Aile İkamet İzni ve Anlaşmalı Evlilik Denetimi (6458 m.34-37)

legapro kapak 17031 LegaPro Hukuk Aile İkamet İzni ve Anlaşmalı Evlilik Denetimi (6458 m.34-37)
Kısaca
  • Aile ikamet izni, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 34-37. maddelerinde düzenlenmiştir.
  • İzin; Türk vatandaşlarının, ikamet izinli yabancıların, mültecilerin ve ikincil koruma statüsü sahiplerinin yabancı eşine ve çocuklarına verilebilir.
  • İzin her defasında üç yılı aşmayacak şekilde verilir ve hiçbir durumda destekleyicinin ikamet izni süresini aşamaz.
  • Destekleyiciden gelir, barınma, sağlık sigortası ve aile düzenine karşı suçlardan hüküm giymediğini gösteren adli sicil belgesi istenir.
  • Türk vatandaşıyla evli yabancılar bakımından destekleyicinin bir yıllık ikamet şartı uygulanmaz.
  • Evliliğin sırf ikamet izni almak amacıyla yapılmamış olması başlı başına bir şarttır.
  • Makul şüphe varsa valilik, izin vermeden veya uzatmadan önce evliliği araştırır; izin verildikten sonra da denetim yapabilir.
  • Anlaşmalı evlilik tespit edilirse izin verilmez, verilmişse iptal edilir; bu izinle geçen süreler ikamet sürelerinin toplanmasında sayılmaz.
  • Danıştay’a göre anlaşmalı evlilik tespiti somut bilgi ve belgelere dayanmalıdır; imzasız tutanak ve eksik araştırma yetmez.
  • Eşlerin ayrı mülakatlarda çelişkili cevaplar vermesi ve çok sayıda tutanakla desteklenen tespitler retti haklı kılabilir.
  • Destekleyicinin adli sicil belgesi sunulmazsa idare başvuruyu reddetmekle bağlı yetki içindedir.
  • Türkiye içinden yapılan başvuruların reddi, uzatılmaması veya iptali yalnızca valiliklerce yapılabilir.
  • Karar verilirken aile bağları, ikamet süresi, menşe ülkedeki durum ve çocuğun yüksek yararı gözetilir; karar ertelenebilir.
  • Boşanmada en az üç yıl aile ikamet izniyle kalmış yabancıya kısa dönem ikamet izni verilebilir; aile içi şiddet mahkeme kararıyla sabitse süre aranmaz.
  • Başvurunun reddiyle birlikte verilen “ülkeden çıkış” bildirimi, Danıştay’a göre sınır dışı etme kararı sayılmamış ve temyizen incelenmiştir.

Bir Türk vatandaşıyla evlenen yabancının Türkiye’de kalma hakkı, evlilik cüzdanıyla kendiliğinden doğmaz. Yabancı eşin aile ikamet izni alması, bu izni her dönem uzatması ve bu süreçte valiliğin evliliğin gerçek olup olmadığını sorgulaması gerekir. Uygulamada en sık karşılaşılan sorun da budur: polis ekiplerinin adres araştırması, komşu beyanları ve eşlerle ayrı ayrı yapılan mülakatlar sonucunda evliliğin “formalite” olduğu kanaatine varılır ve başvuru reddedilir.

Aynı sorun yabancı destekleyiciler bakımından da ortaya çıkar. Türkiye’de ikamet izniyle yaşayan bir yabancının eşi veya çocuğu için yapılan başvurularda gelir, barınma ve adli sicil şartları daha ağırdır ve bir belgenin eksik bırakılması başvuruyu tümüyle düşürebilir. Aşağıda aile ikamet izninin şartları, anlaşmalı evlilik araştırmasının sınırları ve idarenin yetkisi Danıştay Onuncu Dairesinin kararları ışığında ele alınmaktadır.

