Uzlaşma Mesajı ile Dolandırıcılık
Kısaca
- Uzlaştırmacılar taraflara telefonla ulaşabilir; bu tek başına dolandırıcılık işareti değildir.
- Gerçek uzlaştırmacı asla para, IBAN, kart bilgisi veya “dosya masrafı” istemez.
- Hakkınızda dosya olup olmadığını e-Devlet’teki dava dosyası sorgulamasından ve UYAP Vatandaş Portal’dan kontrol edebilirsiniz.
- Ödeme isteyen mesaja cevap vermeyin; mesajı saklayıp Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunun.
- Para gönderdiyseniz hemen bankanızı arayıp işlemi bildirin.
Uzlaşma Dosyası Mesajı Geldi: Gerçek mi, Dolandırıcılık mı?
Kısa cevap: Gerçek uzlaştırma teklifi de telefonla veya mesajla gelebilir; ancak gerçek uzlaştırmacı sizden kendisi için hiçbir ödeme istemez. Uzlaştırmacının ücreti ve uzlaştırma giderleri yargılama giderlerinden sayılır; uzlaşma gerçekleşirse bunları Devlet Hazinesi karşılar (CMK m. 253/22). “Dosya masrafı”, “uzlaşma harcı” veya “avukatlık bedeli” adıyla para isteyen mesaj dolandırıcılıktır.
Gerçek uzlaştırma süreci nasıl işler?
- Dosya savcılıktan gelir: Hakkınızda veya şikâyet ettiğiniz bir kişi hakkında uzlaştırmaya tabi bir suçtan (örneğin basit yaralama, tehdit, hırsızlık, dolandırıcılık) soruşturma varsa, dosya Cumhuriyet başsavcılığı bünyesindeki uzlaştırma bürosuna gönderilir (CMK m. 253/4, 24).
- Uzlaştırmacı görevlendirilir: Uzlaştırmacılar, hukuk fakültesi mezunlarından oluşan ve Adalet Bakanlığınca belirlenen listelerden görevlendirilir (m. 253/24).
- Teklif yapılır: Uzlaştırmacı size uzlaşmanın ne olduğunu ve kabul ya da reddin sonuçlarını anlatır (m. 253/5). Teklif açıklamalı tebligat veya istinabe yoluyla da yapılabilir. Teklif yapılan kişi yedi gün içinde kararını bildirmezse teklifi reddetmiş sayılır (m. 253/4).
- Görüşme ve rapor: Uzlaştırmacı işlemleri belgeler kendisine verildikten itibaren en geç otuz gün içinde sonuçlandırır (m. 253/12). Uzlaşılırsa tarafların imzaladığı rapor uzlaştırma bürosuna, oradan Cumhuriyet savcısına gider; savcı uzlaşmanın özgür iradeye dayandığını denetler (m. 253/15, 17).
- Edim mağdura ödenir: Uzlaşmada kararlaştırılan tazminat veya özür gibi edim, raporda yazdığı şekilde mağdura yerine getirilir; uzlaştırmacıya değil. Edim bir defada yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir (m. 253/19).
Mesajın gerçek olup olmadığını nasıl kontrol edersiniz?
- e-Devlet’te “Dava Dosyası Sorgulama” veya UYAP Vatandaş Portal üzerinden adınıza kayıtlı soruşturma dosyası olup olmadığına bakın.
- Mesajdaki numarayı aramak yerine ilgili adliyenin Cumhuriyet başsavcılığı uzlaştırma bürosunu, adliyenin resmî santral numarasından arayarak teyit edin.
- Gerçek uzlaştırmacı sizden banka veya kart bilgisi, e-Devlet şifresi ya da telefonunuza gelen doğrulama kodunu istemez. Bunlardan birini isteyen kişi dolandırıcıdır.
- Teklifi kabul etmek zorunda değilsiniz. Reddetmeniz veya yedi gün içinde cevap vermemeniz yalnızca soruşturmanın normal yoldan devam etmesi sonucunu doğurur (m. 253/4, 18).
