Spor Müsabakalarını Seyirden Yasaklanma (6222 m.18): Koruma Tedbiri, Güvenlik Tedbiri, Kolluğa Başvurma Yükümlülüğü ve Yargıtay Kararları
- 6222 sayılı Kanun m.18/1’e göre bu Kanunda tanımlanan veya yollama yapılan suçlardan kurulan hükümde güvenlik tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklanmaya karar verilir.
- Mahkûmiyet hâlinde mahkemenin bu tedbiri uygulayıp uygulamama konusunda takdir yetkisi bulunmamaktadır.
- Soruşturma başlatılınca şüpheli hakkında seyirden yasaklama tedbiri koruma tedbiri olarak derhal uygulamaya konulur.
- Koruma tedbiri; savcı veya mahkemece kaldırılması, kovuşturmaya yer olmadığı, beraat veya düşme kararı verilmesi hâlinde derhal kaldırılır.
- Güvenlik tedbiri olarak verilen yasak, cezanın infazı tamamlandıktan itibaren bir yıl geçmesiyle sona erer.
- İkinci yasakta bu süre üç yıl, üçüncü yasakta beş yıl olarak uygulanır.
- Önödeme hâlinde yasak, önödemede bulunulduğu tarihten itibaren bir yıl süreyle devam eder.
- Yasaklı kişi, taraftarı olduğu takımın ilgili müsabakalarının yapılacağı gün başlangıç saatinde ve bir saat sonra en yakın genel kolluk birimine başvurmakla yükümlüdür.
- Bu yükümlülüğe aykırı hareket eden kişi her müsabaka için yirmi beş günden az olmamak üzere adli para cezası ile cezalandırılır.
- 19. Ceza Dairesi, başvuru yükümlülüğünün ihlali suçundan mahkûmiyete ayrıca seyirden yasaklama eklenemeyeceğini belirtmiştir.
- Aynı Daire, önödeme sonrası yasağın hükmün kesinleşmesinden değil önödeme tarihinden itibaren başlatılması gerektiğini kabul etmiştir.
- Soruşturma evresinde önödeme yapılmışsa yasağın devamı için ayrıca dava açılmasına gerek bulunmamaktadır.
- Başvuru yükümlülüğünü ihlal iddiasında, yasağa dayanak olan dosyanın sonucu ve tedbirin kaldırılıp kaldırılmadığı araştırılmalıdır.
- Yasaklı kişi yasak süresince spor kulüpleri, federasyonlar ve taraftar derneklerinde yönetici olamaz; hakem, temsilci veya gözlemci olarak görev yapamaz.
- Alkol veya uyuşturucu etkisinde olduğu açıkça anlaşılan ve spor alanından çıkmamakta ısrar eden kişi de bir yıl süreyle seyirden yasaklanır.
Stadyumda tezahürat, taşkınlık veya elektronik kartın başkasına kullandırılması gibi olaylardan sonra taraftarların en çok karşılaştığı yaptırım, spor müsabakalarını seyirden yasaklanmadır. Bu yasak çoğu zaman ceza davası sonuçlanmadan, soruşturma başlar başlamaz uygulanmaya başlar ve kişiye maç günlerinde karakola gitme yükümlülüğü getirir.
Uygulamada yasağın ne zaman başladığı, ne zaman bittiği, önödeme veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi kararların süreyi nasıl etkilediği ve karakola gitmemenin hangi durumlarda suç oluşturacağı konusunda sık hatalar yapılmaktadır. Aşağıda 6222 sayılı Kanunun 18. maddesi ve Yargıtay kararları ele alınmaktadır.