Kanunî dayanak

6458 sayılı Kanun m.35/3 ve m.36/1: Aile ikamet izni talep eden yabancıda “a) 34 üncü maddenin birinci fıkrası kapsamında olduğunu gösteren bilgi ve belgeleri ibraz etmek b) 34 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen kişilerle birlikte yaşadığını veya yaşama niyeti taşıdığını ortaya koymak c) Evliliği aile ikamet izni alabilmek amacıyla yapmamış olmak ç) Eşlerden her biri için on sekiz yaşını doldurmuş olmak d) 7 nci madde kapsamına girmemek” şartları aranır. 36. maddeye göre bu şartların karşılanmaması veya ortadan kalkması, izin şartları ortadan kalktıktan sonra kısa dönem ikamet izni verilmemesi, geçerli sınır dışı etme veya giriş yasağı kararı bulunması ve iznin veriliş amacı dışında kullanılması hâllerinde “aile ikamet izni verilmez, verilmişse iptal edilir, süresi bitenler uzatılmaz.”
6458 sayılı Kanun m.37 ve m.25/1: “Aile ikamet izni verilmeden veya uzatılmadan önce makul şüphe varsa, evliliğin sırf ikamet izni alabilme amacıyla yapılıp yapılmadığı valiliklerce araştırılır. Araştırma sonucunda, evliliğin bu amaçla yapıldığı tespit edilirse aile ikamet izni verilmez, verilmişse iptal edilir.”“Türkiye içinden yapılan ikamet izni talebinin reddi, ikamet izninin uzatılmaması veya iptali ile bu işlemlerin tebliği valiliklerce yapılır. Bu işlemler sırasında, yabancının Türkiye’deki aile bağları, ikamet süresi, menşe ülkedeki durumu ve çocuğun yüksek yararı gibi hususlar göz önünde bulundurulur ve ikamet iznine ilişkin karar ertelenebilir.”
Değişiklik uyarısı: 6458 sayılı Kanun 11/4/2013 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış, ikamet izinlerine ilişkin hükümleri yayımından bir yıl sonra, 11/4/2014 tarihinde yürürlüğe girmiştir; bu tarihten önceki işlemler önceki mevzuata tabidir. Kanun’un 34. maddesinde aile ikamet izninin azami süresi, Danıştay kararlarına konu işlemler tarihinde “iki yıl” iken güncel metinde “üç yıl” olarak yer almaktadır. 36. maddenin birinci fıkrasındaki, son bir yıl içinde toplam yüz seksen günden fazla yurt dışında kalınmasını ret ve iptal sebebi sayan (d) bendi 28/7/2016 tarihli ve 6735 sayılı Kanun’la yürürlükten kaldırılmış ve yurt dışında kalış süresi bakımından iptalin usul ve esaslarının yönetmelikle düzenleneceği hükme bağlanmıştır. Başvuru ve işlem tarihindeki metin bu nedenle ayrıca kontrol edilmelidir.
DurumDayanakSonuç
Yabancı eş, ergin olmayan veya bağımlı çocuk6458 m.34/1Aile ikamet izni verilebilir
Destekleyicinin geliri ve barınma şartları6458 m.35/1-a ve bBelgelenmesi zorunlu
Destekleyicinin adli sicil belgesi sunulmamış6458 m.35/1-c, m.36Ret; idare bağlı yetki içindedir
Türk vatandaşıyla evli yabancı6458 m.35/2Destekleyicinin bir yıllık ikamet şartı aranmaz
Makul şüphe var, somut tespit yok6458 m.37, Danıştay 10. D.Ret işlemi iptal edilebilir
Çok sayıda tutanak ve çelişkili mülakatlarla anlaşmalı evlilik tespiti6458 m.37, Danıştay 10. D.Ret hukuka uygun
Ret işlemini valilik dışında bir merci yapmış6458 m.25/1Yetki yönünden hukuka aykırı
Boşanma, en az üç yıl aile ikamet izni6458 m.34/6Kısa dönem ikamet izni verilebilir
Destekleyicinin ölümü6458 m.34/7Süre şartı aranmadan kısa dönem ikamet izni verilebilir
Kritik nokta: Anlaşmalı evlilik tespiti bir kanaat değil, ispat meselesidir. Kanun valiliğe araştırma yetkisi verir; ancak Danıştay bu araştırmanın somut bilgi ve belgelere dayanmasını, yeterli ve şüpheden uzak bir inceleme yapılmasını arar. Tek bir adres ziyaretinde eşlerin evde bulunmaması, komşu imzası taşımayan bir tutanak veya mevsimlik yer değiştirmenin göz ardı edilmesi ret işlemini hukuka aykırı hâle getirebilir. Buna karşılık farklı tarihlerde tutulmuş tutanaklar, ayrı ayrı alınan ve birbiriyle çelişen ifadeler ve yaşam düzenine ilişkin tutarlı tespitler bir araya geldiğinde yargı yeri idarenin değerlendirmesini hukuka uygun bulmaktadır.

