İş ve Çalışma Hürriyetinin İhlali (TCK 117): Rakibe Tehdit, Fesih Sonrası Şantiyeye Girme ve Zamanaşımı

legapro kapak 17147 LegaPro Hukuk İş ve Çalışma Hürriyetinin İhlali (TCK 117): Rakibe Tehdit, Fesih Sonrası Şantiyeye Girme ve Zamanaşımı
Kısaca
  • TCK m.117/1’e göre cebir veya tehdit kullanarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla iş ve çalışma hürriyetini ihlal eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası alır.
  • Birinci fıkradaki suç şikâyete bağlıdır; bu nedenle uzlaştırma kapsamında değerlendirilir.
  • Çaresizliğini, kimsesizliğini veya bağlılığını sömürerek bir kişiyi ücretsiz ya da açıkça orantısız düşük ücretle çalıştırmak altı aydan üç yıla kadar hapis veya en az yüz gün adli para cezasını gerektirir.
  • Bu durumlara düşürmek üzere bir kişiyi tedarik eden, sevk eden veya bir yerden diğerine nakleden kişi de aynı cezayı alır.
  • Cebir veya tehditle işçiyi ya da işvereni ücret veya çalışma koşulları konusunda zorlamak ya da bir işin durmasına neden olmak altı aydan üç yıla kadar hapis cezasını gerektirir.
  • Ceza Genel Kuruluna göre “hukuka aykırı başka bir davranış”ın ayrıca suç oluşturması gerekmez; haksız fiiller ve idari yaptırım gerektiren fiiller de bu kapsamdadır.
  • Ceza Genel Kurulu bu suçu neticeli suç olarak nitelendirmiştir; iş ve çalışma hürriyetinin fiilen ihlal edilmesi gerekir.
  • Sözleşmesi feshedilen yüklenicinin şantiyesine polis eşliğinde gelip bekleyen, işçilerin çalışmasına müdahale etmeyen arsa sahibi yetkilileri hakkında beraat kararı verilmesi gerektiğine hükmedilmiştir.
  • Rakibinin iş yerine gidip araçlarına kum alımı yaptırmayacaklarını söyleyen ve yakma, öldürme tehdidinde bulunan sanıkların mahkûmiyeti onanmıştır.
  • Eylem tamamlandığı halde teşebbüs indirimi yapılması, aynı dosyada önceki aşamada bozma nedeni sayılmıştır.
  • Suç silahla, birden fazla kişi tarafından birlikte veya kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılarak işlenirse TCK m.119 uyarınca ceza bir kat artırılır.
  • Birinci fıkradaki suç için olağan dava zamanaşımı sekiz yıl, olağanüstü dava zamanaşımı on iki yıldır.
  • 8. Ceza Dairesine göre usulüne uygun alınmayan ek savunma dava zamanaşımını kesmez.
  • Tehdit suçundan beraat eden sanık hakkında, aynı sözlerin iş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçunu oluşturup oluşturmadığının tartışılması gerektiği belirtilmiştir.
  • Dava asliye ceza mahkemesinde görülür.

Rakip esnafa “bu bölgede iş yapamazsın” denmesi, ihaleyi alan firmaya baskı yapılması, sözleşmesi feshedilen yüklenicinin şantiyeden zorla çıkarılmaya çalışılması ya da işçilerin sömürülerek çalıştırılması aynı suç başlığı altında değerlendirilebilir. TCK 117, kişinin baskı altında kalmadan çalışma ve iş kurma özgürlüğünü korur.

Uygulamada en çok tartışılan konular, hukuka aykırı davranışın sınırı, işin fiilen engellenip engellenmediği ve uzun süren yargılamalarda zamanaşımının dolup dolmadığıdır. Aşağıda bu sorular Ceza Genel Kurulu, 4. Ceza Dairesi ve 8. Ceza Dairesi kararları üzerinden ele alınmaktadır.