Kanunî dayanak
| Konu | Dayanak | Yargıtay yaklaşımı |
|---|---|---|
| Soruşturma başlayınca yasak | 6222 m.18/3 | Koruma tedbiri olarak derhal uygulanır |
| Mahkûmiyette yasak | 6222 m.18/1 | Güvenlik tedbiri; takdir yetkisi yok |
| Başvuru yükümlülüğünü ihlal suçundan mahkûmiyet | Y19CD 30.04.2019; m.18/9 | Ayrıca seyirden yasaklama eklenemez |
| Yasakla birlikte hak yoksunluğu | Y19CD 30.04.2019; m.18/10 | Kanuni sonuç olarak gözetilmeli |
| Önödeme sonrası yasağın süresi | Y19CD 16.10.2018; m.18/6 | Önödeme tarihinden itibaren bir yıl |
| Soruşturmada önödeme ve iddianame | Y19CD 11.12.2017 | Ayrıca dava açılmaz; karar verilmesine yer olmadığı |
| Dayanak dosyanın akıbeti | Y19CD 09.10.2018; Y19CD 30.04.2019 | Araştırılmadan hüküm kurulamaz |
| Koruma tedbirinin sona ermesi | 6222 m.18/5 | Kaldırma, KYOK, beraat veya düşme |
| Tekrarlanan yasaklar | 6222 m.18/1 son cümle | Üç ve beş yıllık süreler |
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- Yasağın koruma tedbiri mi, güvenlik tedbiri mi yoksa önleyici idari tedbir mi olduğunu tebligat ve kararlardan belirleyin.
- Yasağa dayanak olan olayın hangi suç tipine girdiğini ve soruşturma numarasını öğrenin.
- Koruma tedbirinin kaldırılması için soruşturma evresinde savcılığa, kovuşturma evresinde mahkemeye başvurun.
- Kovuşturmaya yer olmadığı, beraat veya düşme kararı verilmişse bunun kolluğa ve elektronik bilgi bankasına bildirildiğini kontrol edin.
- Önödeme yapıldıysa yasağın önödeme tarihinden itibaren bir yıl sürdüğünü hesaplayın.
- Mahkûmiyet hâlinde yasağın cezanın infazı tamamlandıktan itibaren bir yıl sürdüğünü, tekrarlanan yasaklarda sürelerin uzadığını dikkate alın.
- Yasak süresince taraftarı olduğunuz takımın ilgili müsabakalarının tarih ve saatlerini takip edin.
- Maç günlerinde başlangıç saatinde ve bir saat sonra en yakın genel kolluk birimine başvurduğunuzu gösteren kayıtları saklayın.
- Kolluk “sistemde görünmüyorsunuz” diyerek başvuruyu almazsa bunu tutanağa bağlatmaya veya tanıkla belgelemeye çalışın.
- Başvuru yükümlülüğünü ihlal iddiasıyla yargılanıyorsanız dayanak dosyanın sonucunun ve tedbirin kaldırılıp kaldırılmadığının araştırılmasını isteyin.
- Bu suçtan mahkûmiyete ayrıca yeni bir seyirden yasaklama eklenmişse bunu kanun yolunda ileri sürün.
- Hüküm kanun yoluna gidilmeden kesinleşmişse Adalet Bakanlığına kanun yararına bozma talebiyle başvurmayı değerlendirin.
Yargıtay 19. Ceza Dairesi, 30.04.2019 T., 2019/1123 E., 2019/7713 K.
Kolluğa başvurma yükümlülüğünü ihlal suçundan kurulan mahkûmiyet hükmüne ayrıca güvenlik tedbiri olarak seyirden yasaklama eklenemez; bu suçun disiplin niteliği ağır basar. Sanık, seyirden yasaklanmış olmasına rağmen taraftarı olduğu takımın dört müsabakasında kolluğa başvurmadığı gerekçesiyle zincirleme biçimde 6222 m.18/9’daki suçtan cezalandırılmış, ayrıca seyirden yasaklanmasına karar verilmiştir. Hüküm sanık tarafından temyiz edilmiştir. Daire öncelikle iddianamede sanığın hangi eylemlerinin suç oluşturduğuna dair anlatım bulunmadığını ve bu iddianameye dayanılarak mahkûmiyet kurulmasını hukuka aykırı bulmuştur. Kabule göre de yasağın dayanağı olan olay hakkındaki soruşturma veya kovuşturmanın akıbetinin, tedbirin kaldırılıp kaldırılmadığının araştırılmadığını belirtmiştir. Güvenlik tedbiri niteliğindeki yasağın uygulanabilirliği için getirilen yükümlülüğe aykırılığın disiplin özelliği taşıdığını açıklayarak “sanığın ceza mahkumiyetine karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken, ayrıca güvenlik tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklanmasına da karar verilmesi” ve m.18/10’daki hak yoksunluklarının gözetilmemesi de hukuka aykırı bulunmuştur. Hüküm 30.04.2019 tarihinde sanığın temyizi üzerine, tebliğnameye uygun olarak oybirliğiyle bozulmuştur.
