Bursa Nafaka Avukatı
Bursa Nafaka Avukatı: Nafaka Türleri, Dava Süreci ve Tahsil
Nafaka; eşlerin, çocukların ve yakın akrabaların geçimini sağlamaya yönelik düzenli ödemedir ve türüne göre farklı koşullara, farklı davalara bağlıdır. Bu sayfada Bursa’da nafaka davası açmayı, nafakanın artırılmasını veya kaldırılmasını ya da ödenmeyen nafakayı tahsil etmeyi düşünenler için nafaka türleri, koşullar ve izlenecek yollar güncel mevzuata göre özetlenmiştir.
Nafaka Türleri
| Tür | Kim isteyebilir? | Koşul ve süre | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Tedbir nafakası | Boşanma veya ayrılık davası süresince eş ve çocuk | Davanın devamı süresince; hâkim re’sen de karar verir | TMK m.169; ayrıca m.197 |
| Yoksulluk nafakası | Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eş | Kusuru daha ağır olmamak; mali güç oranında; süresiz, yükümlünün kusuru aranmaz | TMK m.175 |
| İştirak nafakası | Velayet kendisinde olan taraf (çocuk adına) | Velayeti almayan eşin gücü oranında katılma; çocuk ergin olana, eğitimi sürüyorsa eğitim bitene kadar | TMK m.182/3, 328 |
| Yardım nafakası | Yardım edilmezse yoksulluğa düşecek üstsoyu, altsoyu ve kardeşler | Yükümlünün refah içinde olması (kardeşlerde); mirasçılıktaki sıra gözetilir | TMK m.364-365 |
Nafaka Davası Nerede Açılır?
Boşanma davasıyla birlikte istenen nafaka, boşanma davasının görüldüğü aile mahkemesinde karara bağlanır; yetki TMK m.168’e göre eşlerden birinin yerleşim yeri veya son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m.177). Yardım nafakası davasında ise taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m.365). Yerleşim yeri Bursa olan nafaka alacaklısı, davayı Bursa’daki aile mahkemesinde açabilir.
Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir?
Kanunda sabit bir tutar veya oran yoktur. Yoksulluk nafakası tarafların mali gücü oranında takdir edilir (TMK m.175); iştirak nafakasında çocuğun ihtiyaçları ile nafaka yükümlüsünün gücü ve çocuğun bakımını fiilen üstlenen tarafın katkısı gözetilir (TMK m.182/3). Gelir belgeleri, çalışma durumu, çocuğun eğitim ve sağlık giderleri, kira ve diğer yükümlülükler delil olarak değerlendirilir. Hâkim, istem hâlinde irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir (TMK m.176; m.182). Hesaplama yöntemleri için nafaka nasıl hesaplanır yazımıza bakabilirsiniz.
Nafaka Artırılır mı, Azaltılır veya Kaldırılır mı?
- Artırma veya azaltma: Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılmasına veya azaltılmasına karar verilebilir (TMK m.176). Ayrıntı: nafaka artırım davası.
- Kendiliğinden kalkma: İrat biçiminde ödenmesine karar verilen nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar (TMK m.176).
- Mahkeme kararıyla kaldırma: Alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m.176). Ayrıntı: nafakanın kaldırılması ve azaltılması.
Nafaka Ödenmezse Ne Yapılır?
Nafakaya ilişkin kararın gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir; hapsin tatbikine başlandıktan sonra kararın gereği yerine getirilirse borçlu tahliye edilir. Borçlu nafakanın kaldırılması veya azaltılması talebiyle dava açmışsa, ileri sürdüğü sebepler göz önünde bulundurularak tazyik hapsinin uygulanması bu davanın sonuna bırakılabilir (İİK m.344). Ayrıca nafaka alacağı için ilamlı icra takibi başlatılabilir ve maaş haczi yoluna gidilebilir. Ayrıntı: nafaka ödememe cezası.
Nafaka Davasında Hazırlanacak Belgeler
- Nüfus kayıt örneği ve çocukların kayıtları; varsa boşanma kararı.
- Tarafların gelir belgeleri: bordro, SGK hizmet dökümü, banka hesap hareketleri, vergi levhası veya ticari kayıtlar.
- Çocuğun eğitim, sağlık ve barınma giderlerine ilişkin belgeler (okul kaydı, fatura, kira sözleşmesi).
- Mevcut nafaka kararı ve ödeme dekontları (artırım, azaltım veya tahsil için).
Sıkça Sorulan Sorular
Yoksulluk nafakası kaç yıl ödenir?
TMK m.175 uyarınca yoksulluk nafakası süresiz bağlanır; ancak alacaklının evlenmesi, ölüm, evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması veya yoksulluğun ortadan kalkması gibi sebeplerle sona erer ya da kaldırılır (m.176).