Ne yapmalı? Adım adım yol haritası

  1. Başvurudan önce destekleyicinin gelir belgesini, kira sözleşmesi veya tapu kaydını, sağlık sigortası poliçesini ve adli sicil kaydını hazırlayın.
  2. Destekleyici yabancıysa en az bir yıldır ikamet izniyle Türkiye’de bulunduğunu gösteren belgeleri ekleyin; Türk vatandaşıyla evlilikte bu şartın aranmadığını not edin.
  3. Adres kayıt sistemindeki bilgilerin fiilen oturulan adresle uyumlu olduğundan emin olun.
  4. Farklı dönemlerde farklı yerlerde yaşıyorsanız (örneğin yazın memlekette), bunu başvuru dosyasında açıkça belirtin.
  5. Birlikte yaşamı gösteren belgeleri toplayın: ortak fatura ve kira ödemeleri, fotoğraflar, ortak seyahat kayıtları, çocuğa ilişkin belgeler.
  6. Valilik mülakatına hazırlıklı gidin; ayrı ayrı sorulacak gündelik hayata ilişkin sorulara verilecek cevapların gerçeği yansıtması en güçlü savunmadır.
  7. İdarenin evrak tamamlama için verdiği süreyi takip edin; eksik belgeyi süresinde sunamayacaksanız gerekçesini yazılı bildirin.
  8. Ret, iptal veya uzatmama kararının kimin tarafından verildiğine bakın; Türkiye içinden yapılan başvurularda yetkili merci valiliktir.
  9. Ret kararının dayandığı tutanakların örneğini isteyin; imza, tarih ve araştırmanın kapsamı yönünden inceleyin.
  10. Çocuğunuz, Türkiye’deki ikamet süreniz ve menşe ülkedeki durumunuz gibi hususların değerlendirilip değerlendirilmediğini kontrol edin.
  11. İşlemin tebliğinden itibaren idari yargıda dava açma süresini kaçırmayın; ülkeden çıkış bildirimi varsa bunun sınır dışı etme kararı olup olmadığını ayrıca belirleyin.
  12. Boşanma veya destekleyicinin ölümü hâlinde, aile ikamet izninizin sona ermesini beklemeden kısa dönem ikamet iznine geçiş için başvurun.
Danıştay kararları

Danıştay 10. Daire, 10.06.2021 T., 2016/2192 E., 2021/3234 K.
Anlaşmalı evlilik tespiti somut bilgi ve belgeye dayanmalıdır. Türk vatandaşıyla 2013’te evlenen Özbekistan uyruklu davacının 2015’teki aile ikamet izni başvurusu, adres araştırması ve mülakatlar sonucunda evliliğin anlaşmalı olduğu gerekçesiyle İstanbul Valiliğince reddedilmiştir. İdare mahkemesi, tutanakta komşu ve eş imzalarının bulunmadığını, davacının sekiz yıldır Türkiye’de yaşadığını ve formalite evlilik yapmasını gerektiren bir sebep olmadığını belirterek işlemi iptal etmiştir. Daire önce idarenin yetkisini kabul etmiş, ardından sınırını çizmiştir: “idarece evliliğin anlaşmalı bir evlilik olduğu hususunun tespit edilmesi üzerine bu sebeple işlem tesis edilmesinde hukuki bir engel bulunmadığı anlaşılmakla birlikte, evliliğin anlaşmalı bir evlilik olduğu hususundaki tespitin somut bilgi ve belgelere dayalı olması gerektiği de açıktır.” Somut olayda eşlerin yaz aylarını Ordu’da geçirdiklerini bildirmelerine rağmen tutanağın Ağustos ayında düzenlendiği vurgulanarak “yeterli bir araştırma yapılmaksızın dava konusu işlemin tesis edildiği ve davalı idare tarafından anılan tutanakta yer verilen tespitleri somutlaştıracak herhangi bir bilgi ve belgenin de dosyaya sunulmadığı” tespit edilmiştir. İdare mahkemesinin iptal kararı gerekçeli olarak onanmış; karar 10/06/2021 tarihinde oybirliğiyle, karar düzeltme yolu açık olarak verilmiştir.