Kanunî dayanak

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.117: “(1) Cebir veya tehdit kullanarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla, iş ve çalışma hürriyetini ihlal eden kişiye, mağdurun şikayeti halinde, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası verilir. (2) Çaresizliğini, kimsesizliğini ve bağlılığını sömürmek suretiyle kişi veya kişileri ücretsiz olarak veya sağladığı hizmet ile açık bir şekilde orantısız düşük bir ücretle çalıştıran veya bu durumda bulunan kişiyi, insan onuru ile bağdaşmayacak çalışma ve konaklama koşullarına tabi kılan kimseye altı aydan üç yıla kadar hapis veya yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası verilir. (3) Yukarıdaki fıkrada belirtilen durumlara düşürmek üzere bir kimseyi tedarik veya sevk veya bir yerden diğer bir yere nakleden kişiye de aynı ceza verilir. (4) Cebir veya tehdit kullanarak, işçiyi veya işverenlerini ücretleri azaltıp çoğaltmaya veya evvelce kabul edilenlerden başka koşullar altında anlaşmalar kabulüne zorlayan ya da bir işin durmasına, sona ermesine veya durmanın devamına neden olan kişiye altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir.”
Ortak hüküm (TCK m.119): “(1) Eğitim ve öğretimin engellenmesi, kamu kurumu veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının faaliyetlerinin engellenmesi, siyasi hakların kullanılmasının engellenmesi, inanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanılmasını engelleme, konut dokunulmazlığının ihlali ile iş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçlarının; a) Silahla, b) Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle, c) Birden fazla kişi tarafından birlikte, d) Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak, e) Kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle, İşlenmesi halinde, verilecek ceza bir kat artırılır. (2) Bu suçların işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.”
Değişiklik uyarısı: TCK m.117’nin metni yürürlüğe girdiği tarihten bu yana değiştirilmemiştir. Buna karşılık zamanaşımını etkileyen uzlaştırma ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumlarına ilişkin CMK hükümleri birçok kez değişmiştir. 4. Ceza Dairesi 2023 tarihli kararında, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı ile sanığın yeniden suç işlediği tarih arasındaki süreyi ve uzlaştırma sürecini zamanaşımı hesabında durma süresi olarak dikkate almıştır. Eski tarihli dosyalarda zamanaşımı bu durma süreleri gözetilerek ayrıca hesaplanmalıdır.
KonuDayanakYargıtay yaklaşımı
Temel halTCK m.117/1Altı ay–iki yıl hapis veya adli para, şikâyete bağlı
Sömürerek çalıştırmaTCK m.117/2-3Altı ay–üç yıl hapis veya en az yüz gün adli para
Ücret veya iş koşullarına zorlamaTCK m.117/4Altı ay–üç yıl hapis
Nitelikli hallerTCK m.119/1Ceza bir kat artırılır
Fesih sonrası şantiyeye girmeYCGK 28.11.2017Maddi unsur ve kast yok, beraat gerekir
Rakibe iş yaptırmama tehdidiY4CD 30.03.2023Mahkûmiyet onandı
Tamamlanan suçta teşebbüs indirimiY4CD 30.03.2023 (önceki bozma)Bozma nedeni
Usulsüz ek savunmaY8CD 29.02.2024Zamanaşımını kesmez, düşme
Toptancının bayiye sözleriY4CD 27.09.2023Zamanaşımı nedeniyle düşme
Kritik nokta: Suçun oluşması için mağdurun hukuken korunan bir iş veya çalışma faaliyetinin bulunması ve bu faaliyetin fiilen engellenmesi gerekir. Ceza Genel Kurulu, şantiyede yirmi beş işçinin çalışmayı sürdürdüğünü ve çalışmalarına müdahale edilmediğini gösteren olay yeri tutanaklarını belirleyici saymıştır. Bu nedenle iş yerinin kapanıp kapanmadığı, işçilerin veya müşterilerin engellenip engellenmediği, siparişlerin ve sevkiyatların durup durmadığı somut delillerle ortaya konmalıdır.

