İzmir Nafaka Avukatı
İzmir Nafaka Avukatı: Nafaka Türleri, Dava Süreci ve Tahsil
Nafaka; eşlerin, çocukların ve yakın akrabaların geçimini sağlamaya yönelik düzenli ödemedir ve türüne göre farklı koşullara, farklı davalara bağlıdır. Bu sayfada İzmir’de nafaka davası açmayı, nafakanın artırılmasını veya kaldırılmasını ya da ödenmeyen nafakayı tahsil etmeyi düşünenler için nafaka türleri, koşullar ve izlenecek yollar güncel mevzuata göre özetlenmiştir.
Nafaka Türleri
| Tür | Kim isteyebilir? | Koşul ve süre | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Tedbir nafakası | Boşanma veya ayrılık davası süresince eş ve çocuk | Davanın devamı süresince; hâkim re’sen de karar verir | TMK m.169; ayrıca m.197 |
| Yoksulluk nafakası | Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eş | Kusuru daha ağır olmamak; mali güç oranında; süresiz, yükümlünün kusuru aranmaz | TMK m.175 |
| İştirak nafakası | Velayet kendisinde olan taraf (çocuk adına) | Velayeti almayan eşin gücü oranında katılma; çocuk ergin olana, eğitimi sürüyorsa eğitim bitene kadar | TMK m.182/3, 328 |
| Yardım nafakası | Yardım edilmezse yoksulluğa düşecek üstsoyu, altsoyu ve kardeşler | Yükümlünün refah içinde olması (kardeşlerde); mirasçılıktaki sıra gözetilir | TMK m.364-365 |
Nafaka Davası Nerede Açılır?
Boşanma davasıyla birlikte istenen nafaka, boşanma davasının görüldüğü aile mahkemesinde karara bağlanır; yetki TMK m.168’e göre eşlerden birinin yerleşim yeri veya son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m.177). Yardım nafakası davasında ise taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m.365). Yerleşim yeri İzmir olan nafaka alacaklısı, davayı İzmir’daki aile mahkemesinde açabilir.
Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir?
Kanunda sabit bir tutar veya oran yoktur. Yoksulluk nafakası tarafların mali gücü oranında takdir edilir (TMK m.175); iştirak nafakasında çocuğun ihtiyaçları ile nafaka yükümlüsünün gücü ve çocuğun bakımını fiilen üstlenen tarafın katkısı gözetilir (TMK m.182/3). Gelir belgeleri, çalışma durumu, çocuğun eğitim ve sağlık giderleri, kira ve diğer yükümlülükler delil olarak değerlendirilir. Hâkim, istem hâlinde irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir (TMK m.176; m.182). Hesaplama yöntemleri için nafaka nasıl hesaplanır yazımıza bakabilirsiniz.
Nafaka Artırılır mı, Azaltılır veya Kaldırılır mı?
- Artırma veya azaltma: Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılmasına veya azaltılmasına karar verilebilir (TMK m.176). Ayrıntı: nafaka artırım davası.
- Kendiliğinden kalkma: İrat biçiminde ödenmesine karar verilen nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar (TMK m.176).
- Mahkeme kararıyla kaldırma: Alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m.176). Ayrıntı: nafakanın kaldırılması ve azaltılması.
Nafaka Ödenmezse Ne Yapılır?
Nafakaya ilişkin kararın gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir; hapsin tatbikine başlandıktan sonra kararın gereği yerine getirilirse borçlu tahliye edilir. Borçlu nafakanın kaldırılması veya azaltılması talebiyle dava açmışsa, ileri sürdüğü sebepler göz önünde bulundurularak tazyik hapsinin uygulanması bu davanın sonuna bırakılabilir (İİK m.344). Ayrıca nafaka alacağı için ilamlı icra takibi başlatılabilir ve maaş haczi yoluna gidilebilir. Ayrıntı: nafaka ödememe cezası.
Nafaka Davasında Hazırlanacak Belgeler
- Nüfus kayıt örneği ve çocukların kayıtları; varsa boşanma kararı.
- Tarafların gelir belgeleri: bordro, SGK hizmet dökümü, banka hesap hareketleri, vergi levhası veya ticari kayıtlar.
- Çocuğun eğitim, sağlık ve barınma giderlerine ilişkin belgeler (okul kaydı, fatura, kira sözleşmesi).
- Mevcut nafaka kararı ve ödeme dekontları (artırım, azaltım veya tahsil için).
Sıkça Sorulan Sorular
Yoksulluk nafakası kaç yıl ödenir?
TMK m.175 uyarınca yoksulluk nafakası süresiz bağlanır; ancak alacaklının evlenmesi, ölüm, evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması veya yoksulluğun ortadan kalkması gibi sebeplerle sona erer ya da kaldırılır (m.176).
Çocuk için nafaka ne zamana kadar ödenir?
Ana ve babanın bakım borcu çocuğun ergin olmasına kadar devam eder; ergin olduğu hâlde eğitimi sürüyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdür (TMK m.328). Ayrıntı: iştirak nafakası.
Nafaka için dava dilekçesi nasıl yazılır?
Dilekçede taraflar, evlilik veya velayet durumu, talep edilen nafaka türü ve miktarı, tarafların gelir ve giderleri ile delil listesi yer alır. Boşanma davası sürüyorsa tedbir nafakası aynı dava içinde istenir.