Danıştay 10. Daire, 29.12.2020 T., 2015/113 E., 2020/7070 K.
Birbirini destekleyen tutanaklar ve çelişkili ifadeler varsa ret hukuka uygundur. Gürcistan uyruklu davacının Türk vatandaşı eşine bağlı aile ikamet izni başvurusu reddedilmiş ve kendisine on beş gün içinde ülkeden çıkması, aksi hâlde sınır dışı edileceği bildirilmiştir. İdare mahkemesi işlemi iptal etmiştir. Daire önce usul sorununu çözmüş, sınır dışı etme kararlarına karşı verilen mahkeme kararlarının kesin olmasına rağmen dava konusu işlemin “aile ikamet izin talebinin reddi işlemi üzerine davacının ülkeden 15 gün içinde çıkış yapması gerektiği aksi takdirde sınır dışı etme kapsamına alınacağına ilişkin bir işlem olduğu ve sınır dışı etme işlemi olmadığı” gerekçesiyle kararı temyizen incelemiştir. Ardından işlem tarihinde 6458 sayılı Kanun’un yürürlükte olduğunu, ilk derece mahkemesinin yürürlükte olmayan mevzuatı uyguladığını belirtmiştir. Esas yönünden, farklı tarihlerde tutulan beş ayrı tutanakta yer alan komşu beyanları, adres değişiklikleri, eşin geliriyle yaşam standardı arasındaki uyumsuzluk ve eşlerin ayrı ayrı alınan ifadelerinde birbirleriyle çelişkili cevaplar verdikleri yönündeki tespitler birlikte değerlendirilerek “sırf ikamet izni alarak Türkiye’de kalma amacıyla anlaşmalı evlilik yaptığı anlaşılan davacı hakkında 6458 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 37. maddesi hükmüne uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı” sonucuna varılmıştır. Daire, kamu düzeni bakımından da retti hukuka aykırı bulmamıştır. İdare mahkemesi kararı bozulmuş; karar 29/12/2020 tarihinde oybirliğiyle, karar düzeltme yolu açık olarak verilmiştir.

Danıştay 10. Daire, 25.11.2020 T., 2016/15370 E., 2020/5398 K.
Destekleyicinin adli sicil belgesi sunulmazsa idare reddetmekle bağlıdır. Azerbaycan uyruklu davacı, Türkiye’de ikamet izniyle yaşayan Tacikistan uyruklu eşine bağlı aile ikamet izninin uzatılması için başvurmuş; kendisinden istenen belgeleri otuz gün içinde sunmadığı gerekçesiyle başvurusu reddedilmiştir. İdare mahkemesi, Kanun’da belge ibrazı için bir süre öngörülmediğini ve davacının şartları taşımadığına ilişkin bir tespit yapılmadığını belirterek işlemi iptal etmiştir. Daire, destekleyiciye ait adli sicil kaydının Kanun’un 35. maddesindeki zorunlu şartlardan biri olduğunu ve bu belgenin sunulmadığının davacı tarafından da kabul edildiğini tespit ederek şu sonuca ulaşmıştır: “anılan adli sicil belgesinin eksikliği halinde davalı idareden, destekleyicinin, Kanun’un öngördüğü şartı sağladığı varsayımından hareket ederek aile ikamet izni uzatma başvurusunun kabul edilmesi yolunda işlem tesis edilmesinin beklenemeyeceği gibi bu durumlarda başvurunun reddi hususunda 6458 sayılı Kanun’un 36. maddesi kapsamında davalı idarenin bağlı yetki içerisinde bulunduğu” anlaşılmaktadır. İdare mahkemesi kararı bozulmuş; karar 25/11/2020 tarihinde oybirliğiyle, karar düzeltme yolu açık olarak verilmiştir.