Yargıtay 19. Ceza Dairesi, 16.10.2018 T., 2017/5737 E., 2018/10433 K.
Önödeme nedeniyle düşme kararı verilen sanık hakkında seyirden yasaklama, hükmün kesinleşmesinden değil önödemede bulunulduğu tarihten itibaren bir yıl süreyle uygulanır. Asliye ceza mahkemesi, 6222 sayılı Kanuna aykırılık nedeniyle yargılanan sanık hakkında önödeme yapıldığı için davanın düşmesine karar vermiş, ancak seyirden yasaklama tedbirinin süresini hükmün kesinleşmesinden itibaren bir yıl olarak belirlemiştir. Hüküm sanık müdafii tarafından temyiz edilmiştir. Daire, yasakla birlikte m.18/10’daki hak yoksunluklarına hükmedilmemesinin infaz aşamasında gözetilebileceğini belirtmiştir. Süre bakımından ise “6222 sayılı Kanun’un 18/6. maddesi gereğince ön ödemede bulunulduğu tarihten itibaren bir yıl süre ile spor müsabakalarını seyirden yasaklanmasına karar verilmesi gerekirken” farklı başlangıç tarihi esas alınmasını hukuka aykırı bulmuştur. Bu hatanın yeniden yargılama yapılmadan düzeltilebileceğini kabul ederek hüküm fıkrasını değiştirmiştir. Hüküm 16.10.2018 tarihinde sanık müdafiinin temyizi üzerine, yasağın önödeme tarihinden itibaren bir yıl süreyle uygulanması şeklinde düzeltilerek, tebliğnameye uygun olarak oybirliğiyle onanmıştır.
Yargıtay 19. Ceza Dairesi, 11.12.2017 T., 2016/2698 E., 2017/10771 K.
Soruşturma evresinde önödeme yapılmışsa yasağın devamı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda belirtilmeli, bunun için ayrıca iddianame düzenlenmemelidir; açılan davada karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir. Hakaret içeren tezahürat nedeniyle hakkında koruma tedbiri olarak seyirden yasaklama uygulanan suça sürüklenen çocuk, taraftarı olduğu basketbol takımının beş maçında kolluğa başvurmamıştır. Çocuk, yasağa dayanak dosya sonuçlanmadan başvuru yükümlülüğünün başlamayacağını düşündüğünü savunmuş, bu suç yönünden önödeme yapmıştır. Cumhuriyet savcılığı kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiş, ancak yasağın uygulanması için ayrıca iddianame düzenlemiş; sulh ceza mahkemesi de önödeme tarihinden itibaren bir yıl yasak kararı vermiştir. Daire, seyirden yasaklamayı koruma tedbiri, güvenlik tedbiri ve önleyici idari tedbir olarak üç ayrı nitelikte incelemiş; koruma tedbirinin suçun önlenmesi amacını taşıyan özgün bir tedbir olduğunu belirtmiştir. Önödeme hâlinde yasağın devamının kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda yer alması ve bilgi bankasına işlenmek üzere gönderilmesi gerektiğini, bu nedenle mahkemece “suça sürüklenen çocuk hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerekirken” esas hakkında hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu kabul etmiştir. Hüküm 11.12.2017 tarihinde suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyizi üzerine, tebliğnameye aykırı olarak oybirliğiyle bozulmuştur.
Yargıtay 19. Ceza Dairesi, 09.10.2018 T., 2017/5670 E., 2018/10073 K.
Kolluğa başvurma yükümlülüğünü ihlal iddiasında, yasağa dayanak olan dosyada verilen kararın türü ve tarihi ile tedbirin kaldırılıp kaldırılmadığı araştırılmadan beraat veya mahkûmiyet kararı verilemez. Futbol müsabakası sırasında stadyumda taşkınlık yaptığı iddiasıyla hakkında koruma tedbiri olarak seyirden yasaklama uygulanan sanık, sonraki maç günlerinde kolluğa başvurmadığı iddiasıyla yargılanmıştır. Sanık savunmasında karakola gittiğini ancak sistemde görünmediği söylenerek geri gönderildiğini ileri sürmüştür. Asliye ceza mahkemesi sanığın beraatine karar vermiş, hüküm Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmiştir. Daire, koruma tedbirinin ne zaman kaldırılacağını ve hangi durumlarda güvenlik tedbirine dönüşeceğini ayrıntılı olarak açıklamış; öncelikle sanığın savunmasındaki hususun araştırılmasını, dayanak dosyanın getirtilip “soruşturma veya kovuşturma neticesinde verilen kararın türü ve tarihi ile koruma tedbirinin kaldırılmasına karar verilmiş ise, bu tarihin tespit edilip” aynı suça ilişkin diğer davalar ve zincirleme suç hükümleri de gözetilerek karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Beraat hükümleri 09.10.2018 tarihinde Cumhuriyet savcısının temyizi üzerine eksik kovuşturma nedeniyle, tebliğnameye uygun olarak oybirliğiyle bozulmuştur.
