Mirasın Mahkeme Kararı ile Satışı
Hesaplama aracı: Miras Payı Hesaplama — yasal payı, saklı payı ve tasarruf nisabını hesaplayın.
Kısa cevap: Birden çok mirasçı bulunduğunda, paylaşmaya kadar mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık (miras ortaklığı) meydana gelir; mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur ve terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf eder (TMK m.640). Mirasçılardan her biri, ortaklığı sürdürmekle yükümlü olmadıkça, her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebilir ve terekedeki belirli malların aynen, olanak yoksa satış yoluyla paylaştırılmasına karar verilmesini sulh mahkemesinden talep edebilir (m.642). Paylı mülkiyette ise paydaşlardan her biri malın paylaşılmasını isteyebilir; paylaşma malın aynen bölüşülmesi veya pazarlık ya da artırmayla satılarak bedelinin bölüşülmesi biçiminde yapılır (m.698, 699).
Mahkeme Kararıyla Satışın Esasları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Miras ortaklığı | Terekeye mirasçılar elbirliğiyle sahip olur; bir mirasçının talebi üzerine sulh mahkemesi paylaşmaya kadar ortaklığa temsilci atayabilir | TMK m.640 |
| Paylaşma talebi | Her mirasçı, ortaklığı sürdürme yükümlülüğü yoksa her zaman paylaşılmasını isteyebilir; belirli malların aynen, olanak yoksa satış yoluyla paylaştırılması sulh mahkemesinden istenir | TMK m.642/1-2 |
| Aynen paylaşım tercihi | Hâkim, olanak varsa her taşınmazın tamamının bir mirasçıya verilmesi suretiyle paylaştırmayı yapar; değer farkı para ödenerek giderilir | TMK m.642/3 |
| Paylaşmanın ertelenmesi | Derhâl paylaşma terekenin değerini önemli ölçüde azaltacaksa sulh hâkimi bir mirasçının istemiyle ertelemeye karar verebilir | TMK m.642/4 |
| Paylı mülkiyette paylaşma | Hukukî işlem veya sürekli amaca özgülenme sebebiyle devam yükümlülüğü yoksa her paydaş paylaşmayı isteyebilir; paylaşmayı isteme hakkı hukukî işlemle en çok on yıl sınırlanabilir | TMK m.698 |
| Paylaşma biçimi | Uyuşma sağlanamazsa hâkim malın aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verir; paylı malın önemli değer kaybı olmadan bölünmesine olanak yoksa açık artırmayla satışa hükmolunur. Satışın yalnız paydaşlar arasında artırmayla yapılması bütün paydaşların rızasına bağlıdır | TMK m.699 |
| Görevli mahkeme | Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davalara sulh hukuk mahkemeleri bakar | HMK m.4/1-b |
Adım Adım
- Mirasçılık belgesini (veraset ilamı) alın ve terekedeki malları (tapu, araç, hesap) listeleyin.
- Anlaşma mümkünse miras taksim sözleşmesi yapılır; anlaşma yoksa sulh hukuk mahkemesinde ortaklığın giderilmesi davası açılır.
- Mahkeme önce aynen paylaşımın mümkün olup olmadığına bakar; olmazsa satışla ortaklığın giderilmesine karar verir ve satış bedeli paylar oranında dağıtılır.
- Davada temsilci atanması gerekiyorsa miras ortaklığına temsilci atanması yazısına bakınız.
Ayrıntı için ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası, miras davası ve veraset ilamı yazılarına bakabilirsiniz.
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.640, 642, 698 ve 699
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m.4