Sahte Uzlaşma Mesajlarındaki Ortak Kalıplar
Dolandırıcıların gönderdiği mesajlar çoğunlukla “Uzlaşma dosyanız işleme alınmıştır”, “Uzlaştırma ceza dosyanız büromuza iletilmiştir, mağdur olmamak için iletişime geçiniz” veya “Sayın davalı, uzlaşma dosyanızın yasal süresi bugün sona ermektedir” gibi cümlelerle başlar ve bir telefon numarası ya da kısa bağlantı içerir. Bu cümlelerin her biri gerçek uzlaştırma usulüyle çelişir:
| Mesajdaki ifade | Gerçekte nasıl işler? |
|---|---|
| “Sayın davalı” | Uzlaştırma ceza soruşturmasında yapılır; taraflar şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar görendir (CMK m.253/1). “Davalı” hukuk davasının tarafıdır. |
| “Dosyanız büromuza iletilmiştir” | Dosya, Cumhuriyet başsavcılığı bünyesindeki uzlaştırma bürosuna gönderilir; büro, Adalet Bakanlığı listesinden bir uzlaştırmacı görevlendirir (m.253/4, 24). Dosya özel bir hukuk bürosuna gönderilmez. |
| “Yasal süre bugün doluyor”, “son gün” | Kanundaki süre, teklif yapıldıktan itibaren yedi gündür. Bu sürede cevap vermeyen teklifi reddetmiş sayılır ve soruşturma olağan yoldan devam eder (m.253/4). Cevap vermemenin para cezası veya başka bir yaptırımı yoktur. |
| “Dosya masrafı”, “uzlaşma bedeli” istenmesi | Uzlaştırmacının ücreti Adalet Bakanlığı tarifesine göre ödenir ve yargılama giderlerinden sayılır; uzlaşma gerçekleşirse Hazine karşılar (m.253/22). Uzlaşmada kararlaştırılan edim de uzlaştırmacıya değil mağdura ödenir. |
| Kısa bağlantı veya tanımadığınız alan adı | e-Devlet ve UYAP adresleri turkiye.gov.tr ve uyap.gov.tr uzantılıdır. Mesajdaki bağlantı bunlardan biri değilse tıklamayın; kimlik bilgilerinizi veya şifrenizi girmeyin. |
Mesajı gönderen kişi avukat olduğunu söylüyorsa, adını ve sicil numarasını isteyip kayıtlı olduğunu söylediği baroya telefonla sorabilirsiniz.
Para Gönderdiyseniz veya Bilgi Verdiyseniz Ne Yapmalısınız?
- Bankanızı hemen arayın. İşlemin dolandırıcılık olduğunu bildirin, gönderdiğiniz hesap için banka içi itiraz ve bloke talebinde bulunun. Kart bilgisi verdiyseniz kartı kapattırın.
- Şifrelerinizi değiştirin. e-Devlet şifrenizi veya bir doğrulama kodunu paylaştıysanız e-Devlet ve mobil bankacılık şifrelerinizi değiştirin.
- Kanıtları saklayın. Mesajın ekran görüntüsü, gönderen numara, bağlantı adresi, arama kayıtları ve havale dekontu soruşturmada belirleyici delildir.
- Şikâyet edin. Bu delillerle Cumhuriyet başsavcılığına veya en yakın polis ya da jandarma birimine başvurun. Para hangi hesaba gittiyse o hesabın sahibi de soruşturulur; aşağıdaki kararlarda görüldüğü gibi hesabına para gelen ve parayı çeken kişiler fail olarak mahkûm edilmiştir.
- Zararınızı isteyin. Ceza davasına katılan olarak katılabilir, failin kimliği belirlendiğinde zararınız için tazminat isteyebilirsiniz.
Bu Dolandırıcılığın Cezası Nedir?
- Basit dolandırıcılık (TCK m.157): Bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası. Bu suç uzlaştırmaya tabidir (CMK m.253/1-b-8).
- Nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158): Failin kendisini savcı, polis gibi kamu görevlisi ya da banka çalışanı olarak tanıtması (m.158/1-l) veya bilişim sistemlerinin, banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanılması (m.158/1-f) hâlinde ceza üç yıldan on yıla kadar hapistir. Bu iki bentte hapis cezasının alt sınırı dört yıldır ve adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Nitelikli dolandırıcılık uzlaştırma kapsamında değildir. Ayrıntılar için nitelikli dolandırıcılık suçu ve cezası yazımıza bakabilirsiniz.
- Birlikte veya örgütle işlenmesi: Suç üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenirse ceza yarı oranında, suç örgütünün faaliyeti çerçevesinde işlenirse bir kat artırılır (m.158/3).
- Hesabını veya kartını verenler: 7589 sayılı Kanun’la eklenen m.158/4’e göre, suça iştiraki banka kartını veya hesabının kullanılmasını sağlayan bilgileri başkasına vermekle sınırlı kalan kişinin cezası yarı oranında indirilir. Ceza indirilir ama sorumluluk kalkmaz. Bkz. TCK m.158/4 indirimi ve banka hesap kiralama.
- Kişisel verileri ele geçirme (TCK m.136): Kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçiren, veren veya yayan kişiye iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası verilir.