30.04.2019 tarihli kararla aynı yaklaşım kanun yararına bozma istemlerinde de ileri sürülmüştür. 7. Ceza Dairesi 11.04.2022 tarihli ve 2021/20734 E., 2022/7160 K. sayılı kararında, elektronik kartını başkasına kullandırdığı için seyirden yasaklanan ve sonra iki kez başvuru yükümlülüğünü ihlal ettiği gerekçesiyle cezalandırılan sanık hakkında, ilk yasağın adli para cezasının infazından itibaren bir yıl sonra sona erdiğini dikkate alarak son kararda belirtilen tarihlerde suçun oluşup oluşmayacağı yönünden kanun yararına bozma değerlendirmesi yapılması için dosyayı Adalet Bakanlığına göndermiştir. Olağanüstü kanun yolu için kanun yararına bozma yazımıza bakılabilir.
16.10.2018 ve 11.12.2017 tarihli kararlar, önödemenin yasağın başlangıç tarihini ve yargılamanın biçimini doğrudan etkilediğini göstermektedir. Önödemenin koşulları için önödeme, koruma tedbirlerinin genel özellikleri için koruma tedbiri yazılarımıza bakılabilir.
09.10.2018 ve 30.04.2019 tarihli kararlarda başvuru yükümlülüğünün farklı maç günlerinde ihlal edilmesi hâlinde zincirleme suç hükümlerinin de değerlendirildiği görülmektedir. Bu konuda zincirleme suç yazımıza bakılabilir. Yasağa yol açan fiillerin temel suç tipleri için hakaret, tehdit, kasten yaralama ve mala zarar verme yazılarımız incelenebilir.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Neden sorun çıkarır | Doğrusu |
|---|---|---|
| Yükümlülüğün dava bitince başlayacağını sanmak | Koruma tedbiri soruşturma başlayınca uygulanır | Tebligattan itibaren maç günlerinde kolluğa başvurun |
| Önödeme sonrası süreyi hüküm tarihinden saymak | Başlangıç tarihi yanlış olur | Önödeme tarihini esas alın |
| Önödemeden sonra ayrıca dava açmak | Yasağın devamı KYOK kararında gösterilir | İddianame yerine kararda belirtin |
| Başvuru ihlali suçuna yeni yasak eklemek | Suçun disiplin niteliğiyle çelişir | Ceza mahkûmiyetiyle yetinin |
| Dayanak dosyanın akıbetini araştırmamak | Tedbir kaldırılmış olabilir | Karar türü ve tarihini tespit edin |
| Kolluğun başvuruyu almamasını belgelememek | Savunma ispatsız kalır | Tutanak veya tanıkla kayıt altına alın |
| Hak yoksunluğunu gözden kaçırmak | m.18/10 kanuni sonuçtur | Yöneticilik ve hakemlik yasağını değerlendirin |
| Tekrarlanan yasak sürelerini hesaba katmamak | Süre üç veya beş yıla çıkabilir | Önceki yasakları kontrol edin |
| Tedbirin kaldırılması için başvurmamak | Yasak dosya sonuna kadar sürebilir | Savcılığa veya mahkemeye talepte bulunun |
Seyirden yasaklanma ne demektir?
6222 m.18/1’e göre kişinin müsabakaları ve antrenmanları izlemek amacıyla müsabaka, antrenman ve seyir alanlarına girişinin yasaklanmasıdır.
Yasak dava bitmeden uygulanabilir mi?
Evet. m.18/3’e göre soruşturma başlatılınca şüpheli hakkında yasak koruma tedbiri olarak derhal uygulamaya konulur.