Danıştay 10. Daire, 23.12.2020 T., 2018/1315 E., 2020/6838 K.
Türkiye içinden yapılan başvuruyu reddetme yetkisi yalnızca valiliğindir. Türk vatandaşıyla evli ve bu evlilikten çocuğu bulunan Gürcistan uyruklu davacının aile ikamet izni başvurusu, işlem tarihindeki adıyla Göç İdaresi Genel Müdürlüğünce uygun görülmemiş ve davacı sınır dışı edilecek yabancılar kapsamına alınmıştır. İdare mahkemesi, anlaşmalı evlilik tespitinin yeterli araştırmaya dayanmadığı ve çocuğun üstün yararının değerlendirilmediği gibi gerekçelerle işlemi iptal etmiştir. Daire, davacının karar düzeltme istemini kabul ederek önceki bozma kararını kaldırmış ve uyuşmazlığı yeniden incelemiştir. Kanun’un 25. maddesine dayanarak “Türkiye içinden yapılan ikamet izni talebinin reddine ancak Valiliklerin karar verebileceği, bu kapsamda davalı …Genel Müdürlüğü’nün herhangi bir yetkisinin bulunmadığı açıktır” demiş ve “bu konuda yetkisinin bulunmadığı görülen davalı idarece tesis edilen işlemde yetki unsuru açısından hukuka uygunluk bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen mahkeme kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir” sonucuna ulaşmıştır. İdare mahkemesinin iptal kararı yetki gerekçesiyle onanmış; karar 23/12/2020 tarihinde oybirliğiyle ve kesin olarak verilmiştir.

Aile ikamet izni uyuşmazlıklarında Danıştay’ın yaklaşımı iki temel dengeye dayanır: idarenin anlaşmalı evlilikleri araştırma yetkisi ile bu yetkinin somut delillere dayanma zorunluluğu. Kanun’un 37. maddesi valiliğe yalnızca izin verilmeden önce değil, verildikten sonra da denetim yetkisi tanımaktadır; bu nedenle aile ikamet izni bir kez alındığında kesinleşmiş bir hak doğmaz.

2021 tarihli kararda Daire, idarenin yetkisini tartışmasız kabul etmekle birlikte tespitin somut bilgi ve belgelere dayanması gerektiğini vurgulamıştır. Kararın önemi, araştırmanın zamanlamasına ve eşlerin gerçek yaşam düzenine dikkat çekmesidir. Yaz aylarını memlekette geçiren bir çiftin İstanbul’daki adresinde Ağustos ayında bulunamaması, evliliğin anlaşmalı olduğunu göstermez. Uzun süredir Türkiye’de ikamet eden ve başka yollarla da ikamet izni alabilecek durumdaki bir yabancının formalite evlilik yapması için bir sebep bulunmaması da ilk derece mahkemesince dikkate alınmıştır.

2020 tarihli bozma kararı ise terazinin öbür kefesini gösterir. Orada idare tek bir tutanağa değil, bir yıla yayılan beş ayrı tutanağa, farklı adreslerde yapılan araştırmalara ve eşlerin aynı gün ayrı ayrı alınan çelişkili ifadelerine dayanmıştır. Daire bu tespitleri yeterli bulmuştur. Aynı karar usul yönünden de önemlidir: ret işlemiyle birlikte yapılan ülkeden çıkış bildirimi sınır dışı etme kararı sayılmamış, bu nedenle kesinlik kuralı uygulanmamıştır. Sınır dışı etme kararlarına karşı başvuru yolu için sınır dışı etme kararına itiraz yazımıza bakılabilir.

Anayasa Mahkemesinin yaklaşımı da bu çizgiyle uyumludur. Mahkeme 20/12/2017 tarihli Oksana Chicheishvili kararında, gerçek bir aile birliği kurmaya yönelik olmayan ve ikamet izni alınmasına yönelik anlaşmalı evliliğin aile hayatına saygı hakkı kapsamında korunması gereken bir unsur olmadığını belirterek başvuruyu konu bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez bulmuştur. Başka bir deyişle, anlaşmalı evlilik tespiti yerindeyse aile hayatı güvencesine dayanmak sonuç vermeyecektir; tartışma, tespitin gerçekten yerinde olup olmadığı üzerinde toplanmalıdır.

Destekleyicinin yabancı olduğu durumlarda şartlar daha katıdır. 2020 tarihli üçüncü kararda Daire, destekleyicinin adli sicil kaydının sunulmamasını, idareyi takdir yetkisi değil bağlı yetki içinde bırakan bir eksiklik olarak nitelendirmiştir. İdare mahkemesinin Kanun’da belge ibrazı için süre öngörülmediği yönündeki gerekçesi kabul görmemiştir. Bu nedenle uzatma başvurularında istenen her belgenin, özellikle destekleyiciye ait olanların, süresinde sunulması hayati önemdedir. Kısa dönem ikamet iznine ilişkin genel şartlar için kısa dönem ikamet izni yazımız fikir verebilir.