Yargıtay uygulaması: “savcı” ve “polis” senaryolu dolandırıcılık
- Yargıtay 23. Ceza Dairesi, E.2015/7422, K.2016/5317, 26.04.2016 Tipik senaryo. Sanık, şikâyetçiyi telefonla arayıp kendisini polis olarak tanıtmış; şikâyetçinin kimlik bilgileri kullanılarak Cumhuriyet savcısının banka hesabından büyük miktarda para çekildiğini, suçluların yakalanması için gösterdiği hesaba para yatırması gerektiğini söylemişti. Şikâyetçi posta havalesiyle 10.000 TL göndermişti. Daire, dolandırıcılık suçunun oluştuğuna ilişkin mahkûmiyeti onadı.
- Yargıtay 15. Ceza Dairesi, E.2021/998, K.2021/6038, 25.05.2021 Telefondaki telsiz sesi “kamu kurumunu araç kılma” sayılmaz. Kendilerini polis ve Cumhuriyet savcısı olarak tanıtanlar, katılanı kimliğinin bir suçta kullanıldığına ve operasyona katkı sağlayacağına inandırıp bankadan 50.000 TL çektirmişti. Daire; kamu kurumunun hiçbir maddi varlığı kullanılmadığından eylemin m.158/1-d’deki nitelikli hâli oluşturmayacağını, kendini kamu görevlisi olarak tanıtmanın sonradan eklenen (l) bendine girdiğini, ancak bu bent suç tarihinde yürürlükte olmadığından eylemin uzlaştırma kapsamındaki basit dolandırıcılık sayılması gerektiğini belirterek hükmü bozdu.
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2022/5836, K.2023/8227, 09.11.2023 “Başsavcı” senaryosu ve hesabını kullandıran sanık. Katılanı arayan kişi kendisini başsavcı olarak tanıtmış, adına çıkarılan hatlarla suç işlendiğini ve suçluların yakalanması için para göndermesi gerektiğini söylemişti. Katılan 20.000 TL’yi sanığın hesabına göndermiş, parayı sanık çekmişti. (l) bendi suç tarihinde yürürlükte olmadığından sanık lehe olan TCK m.157/1’den, iştirak hâlinde dolandırıcılıktan mahkûm edildi; Daire hükmü onadı.
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/22362, K.2024/372, 15.01.2024 “Alacağımı aldım” savunması kabul görmedi. “Polis memuru Hakan” olarak arayan kişi, şikâyetçiye adına sahte kredi kartı ve kimlik düzenlendiğini, şebekeyi yakalamak için verilen IBAN’a para yatırması gerektiğini söylemişti. 21.000 TL sanığın hesabına gönderilmiş ve sanıkça çekilmişti. Sanığın bu parayı bir başkasından olan alacağına karşılık aldığı savunması suçtan kurtulmaya yönelik görüldü; suç tarihi itibarıyla TCK m.157’den kurulan mahkûmiyet Daire tarafından düzeltilerek onandı.
Gerçek Uzlaşma Teklifi Geldiyse
Teklifi kabul etmek zorunda mıyım?
Hayır. Uzlaşma tarafların özgür iradesine dayanır; Cumhuriyet savcısı da bunu denetler (CMK m.253/17). Yedi gün içinde cevap vermezseniz teklifi reddetmiş sayılırsınız (m.253/4). Uzlaştırma sonuçsuz kalırsa yeniden uzlaştırma yoluna gidilmez (m.253/18); ancak taraflar teklifi reddetmiş olsalar bile en geç iddianamenin düzenlendiği tarihe kadar uzlaştıklarını gösteren belgeyle savcılığa başvurabilir (m.253/16). Müzakerelere müdafi ve vekil de katılabilir (m.253/13).
Uzlaşırsam ne olur?
- Şüpheli edimini bir defada yerine getirirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Edim ileri tarihe bırakılmış, taksitlendirilmiş veya süreklilik gösteriyorsa kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilir; edim yerine getirilmezse kamu davası açılır (m.253/19).
- Uzlaşma sağlanınca, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar hariç, aynı suç nedeniyle tazminat davası açılamaz. Şüpheli edimini yerine getirmezse uzlaşma raporu, İcra ve İflas Kanunu m.38 anlamında ilam niteliğinde belge sayılır (m.253/19).
- Uzlaştırma müzakereleri sırasında yapılan açıklamalar hiçbir soruşturma, kovuşturma veya davada delil olarak kullanılamaz (m.253/20).
Uzlaştırmanın hangi suçlarda yapıldığı ve teklif usulü uzlaştırma (CMK m.253-255) yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
Kaynaklar
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m.253
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.136, 157, 158 (m.158/4: 7589 sayılı Kanun, RG 31.07.2026)
Hukuki danışmanlık almak istemeniz halinde veya herhangi bir sorunla karşılaşmanız durumunda LegaPro Hukuk Bürosu olarak size yardımcı olabiliriz. Uzman Avukat haklarınızı korumanıza destek olacaktır. 📞 0507 606 15 14
🚨 Whatsapp’tan bize ulaşabilirsiniz! 🚨
https://legapro.net/