Koruma tedbiri ne zaman kalkar?
m.18/5’e göre savcı veya mahkemece kaldırılması, kovuşturmaya yer olmadığı kararı ya da beraat veya düşme kararı verilmesi hâlinde derhal kaldırılır.
Mahkûmiyette yasak ne kadar sürer?
Hükmün kesinleşmesiyle başlar ve cezanın infazı tamamlandıktan itibaren bir yıl geçmesiyle sona erer. İkinci yasakta üç yıl, üçüncü yasakta beş yıl uygulanır.
Mahkeme yasak vermeyebilir mi?
19. Ceza Dairesi, mahkûmiyet hâlinde mahkemenin bu yaptırımı uygulayıp uygulamama konusunda takdir hakkı bulunmadığını belirtmiştir.
Önödeme yaparsam yasak ne kadar sürer?
m.18/6’ya göre önödemede bulunulduğu tarihten itibaren bir yıl süreyle devam eder. 19. Ceza Dairesi, sürenin hükmün kesinleşmesinden başlatılmasını hukuka aykırı bulmuştur.
HAGB veya erteleme hâlinde yasak devam eder mi?
m.18/6’ya göre kararın kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl süreyle yasağın uygulanmasına devam edilir.
Yasaklıyken hangi yükümlülüğüm var?
Taraftarı olduğunuz takımın ilgili müsabakalarının yapılacağı gün, yurt içindeyseniz başlangıç saatinde ve bir saat sonra en yakın genel kolluk birimine başvurmanız gerekir.
Karakola gitmezsem ne olur?
m.18/9’a göre her müsabaka için yirmi beş günden az olmamak üzere adli para cezası ile cezalandırılırsınız.
Bu suçtan mahkûm olursam yeniden yasak verilir mi?
19. Ceza Dairesi, başvuru yükümlülüğünü ihlal suçundan kurulan mahkûmiyete ayrıca seyirden yasaklama eklenemeyeceğini belirtmiştir.
Karakol başvurumu almazsa ne yapmalıyım?
Durumu tutanak veya tanıkla belgelemeye çalışın. 19. Ceza Dairesi, sanığın sistemde görünmediği için geri gönderildiği savunmasının araştırılmasını istemiştir.
Soruşturmada önödeme yapıldıysa dava açılır mı?
19. Ceza Dairesi, bu durumda yasağın devamının kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda belirtilmesi gerektiğini, açılan davada karar verilmesine yer olmadığına hükmedileceğini kabul etmiştir.
Yasaklıyken kulüp yöneticisi olabilir miyim?
Hayır. m.18/10’a göre yasak süresince spor kulüplerinde, federasyonlarda ve taraftar derneklerinde yönetici olamaz; hakem, temsilci veya gözlemci olarak görev yapamazsınız.
Alkollü olarak stadyuma girersem ne olur?
m.18/7’ye göre alkol veya uyuşturucu etkisinde olduğu açıkça anlaşılan kişi alana alınmaz; girip çıkmamakta ısrar ederse zorla çıkarılır ve bir yıl süreyle seyirden yasaklanır.
Elektronik kartımı başkasına verirsem suç olur mu?
m.15/4’e göre kendisine ait elektronik kartı bir başkasının müsabakaya seyirci olarak girmesini sağlamak amacıyla kullandıran kişi, biletsiz girişe ilişkin birinci fıkraya göre cezalandırılır.
- 6222 sayılı Kanun m.14 — Tehdit, hakaret ve ayrımcılık içeren tezahürat
- 6222 sayılı Kanun m.15 — Müsabaka ve seyir alanlarına usulsüz seyirci girişi
- 6222 sayılı Kanun m.17 — Spor alanlarında yaralama ve mala zarar verme
- 6222 sayılı Kanun m.17/A — Suçun ağırlaştırıcı unsuru ve hak yoksunluğu
- 6222 sayılı Kanun m.18 — Seyirden yasaklanma
- 6222 sayılı Kanun m.23 — Yetkili mahkeme ve idari yaptırım yetkisi
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.43 — Zincirleme suç
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.53 — Belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.75 — Önödeme
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.225 — Hükmün konusu
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.309 — Kanun yararına bozma
- 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu — Yasak kararlarının kaydı
İlgili yazılarımız: Önödeme · Koruma tedbiri · Zincirleme suç · Kanun yararına bozma · Adli sicil kaydı
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.