Nafaka alacaklısı yeniden evlenirse ne olur?
İrat biçiminde ödenmesine karar verilen nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi hâlinde kendiliğinden kalkar (TMK m.176).
İzmir için nafaka avukatına nasıl ulaşabilirim?
İzmir Nafaka Avukatı için bizimle iletişime geçebilir ya da iletişim sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.
İzmir’de Nafaka: Toptan mı, İrat Şeklinde mi?
İzmir’de aile davalarına İzmir Aile Mahkemeleri bakar. Kararlara karşı istinaf İzmir Bölge Adliye Mahkemesi‘nin aile dosyalarına bakan hukuk dairelerine (aşağıdaki örnekte 18. Hukuk Dairesi), temyiz Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’ne gider. Daire numaraları hâkimler ve savcılar kurulunun iş bölümü kararlarıyla zaman içinde değişebilir; burada yalnızca karar metinlerinde görülen dağılım aktarılmıştır.
Örnek karar: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 10.04.2025, 2024/5498 E., 2025/3556 K. (İzmir 8. Aile Mahkemesi 2018/693 E.; İzmir BAM 18. Hukuk Dairesi). TMK m.176/1 uyarınca yoksulluk nafakası toptan veya durumun gereklerine göre aylık irat biçiminde ödenebilir. Yargıtay, bu seçim için kusurun niteliğinin, evliliğin süresinin, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarının, ödeme gücü ile isteklerin gözetilmesi gerektiğini; somut dosyada evliliğin süresi ve ortak çocuk bulunmaması karşısında nafakanın toptan ödenmesinin değerlendirilmesi gerekirken irat biçiminde hükmedilmesini bozma nedeni saydı.
Yargıtay Uygulamasından Örnek
Konuya ilişkin bir Yargıtay uygulaması örneği aşağıda özetlenmiştir; somut dosyada güncel içtihat taraması yapılmalıdır.
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E.2016/9464, K.2016/12221, 27.10.2016 Dilekçeye eklenmesi zorunlu belgeler. Yabancı bir aile mahkemesinin nafaka ödenmesine ilişkin kararının tanınması ve tenfizi istenmişti. Daire, MÖHUK m.53‘ün aradığı belgeleri sayar: “yabancı mahkeme ilamının o ülke makamlarınca usulen onanmış aslının veya ilamı veren yargı organı tarafından onanmış örneğinin ve onanmış tercümesinin, ilamın kesinleştiğini gösteren ve o ülke makamlarınca usulen onanmış yazı veya belge ile onanmış tercümesinin eklenmesi gerekmektedir.” Kararda ayrıca kurumun yerinin altı çizilir: m.50-57 tenfize, m.58-59 tanımaya ilişkindir.
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E.2015/12263, K.2015/20390, 16.12.2015 Tanınmayan karara dayanılarak nafaka kaldırılamaz. Davacı, yabancı mahkemece bağlanan nafakanın iptalini istiyor; bunun için önce kararın tanınması gerekiyordu. Yerel mahkeme, tanıma talebinde ancak lehine nafaka takdir edilen tarafın bulunabileceğini, bu nedenle davacının hukuki yararı olmadığını belirterek davayı reddetmişti. Daire kararında, tanıma ile tenfiz arasındaki ayrımın temeli açıklanır: “her mahkeme kararının kesin hüküm ve icra kabiliyeti olmak üzere iki ayrı sonucu bulunmaktadır”; m.58 uyarınca yabancı ilamın kesin delil veya kesin hüküm sayılabilmesi tenfiz şartlarını taşıdığının tespitine bağlıdır ve m.59 uyarınca bu etki yabancı kararın kesinleştiği andan itibaren doğar.
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2016/25373, K.2017/11365, 19.10.2017 Mahkeme yabancı kararın esasını denetlemez. Daire, tanıma-tenfiz yargılamasının sınırını çizer: “Ortada kesinleşmiş bir mahkeme kararı olduğu için yabancı kararda uygulanmış olan usul ve tespitler tanıma ve tenfiz davasının inceleme konusu dışındadır.” Somut olayda davalının yargılamaya katıldığı ve kararı veren mahkemeye o yer kanunlarına uygun biçimde çağrıldığı anlaşıldığından, MÖHUK m.54/ç‘deki savunma hakkına aykırılık ret sebebi gerçekleşmemişti. Bu nedenle isteğin m.58/1‘deki diğer şartlar bakımından incelenmesi gerekirken davanın reddi doğru görülmemiştir.
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E.2016/12226, K.2018/2779, 21.03.2018 Davayı Cumhuriyet savcısı da açabilir. Yabancı yerel mahkemenin 10.04.2013 tarihli nafaka kararının tanınması ve tenfizi, Cumhuriyet savcısı tarafından davaname ile istenmişti; davalı ise nafaka ödeyecek ekonomik durumu bulunmadığını savundu. Mahkeme MÖHUK m.54 uyarınca tenfize karar verdi. Daire, dosyanın m.53‘teki belge koşulları yönünden denetlenmesi gerektiğini vurguladı. Karar iki noktayı gösterir: nafaka ilamlarının tenfizinde savcının dava açma yetkisi bulunabilir ve ödeme gücü tartışması tenfiz davasının konusu değildir.