Ne yapmalı? Adım adım yol haritası

  1. Olayı, söylenen sözleri, tarih ve saati ile orada bulunan kişileri yazılı hale getirin.
  2. Birinci fıkradaki suç şikâyete bağlı olduğundan fiili ve faili öğrendiğiniz tarihten itibaren altı aylık şikâyet süresini kaçırmayın.
  3. İş yerindeki kamera kayıtlarının silinmeden muhafaza edilmesini sağlayın.
  4. İşin engellendiğini gösteren belgeleri toplayın: iptal edilen siparişler, durdurulan sevkiyatlar, ihale ve iş sözleşmeleri.
  5. Tehdit içeren mesajları ve arama kayıtlarını saklayın; tanıkların iletişim bilgilerini not edin.
  6. Silah kullanılması veya birden fazla kişinin gelmesi gibi TCK 119’daki halleri şikâyetinizde açıkça belirtin.
  7. Yaralanma varsa hastaneden veya Adli Tıp biriminden rapor alın.
  8. Taraflar arasında sözleşme ilişkisi varsa fesih bildirimi, ihtarname ve açılmış davalara ilişkin belgeleri dosyaya sunun.
  9. Arsa veya iş yeri sahibiyseniz tahliye ve teslim için dava ve icra yollarını kullanın; kendiliğinden el koyma girişimleri ayrı bir uyuşmazlık doğurabilir.
  10. Uzlaştırma teklif edilirse şartlarını ve zararınızın karşılanıp karşılanmadığını değerlendirin.
  11. Uzun süren yargılamalarda savunma ve ek savunmaların usulüne uygun alınıp alınmadığını ve zamanaşımını takip edin.
  12. Tehdit suçundan beraat kararı verilmişse aynı eylemin TCK 117 yönünden tartışılıp tartışılmadığını kontrol edin.
Yargıtay kararları

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 28.11.2017 T., 2017/1015 E., 2017/498 K.
Sözleşmeyi fesheden arsa sahibinin yetkilileri polis eşliğinde şantiyeye gelip beklemiş, ancak işçilerin çalışmasını engelleyen bir davranışta bulunmamışlarsa iş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçunun maddi unsuru da kast da oluşmaz. Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı ile yüklenici ortaklık arasında arsa satışı karşılığı gelir paylaşımı sözleşmesi yapılmış; işin öngörülen sürede ancak yüzde 10,17’si tamamlanınca ve yüklenici alacaklarının bir kısmını izinsiz temlik edince sözleşme 18.05.2010 tarihinde feshedilmiştir. İhtarnameye rağmen şantiye boşaltılmamış, yüklenici sözleşmenin yürürlükte olduğunun tespiti için dava açmış, ancak bu davada ihtiyati tedbir kararı verilmemiş ve dava sonradan husumet yokluğundan reddedilmiştir. Şirket yetkilisi iki sanık ile güvenlik şirketinin sahibi olan sanık, 24.06.2010 tarihinde özel güvenlik görevlileri ve polis memurları eşliğinde şantiyeye girmiş; giriş bariyerinin kırıldığı, ancak kimin kırdığının belirlenemediği tespit edilmiştir. Asliye ceza mahkemesi sanıkları 10.000 lira adli para cezasına mahkûm etmiş, 4. Ceza Dairesi önce onamış, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı üzerine oyçokluğuyla bozmuş, yerel mahkeme ise sözleşmeyle kimseye hakkını bizzat alma yetkisi verilemeyeceği gerekçesiyle direnmiştir. Genel Kurul suçun yapısını açıklarken “Bu suç, neticeli bir suçtur” ve “Maddede, sadece hukuka aykırılıktan bahsedildiği için bu davranışın aynı zamanda suç teşkil etmesi gerekmez” demiştir. Somut olayda olay yeri tutanaklarına göre yirmi beş işçinin çalışmaya devam ettiğini ve satış ofisindeki personelin rutin işlerini sürdürdüğünü belirterek, sanıkların “polis memurları eşliğinde şantiyede sadece beklemekten ibaret eylemlerine kendiliğinden son verdikleri anlaşıldığından, sanıklara atılı suçun maddi unsurlarının oluşmadığı ve sanıkların iş ve çalışma hürriyetini ihlâl etme kastıyla hareket etmedikleri kabul edilmelidir” sonucuna ulaşmıştır. Direnme hükmü, beraat yerine mahkûmiyet kararı verildiği gerekçesiyle bozulmuştur; 21.11.2017 tarihli ilk müzakerede yeterli çoğunluk sağlanamamış, 28.11.2017 tarihli ikinci müzakerede oybirliğiyle karar verilmiştir.

Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 30.03.2023 T., 2021/2199 E., 2023/16653 K.
Rakip firmanın iş yerine gidip araçlarına belirli ilçelerde kum alımı yaptırmayacaklarını, aksi halde araçları yakıp katılanı öldüreceklerini söyleyen sanıkların iş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçundan mahkûmiyeti onanmıştır. Yerel mahkemenin kabulüne göre katılanın şirketine ait kamyonlar iki ilçede yük taşıdığı için sanıklar katılanın iş yerine gelmiş, araçlarına bu ilçelerde kum alımı yaptırmayacaklarını, aksi halde araçlarını yakacaklarını söylemiş ve “seni öldürürüz” demiştir. Mahkeme ilk hükmünde TCK 117/1, 119/1-c ve teşebbüse ilişkin TCK 35 uyarınca 6 ay hapis cezası vermiştir. 18. Ceza Dairesi bu hükmü, eylem tamamlandığı halde teşebbüs indirimi yapılarak eksik ceza tayin edilmesi, sanıklardan birine ek savunma hakkı verilmeden tekerrür hükümlerinin uygulanması ve TCK 53’e ilişkin Anayasa Mahkemesi iptal kararının gözetilmesi zorunluluğu nedenleriyle bozmuştur. Bozmaya uyan mahkeme sanıkları TCK 117/1, 119/1-c ve 62/1 uyarınca 10 ay hapis cezasına mahkûm etmiştir. 4. Ceza Dairesi, katılan ve tanık beyanlarına dayanılarak mahkûmiyet kararı verilmesinde delillerin takdiri ve gerekçe yönünden hukuka aykırılık görmemiş, “Eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu” tespitini yapmıştır. Hükümler 30.03.2023 tarihinde tebliğnameye kısmen uygun olarak oybirliğiyle onanmıştır.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 29.02.2024 T., 2021/17454 E., 2024/1965 K.
İş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçunda, sanıkların haklarını hatırlatmadan, kimliklerini saptamadan ve suçlamayı anlatmadan alınan ek savunma usulsüz olduğundan dava zamanaşımını kesmez. İddiaya göre sanıklar, temyiz dışı bir sanıkla birlikte, iş görüşmesi için galeriye gelen ve maden işletmesindeki bir ihaleyi alan firmanın yetkili ve çalışanlarına “nasıl ihaleyi alırsın, gidecek misin, gitmeyecek misin, bırakacak mısın ihaleyi, bu işi buradan bizden başka kimse yapamaz, yaptırmayız” demiş; temyiz dışı sanık katılanlardan birini yumruklarla darp ederek burnunda kırık oluşturmuş, sanıklardan biri de silahla “sıkayım mı” diyerek tehditte bulunmuştur. İlk derece mahkemesi 2019’da sanıkları hem kişiyi hürriyetinden yoksun kılma hem de iş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçlarından mahkûm etmiş; bölge adliye mahkemesi kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan beraat, iş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçundan ise zamanaşımı nedeniyle düşme kararı vermiştir. Daire, hürriyetten yoksun kılma suçu yönünden mahkûmiyete yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle beraat hükümlerini onamıştır. İş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçu yönünden ise sanıklardan biri için zamanaşımını kesen son işlemin 14.04.2011 tarihli sorgu olduğunu, diğer sanığın 28.02.2018 tarihinde TCK 117’nin uygulanma ihtimaline karşı ek savunmaya başvurulurken hakları hatırlatılmadığından “bu sorgunun usulsüz olması nedeni ile zamanaşımı süresini kesmediği” tespit edilmiştir. Suç tarihi olan 09.03.2009’dan itibaren on iki yıllık olağanüstü zamanaşımının dolduğu belirtilmiştir. İş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçuna ilişkin hükümler 29.02.2024 tarihinde tebliğnameye aykırı olarak oybirliğiyle bozulmuş ve yeniden yargılama gerektirmediğinden davalar zamanaşımı nedeniyle düşürülmüştür.

Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 27.09.2023 T., 2022/16704 E., 2023/21711 K.
Tehdit suçundan beraat eden sanığın rakibinin iş yerinde söylediği sözlerin TCK 117 kapsamında tartışılması istenmiş; ancak sonradan kurulan mahkûmiyet hükmü olağanüstü zamanaşımı dolduğu için bozularak dava düşürülmüştür. Katılan bir su markasının yetkili bayisi, sanık ise aynı ilçede meşrubat toptancısıdır. Yerel mahkemenin kabulüne göre sanık katılanın iş yerine giderek ağır bir söz kullanmış ve kendisinden kola alacak kişiler hakkında “benden kola da alamaz bira da alamaz hiç bir şey alamaz, benden dolap hizmeti de göremez” demiştir. Sanık önce tehdit suçundan 5 ay hapis cezası almış, hüküm açıklanmasının geri bırakılmış, denetim süresinde yeni suç işlenince açıklanmıştır. Bu hüküm uzlaştırma yapılmadığı gerekçesiyle bozulmuş, bozmadan sonra tehdit suçundan beraat kararı verilmiştir. 4. Ceza Dairesi 2021’deki bozma kararında “Sanığın katılanın iş yerine gelerek söylediği kabul edilen sözlerin 5237 sayılı Kanun’un 117 nci maddesinde düzenlenen hukuka aykırı bir davranışla iş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçunu oluşturup oluşturmadığı tartışılmadan, eksik inceleme ve yetersiz gerekçeyle hüküm kurulmasının Kanuna aykırı olduğu” gerekçesine yer vermiştir. Bunun üzerine yerel mahkeme sanığı TCK 117/1 ve 62 uyarınca 5 ay hapis cezasına mahkûm etmiştir. Daire son incelemesinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı ile yeni suç tarihi arasındaki durma süresi ve uzlaştırma süreci de hesaba katıldığında on iki yıllık olağanüstü zamanaşımının dolduğunu belirlemiştir. Hüküm 27.09.2023 tarihinde tebliğnameye aykırı olarak oybirliğiyle bozulmuş ve kamu davası zamanaşımı nedeniyle düşürülmüştür.

