İdari Dava Avukatı Bursa – Bursa İdare Avukatı
Bursa İdare Hukuku Avukatı: İptal ve Tam Yargı Davaları, Süreler ve Yürütmenin Durdurulması
İdari işlem ve eylemlere karşı dava açma süreleri kısadır ve genellikle altmış gündür; sürenin kaçırılması davanın süreden reddine yol açar. Bu sayfada Bursa’da idari işleme karşı dava açmayı düşünenler için dava türleri, süreler, ön başvuru kuralları ve yürütmenin durdurulması İdari Yargılama Usulü Kanunu’na (İYUK) göre özetlenmiştir. LegaPro Hukuk Bürosu, 2014’ten beri Bursa merkezli çalışmakta olup idari yargı dosyalarında destek vermektedir.
İdari Dava Türleri
| Dava | Konusu | Dayanak |
|---|---|---|
| İptal davası | İdari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduğundan iptali; menfaati ihlal edilenler açar | İYUK m.2/1-a |
| Tam yargı davası | İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan zedelenenlerin zararının giderilmesi | İYUK m.2/1-b |
| İdari sözleşme davası | Kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan idari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar | İYUK m.2/1-c |
İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır; idari mahkemeler yerindelik denetimi yapamaz ve idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde karar veremez (İYUK m.2/2).
Dava Açma Süreleri
- Genel süre: Özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde ve Danıştay’da altmış gün, vergi mahkemelerinde otuz gündür; süre yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7).
- İlan edilen işlemler: Adresleri belli olmayanlara ilan yoluyla bildirim yapılan hâllerde süre, son ilan tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün sonra işlemeye başlar (m.7/3); düzenleyici işlemlerde süre ilan tarihini izleyen günden başlar (m.7/4).
- İvedi yargılama: İhale işlemleri (ihaleden yasaklama kararları hariç), acele kamulaştırma ve bazı özelleştirme, turizm ve çevresel etki değerlendirmesi işlemlerinde dava açma süresi otuz gündür ve İYUK m.11 uygulanmaz (m.20/A).
- Zımni ret: İlgililerin idareye başvurusuna otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi işler (m.10).
Üst Makama ve İdareye Başvuru
İlgililer idari dava açmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması için üst makama, üst makam yoksa işlemi yapan makama, dava açma süresi içinde başvurabilir; bu başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve dava açma süresi yeniden işlemeye başlar; başvuru tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır (m.11). İdari eylemlerden hakları ihlal edilenlerin dava açmadan önce, eylemi öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerekir; isteğin reddi veya otuz gün içinde cevap verilmemesi hâlinde dava süresi içinde dava açılabilir (m.13).
Yürütmenin Durdurulması
Dava açılması, dava edilen idari işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. Danıştay veya idari mahkemeler, idari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilir; yürütmenin durdurulması kararları kural olarak teminat karşılığında verilir (İYUK m.27). Yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararlara, kararın tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir. Aynı sebeplere dayanılarak ikinci kez yürütmenin durdurulması isteminde bulunulamaz.
Mahkeme Kararının Uygulanması
Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının gereğine göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur; bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez (İYUK m.28/1). Para ödenmesini gerektiren kararlarda tutar, davacının idareye yazılı bildireceği banka hesabına yatırılır; süre içinde ödeme yapılmazsa genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunur (m.28/2). Kararlara göre işlem tesis edilmeyen hâllerde idare aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açılabilir (m.28/3).
Avukatlık Ücreti
İdari yargıda avukatlık ücreti, avukat ile müvekkil arasındaki ücret sözleşmesiyle belirlenir; yargılamada idareden veya davacıdan tahsil edilecek vekâlet ücreti ise Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre belirlenir. Davanın türü ve dosyanın kapsamı ücreti etkilediğinden sabit bir tutar verilemez.
Bursa’da İdari Yargı: İlk Derece ve İstinaf
İdari işlemlerin iptali ve idari tam yargı davaları ile vergi uyuşmazlıkları, idare ve vergi mahkemelerinde görülür; bu mahkemelerin kararlarına karşı istinaf Bölge İdare Mahkemesine yapılır. Bursa Bölge İdare Mahkemesi’nin internet sitesinde 1. ila 6. İdari Dava Daireleri listelenmektedir (bursabim.adalet.gov.tr). Özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde dava açma süresi idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde otuz gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (2577 sayılı Kanun m.7); özel süreler ve istisnalar için dosyanın türüne göre ayrıca bakılmalıdır.
Adliye, baro ve diğer yerel bilgiler için Bursa hukuk rehberimize bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İdari işleme karşı dava süresi kaç gündür?
İdare mahkemelerinde altmış gün, vergi mahkemelerinde otuz gündür; ivedi yargılamaya tabi işlemlerde otuz gündür. Süre yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7, 20/A).
