Mahalle Bekçisi Kimdir? Görevleri Nelerdir?Bekçilerin Başlıca…

06.01.2025 Yazıyı oku ›
İdare Hukuku Makale

Ödeme Emrine 15 Günde Nasıl İtiraz Edilir? Amme Alacağı Ödeme Emrine Dava (6183 m.58)

İçindekilerÖdeme emri nedir, içinde ne yazar?İtiraz sebepleri ve on beş günlük süreVade oluşmadan ödeme emri düzenlenemezHaksız çıkma zammı…

25.08.2026 Yazıyı oku ›
İdare Hukuku Makale

Görevde Yükselme Sınavı İptal Ettirilebilir mi? Sözlü Sınav ve Unvan Değişikliği

İçindekilerKanunî dayanakNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca Görevde yükselme, memurun aynı kurum içinde daha üst…

07.09.2026 Yazıyı oku ›
İdare Hukuku Makale

Kaçak Avlanmanın Cezası Nedir? Avcılık Belgesi ve Doğaya Verilen Zararın Tazmini (4915)

İçindekilerKanunî dayanakNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca Avlanma; avcılık belgesi ve avlanma izni almak şartıyla,…

10.09.2026 Yazıyı oku ›
WhatsApp İletişim Ara