Dört karar, iş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçunda hem maddi unsurun hem de usul ve zamanaşımı meselelerinin nasıl belirleyici olduğunu göstermektedir.

Ceza Genel Kurulunun 2017 tarihli kararı, suçun neticeli bir suç olduğunu ve iş ve çalışma faaliyetinin fiilen engellenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Genel Kurul, sözleşmesi feshedilmiş yüklenicinin şantiyesinde işçilerin çalışmayı sürdürmesini, sanıkların polis eşliğinde yalnızca beklemesini ve feshin geçersizliğine dair bir karar bulunmamasını birlikte değerlendirmiştir. Dosyada yerel mahkeme ile 4. Ceza Dairesindeki karşı oy yazısı, sözleşme uyuşmazlığının mahkeme ve icra yoluyla çözülmesi gerektiğini, kendiliğinden el koymanın hukuka aykırı olduğunu savunmuş; Genel Kurul ise somut olayda neticenin ve kastın bulunmadığı sonucuna varmıştır. Taşınmazın boşaltılmasına ilişkin hukuki yollar için el atmanın önlenmesi davası yazımıza bakılabilir.

4. Ceza Dairesinin 30.03.2023 tarihli kararı ise rakibin iş yapmasını tehditle engellemeye yönelik klasik bir örnektir. Tehdit sözleri bu suçun hareketini oluşturduğundan, benzer olaylarda tehdit suçu ile TCK 117 arasındaki nitelendirmenin doğru yapılması gerekir; 27.09.2023 tarihli karardaki bozma süreci bu ayrımın önemini göstermektedir. Rekabete ilişkin hukuki talepler için ayrıca haksız rekabet davası gündeme gelebilir.

8. Ceza Dairesinin 2024 tarihli kararı ile 4. Ceza Dairesinin 27.09.2023 tarihli kararı, uzun süren yargılamalarda zamanaşımının davayı sonuçsuz bırakabildiğini göstermektedir. Usulsüz alınan ek savunma zamanaşımını kesmemiş, hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve uzlaştırma süreçleri ise durma süresi olarak hesaba katılmıştır. Bu konular için ceza ve dava zamanaşımı ile uzlaştırma kapsamındaki suçlar yazılarımız incelenebilir. Aynı olayda ileri sürülen hürriyetten yoksun kılma iddiası için kişiyi hürriyetinden yoksun kılma yazımıza bakılabilir.

Sık yapılan hatalar

HataNeden sorun çıkarırDoğrusu
Şikâyet süresini kaçırmakBirinci fıkradaki suç şikâyete bağlıdırAltı aylık süre içinde şikâyet edin
İşin engellendiğini belgelememekSuç neticeli suç olarak kabul edilmiştirSipariş, sevkiyat ve çalışma kayıtlarını sunun
Her sözleşme uyuşmazlığını suç saymakHaklı fesih sonrası davranış hukuka aykırı sayılmayabilirSözleşme ilişkisini ve hukuki yolları birlikte değerlendirin
Kendiliğinden el koymaya kalkışmakAyrı ceza ve hukuk uyuşmazlıkları doğabilirTahliye için dava ve icra yolunu kullanın
Yalnızca tehdit suçunu ileri sürmekEylem TCK 117 kapsamında da değerlendirilebilirSözlerin işe etkisini ayrıca anlatın
Tamamlanan suçta teşebbüs kabul etmekEksik ceza bozma nedeni olmuşturNeticenin gerçekleşip gerçekleşmediğini belirleyin
TCK 119 hallerini belirtmemekCeza bir kat artırılabilirSilah ve fail sayısını açıkça bildirin
Ek savunmanın usulüne dikkat etmemekUsulsüz ek savunma zamanaşımını kesmezHakların hatırlatıldığını kontrol edin
Zamanaşımını hesaplamamakDava düşebilirKesme ve durma sürelerini birlikte hesaplayın
İş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçu nedir?