İdareye başvurmak dava süresini durdurur mu?
Evet. Dava açma süresi içinde üst makama veya işlemi yapan makama yapılan başvuru, işlemeye başlamış dava süresini durdurur; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre yeniden işlemeye başlar (İYUK m.11).
İdare mahkeme kararını uygulamazsa ne olur?
Kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde işlem tesis edilmezse idare aleyhine tazminat davası açılabilir (İYUK m.28/3); Danıştay uygulamasında kararı uygulamayan idarenin ağır hizmet kusuru işlediği kabul edilmektedir (aşağıdaki karar özetine bakınız).
Bursa için idare hukuku avukatına nasıl ulaşabilirim?
Bursa İdare Hukuku Avukatı için bizimle iletişime geçebilir ya da iletişim sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.
Yargıtay Uygulamasından Örnek
Konuya ilişkin bir Yargıtay uygulaması örneği aşağıda özetlenmiştir; somut dosyada güncel içtihat taraması yapılmalıdır.
- Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E.2022/50, K.2022/66, 19.10.2022 Uygulamamak yalnızca gecikme değil, ağır hizmet kusurudur. Kurul, dayanakları sıralar: Anayasa m.138/son — “Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.” — ve 2577 sayılı Kanun m.28/1: idare, esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararların icaplarına göre gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur ve “bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez”. Kurulun vardığı sonuç nettir: “idarenin bu nitelikteki bir yargı kararını aynen ve gecikmeksizin uygulamaktan kaçınmasının ağır hizmet kusuru oluşturacağı, hizmet kusuru nedeniyle kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmenin ve bu nedenle duyduğu her türlü sıkıntı ve üzüntüden kaynaklanan manevi zararın giderilmesi gerekmektedir.”
- Danıştay 6. Dairesi, E.2024/1312, K.2025/4651, 06.10.2025 Otuz gün, bekleme hakkı değil üst sınırdır. Daire, sık yapılan bir yanlış anlamayı düzeltir: “Bu kural, idareye kararın tebliğ tarihinden başlayıp otuz günün dolmasına kadar geçen sürede yargı kararını uygulamama yetkisi tanıyan bir hüküm değildir. Aksine maddede, kararların derhâl uygulanması ilkesi benimsenmiş olup, her durumda bu sürenin otuz günü aşamayacağı, kararların uygulanması için idarelerin gereksinim duydukları sürenin nihayet otuz günle sınırlı olduğu hükme bağlanmıştır.” İkinci önemli tespit süreye ilişkindir: “otuz günlük sürenin geçirilmesi ve ilgililerin bu sürenin geçirilmesi üzerine hemen tekrar yargı yoluna başvurmaması durumunda idareleri kararı uygulama zorunluluğundan kurtarmayacağı açıktır.” Yani hak, hemen dava açılmadı diye ortadan kalkmaz.
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2015/16403, K.2016/1928, 18.02.2016 m.28/4 yalnızca idari yargı kararlarına ilişkindir. Yerel mahkeme, m.28/4‘teki “Mahkeme kararlarının süresi içinde kamu görevlilerince yerine getirilmemesi hâlinde tazminat davası ancak ilgili idare aleyhine açılabilir” hükmüne dayanarak, kamu görevlilerine karşı açılan davayı pasif husumet yokluğundan reddetmişti. Daire bunu bozdu: söz konusu düzenleme “idari yargı yerlerinden verilen mahkeme kararlarının süresi içinde uygulanmaması hâline ilişkindir” ve “adli yargı yerlerinden verilen kararların infazını kapsamamaktadır”. Ayrıca davacılar, kamu görevlilerinin görevlerini kasten yerine getirmediğini, yani kişisel kusurlarını ileri sürdüklerinden, bu kişilere husumet yöneltilebileceğinin kabulü ile işin esasının incelenmesi gerekirdi.
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2015/3972, K.2016/7925, 15.06.2016 Para alacağı içeren tam yargı ilamı genel hükümlere göre icra edilir. Uyuşmazlık, idari yargının tam yargı davalarına ilişkin ilamlarının infazı için m.28/1’deki otuz günlük sürenin beklenmesinin gerekip gerekmediğidir. Daire, m.28’in tamamını aktarır ve ikinci fıkrayı öne çıkarır: “Tam yargı davaları hakkındaki kararlardan belli bir miktarı içerenler genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunur.” Kararda ayrıca m.28’in diğer fıkraları — haciz ve ihtiyati haciz uygulamalarıyla ilgili davalarda kararların kesinleşmesinden sonra işlem tesis edileceği, kararların kasten yerine getirilmemesi hâlinde ilgilinin hem idare hem de kamu görevlisi aleyhine tazminat davası açabileceği — birlikte değerlendirilmiştir.