Çocuk için nafaka ne zamana kadar ödenir?
Ana ve babanın bakım borcu çocuğun ergin olmasına kadar devam eder; ergin olduğu hâlde eğitimi sürüyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdür (TMK m.328). Ayrıntı: iştirak nafakası.
Nafaka için dava dilekçesi nasıl yazılır?
Dilekçede taraflar, evlilik veya velayet durumu, talep edilen nafaka türü ve miktarı, tarafların gelir ve giderleri ile delil listesi yer alır. Boşanma davası sürüyorsa tedbir nafakası aynı dava içinde istenir.
Nafaka alacaklısı yeniden evlenirse ne olur?
İrat biçiminde ödenmesine karar verilen nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi hâlinde kendiliğinden kalkar (TMK m.176).
Bursa için nafaka avukatına nasıl ulaşabilirim?
Bursa Nafaka Avukatı için bizimle iletişime geçebilir ya da iletişim sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.
Bursa’da Nafaka Davası: Mahkeme ve İstinaf Yolu
Bursa’da boşanma, nafaka ve velayet davalarına Bursa Aile Mahkemeleri bakar. Bu mahkemelerin kararlarına karşı istinaf Bursa Bölge Adliye Mahkemesi‘nin 2. ve 19. Hukuk Daireleri’ne, temyiz Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’ne gider. Daire numaraları hâkimler ve savcılar kurulunun iş bölümü kararlarıyla zaman içinde değişebilir; burada yalnızca karar metinlerinde görülen dağılım aktarılmıştır.
Yerel rehber: Aile mahkemelerinin yerini ve istinaf dairelerini şu sayfalarda bulabilirsiniz: Bursa Adliyesi ve mahkemelerin bulunduğu binalar · Bursa BAM iş bölümü · Bursa’da boşanma davası · Bursa hukuk rehberi.
Yargıtay Uygulamasından Örnek
Konuya ilişkin bir Yargıtay uygulaması örneği aşağıda özetlenmiştir; somut dosyada güncel içtihat taraması yapılmalıdır.
- Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E.2023/5981, K.2023/9932, 30.10.2023 Kural: nafaka alacaklısının yerleşim yeri. Daire, TMK m.177‘yi aynen aktarır: “Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında, nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.” İki mahkeme karşılıklı yetkisizlik kararı vermişti: biri davalının adresini, diğeri davacının adresini esas almıştı. Daire, dava tarihi itibarıyla davacının yerleşim yerini saptayarak “davacının davayı … yerleşim yerinin bulunduğu … Mahkemelerinde açarak yetkili mahkemeyi seçmiş olduğu” sonucuna vardı ve yargı yerini o mahkeme olarak belirledi. Ölçüt dava tarihindeki yerleşim yeridir.
- Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, E.2016/8896, K.2016/8411, 04.10.2016 Mahkeme kendiliğinden yetkisizlik kararı veremez. İştirak nafakasının artırılması davasında bir mahkeme m.177‘ye dayanarak resen yetkisizlik kararı vermişti. Karşı mahkeme ise bu düzenlemenin genel yetki kuralı olduğunu, nafaka alacaklısının seçimlik hakkı bulunduğunu ve davalının yetki itirazı olmadığını belirtti. Daire bu ikinci görüşü benimsedi: “Nafaka davalarında kesin yetki kuralı olmayıp somut uyuşmazlıkta yetki itirazı da bulunmadığına göre, mahkemece re’sen yetkisizlik kararı verilemez.” Uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı mahkemede görülmesi gerekir.
- Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E.2024/4985, K.2024/8749, 18.11.2024 İtirazın nasıl yapılacağı da kurala bağlıdır. Daire, HMK m.19‘u aktarır: yetkinin kesin olmadığı davalarda itiraz cevap dilekçesinde ileri sürülmeli ve itirazda bulunan taraf yetkili gördüğü mahkemeyi bildirmelidir — “aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz”; mahkeme de yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi göstermek zorundadır. Sonuç açıktır: “davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.” Somut olayda kesin yetki bulunmadığı ve süresinde itiraz edilmediği için dava, ilk açıldığı mahkemede görülecektir.
- Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E.2023/7561, K.2023/12604, 18.12.2023 Kural hangi davaları kapsar? Kararda yerel mahkemenin gerekçesi, m.177‘nin kapsamını gösterir: “Boşanma hükmünün kesinleşmesinden sonra açılacak yeni nafaka davaları ya da hükmedilmiş nafakanın arttırılması, azaltılması veya kaldırılması davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemeleri yetkili kılınmıştır.” Somut olayda davalı süresinde cevap dilekçesiyle yetki itirazında bulunmuştu; Daire, dava tarihi itibarıyla davacının yerleşim yerini esas alarak davanın açıldığı aile mahkemesini yargı yeri olarak belirledi.