TCK m.117’de düzenlenen, cebir, tehdit veya hukuka aykırı başka bir davranışla bir kişinin serbestçe çalışma, iş kurma ve sözleşme yapma özgürlüğünün ihlal edilmesidir. Maddede ayrıca sömürerek çalıştırma ve cebir ya da tehditle ücret veya çalışma koşullarına zorlama halleri de düzenlenmiştir.

Cezası nedir?

Birinci fıkrada altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası verilir. İkinci ve üçüncü fıkralarda altı aydan üç yıla kadar hapis veya en az yüz gün adli para cezası, dördüncü fıkrada altı aydan üç yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.

Suç şikâyete bağlı mı?

Birinci fıkradaki suç mağdurun şikâyetine bağlıdır. İkinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda şikâyet şartı öngörülmemiştir.

Uzlaştırma yapılır mı?

Şikâyete bağlı olan birinci fıkradaki suç uzlaştırma kapsamında değerlendirilir. 4. Ceza Dairesinin incelediği bir dosyada uzlaştırma yapılmadan kurulan hüküm bozulmuş, uzlaştırma süreci daha sonra zamanaşımı hesabında da dikkate alınmıştır.

Rakip esnafı tehdit etmek bu suçu oluşturur mu?

Tehditle rakibin işini yapmasının engellenmesi bu suçu oluşturabilir. 4. Ceza Dairesi, rakibinin araçlarına kum alımı yaptırmayacaklarını söyleyip yakma ve öldürme tehdidinde bulunan sanıkların mahkûmiyetini onamıştır.

Tehdit suçundan farkı nedir?

Tehdit suçu kişinin huzur ve güvenliğini korurken TCK 117 iş ve çalışma özgürlüğünü korur. 4. Ceza Dairesi, tehdit suçundan beraat verilen bir dosyada sanığın sözlerinin iş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçunu oluşturup oluşturmadığının tartışılmamasını bozma nedeni saymıştır.

Sözleşmesi feshedilen yükleniciyi şantiyeden çıkarmaya çalışmak suç mu?

Somut olaya bağlıdır. Ceza Genel Kurulu, sözleşmeyi fesheden şirketin yetkilileri polis eşliğinde şantiyeye gelip beklemiş ancak işçilerin çalışmasına müdahale etmemişse suçun maddi unsurunun ve kastın oluşmadığına hükmetmiştir.

“Hukuka aykırı başka bir davranış” ne demek?

Ceza Genel Kuruluna göre hukuk düzeninin emir veya yasaklarına aykırı her türlü fiildir. Bu davranışın ayrıca suç oluşturması gerekmez; haksız fiiller ve idari yaptırım gerektiren fiiller de bu kapsamdadır.

İşin fiilen engellenmesi gerekir mi?

Evet. Ceza Genel Kurulu bu suçu neticeli bir suç olarak nitelendirmiş ve iş ve çalışma hürriyetinin ihlal edilmesini aramıştır. İşçilerin çalışmayı sürdürdüğü olayda suçun maddi unsuru oluşmamıştır.

Teşebbüs indirimi yapılabilir mi?

Eylemin tamamlanıp tamamlanmadığına bağlıdır. 18. Ceza Dairesi, suç tamamlandığı halde teşebbüs indirimi yapılarak eksik ceza verilmesini bozma nedeni saymıştır.

Birden fazla kişiyle gelinirse ceza artar mı?

Evet. TCK m.119/1’e göre suçun silahla, birden fazla kişi tarafından birlikte, suç örgütünün korkutucu gücünden yararlanılarak veya kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılarak işlenmesi halinde ceza bir kat artırılır.

Zamanaşımı ne kadar?

Birinci fıkradaki suç için olağan dava zamanaşımı sekiz yıl, olağanüstü dava zamanaşımı on iki yıldır. Zamanaşımını kesen ve durduran işlemler somut dosyaya göre hesaplanır.

Usulsüz ek savunma zamanaşımını keser mi?

Hayır. 8. Ceza Dairesi, hakları hatırlatılmadan, kimliği saptanmadan ve suçlama anlatılmadan alınan ek savunmanın usulsüz olduğunu ve zamanaşımını kesmediğini belirtmiştir.

İşçiyi çok düşük ücretle çalıştırmak suç mu?

TCK m.117/2’ye göre çaresizliğini, kimsesizliğini veya bağlılığını sömürerek bir kişiyi ücretsiz ya da sağladığı hizmetle açıkça orantısız düşük ücretle çalıştırmak veya insan onuruyla bağdaşmayan çalışma ve konaklama koşullarına tabi kılmak suçtur.

Hangi mahkeme görevlidir?

Ceza sınırları dikkate alındığında dava asliye ceza mahkemesinde görülür.

İlgili mevzuat
  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.117 — İş ve çalışma hürriyetinin ihlali
  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.119 — Ortak hüküm
  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.106 — Tehdit
  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.86 — Kasten yaralama
  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.109 — Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma
  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.35 — Suça teşebbüs
  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.66 ve m.67 — Dava zamanaşımı
  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.73 — Soruşturması ve kovuşturması şikâyete bağlı suçlar
  • 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.226 — Hukuki nitelendirmenin değişmesi ve ek savunma
  • 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.231 — Hükmün açıklanmasının geri bırakılması
  • 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.253 — Uzlaştırma
  • 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m.48 ve m.49 — Çalışma ve sözleşme hürriyeti, çalışma hakkı

İlgili yazılarımız: Tehdit suçu · Uzlaştırma kapsamındaki suçlar · Ceza ve dava zamanaşımı · El atmanın önlenmesi davası · Haksız rekabet davası

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Bu siteyi Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin Google arama sonuçlarınızda legapro.net yazıları daha sık görünür. Ücretsizdir; Google hesabınızdan istediğiniz zaman geri alabilirsiniz. Google'da ekle

Bu yazıyı paylaş

WhatsApp LinkedIn X

Ceza hukuku — ilgili sayfalar

Bu yazıdaki konuyla ilgili rehberler, dilekçe örnekleri ve hesaplama araçları.

Aynı kategoriden diğer yazılar

Ceza Hukuku Makale

Sendikal Hakların Kullanılmasının Engellenmesi (TCK 118): Sendikadan İstifaya Zorlama ve Sendikal Nedenle İşten Çıkarma

İçindekilerKanunî dayanakNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca TCK m.118/1’e göre bir kimseyi sendikaya üye olmaya…

16.09.2026 Yazıyı oku ›
Ceza Hukuku Makale

Usulsüz Ölü Gömülmesi Suçu (TCK m.196): Mezarlık Dışına Defin, Kast Tartışması, Önödeme ve Yargıtay Kararları

İçindekilerKanunî dayanakNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca TCK m.196’ya göre ölü gömülmesine ayrılan yerlerden başka…

16.09.2026 Yazıyı oku ›
Makaleler

HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI NE DEMEK

İçindekilerHükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB): İkinci Bir Şansın Hukuki YoluHükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Nedir?HAGB Koşulları (Hükmün Açıklanmasının…

09.06.2024 Yazıyı oku ›
Makaleler

Meşru Müdafaa (Meşru Savunma) Nedir? (TCK 25)

İçindekilerMeşru Müdafaanın Unsurları:A) Saldırıya İlişkin Şartlar:B) Savunmaya İlişkin Şartlar:Meşru Müdafaada (Meşru Savunmada) Sınırın AşılmasıMeşru Müdafaada Ceza MiktarıMeşru Müdafaa…

02.02.2025 Yazıyı oku ›
Ceza Hukuku Makale

Kaçak Sanık Kimdir? CMK m.247 ve Yargılamanın Yenilenmesi

İçindekilerKaçak kimdir?Kaçaklık kararı hangi şartlarla verilir?CMK m.248/2 kataloğu7589 sayılı Kanun m.247/3’ü nasıl değiştirdi?Güvenlik tedbiri ve yenileme hakkıZaman bakımından…

25.08.2026 Yazıyı oku ›
Ceza Hukuku Makale

Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma (TCK m.220): Hiyerarşi, Devamlılık ve Üyelik

İçindekilerKanunî dayanakNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca TCK m.220/1, kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla…

08.09.2026 Yazıyı oku ›
WhatsApp İletişim Ara