Yetki meselesi de çoğu zaman gözden kaçar. Kanun’un 25. maddesi Türkiye içinden yapılan başvuruların reddini, uzatılmamasını ve iptalini açıkça valiliklere bırakmıştır. 23.12.2020 tarihli kararda merkezî idarenin doğrudan verdiği ret işlemi, yalnızca bu nedenle hukuka aykırı bulunmuştur. Aynı madde, karar verilirken yabancının aile bağlarının, ikamet süresinin, menşe ülkedeki durumunun ve çocuğun yüksek yararının gözetilmesini ve gerekirse kararın ertelenmesini de öngörmektedir. Bu unsurların işlem gerekçesinde hiç tartışılmaması, davada ayrıca ileri sürülmesi gereken bir eksikliktir.

Ret kararlarının bir başka sonucu, idari kayıtlara işlenen tahdit kodlarıdır. İkamet izni reddi veya iptali, ilerideki vize ve giriş işlemlerini de etkileyebilir; bu kodların anlamı ve kaldırılması için Göç İdaresi tahdit kodları yazımıza bakılmalıdır.

Son olarak, aile ikamet izninin süreleri ileride Türk vatandaşlığına başvuruda ve uzun dönem ikamet izninde önem taşır. Ancak Kanun’un 37. maddesinin üçüncü fıkrasına göre anlaşmalı evlilik yoluyla alınıp sonradan iptal edilen izinler, ikamet sürelerinin toplanmasında hesaba katılmaz. Vatandaşlık süreci için beş yıl ikamet şartıyla Türk vatandaşlığı, yabancı eşle evliliğin aile hukukuna ilişkin sonuçları için yabancı eşle evlilik ve boşanma yazılarımız tamamlayıcıdır.

Sık yapılan hatalar

HataNeden sorun çıkarırDoğrusu
Evlilik cüzdanını yeterli sanmakEvliliğin gerçekliği ayrıca araştırılabilirBirlikte yaşamı gösteren belgeleri de sunun
Destekleyicinin adli sicil belgesini sunmamakİdare reddetmekle bağlı yetki içindedirTüm destekleyici belgelerini eksiksiz verin
Mevsimlik yer değişikliğini bildirmemekAdreste bulunamamak şüphe doğururFarklı yaşam yerlerini dosyada açıklayın
Mülakata hazırlıksız gitmekÇelişkili cevaplar ret için güçlü delil olurGündelik hayata ilişkin gerçek bilgileri netleştirin
Tutanakların örneğini istememekİmzasız veya eksik araştırma fark edilmezRet dayanağı belgeleri inceleyin
İşlemi yapan mercie bakmamakTürkiye içinden başvuruda yetki valiliktedirYetki itirazını davada mutlaka ileri sürün
Çocuğun yüksek yararını ileri sürmemekKanun bu unsurun gözetilmesini isterAile bağlarını ve çocuğun durumunu belgeleyin
Ülkeden çıkış bildirimini sınır dışı kararı sanmakKanun yolu ve süre farklı olabilirİşlemin niteliğini ayrıca belirleyin
Boşanmada kısa dönem izne geçişi geciktirmekAile ikamet izninin şartları ortadan kalkarKısa dönem ikamet izni için zamanında başvurun
Aile ikamet izni kimlere verilir?

6458 sayılı Kanun’un 34. maddesine göre Türk vatandaşlarının, 5901 sayılı Kanun’un 28. maddesi kapsamında olanların veya ikamet izinlerinden birine sahip yabancılar ile mültecilerin ve ikincil koruma statüsü sahiplerinin yabancı eşine, kendisinin veya eşinin ergin olmayan yabancı çocuğuna ve kendisinin veya eşinin bağımlı yabancı çocuğuna verilebilir.

Aile ikamet izni ne kadar süreyle verilir?

Kanun’un güncel metnine göre aile ikamet izni her defasında üç yılı aşmayacak şekilde verilebilir; ancak iznin süresi hiçbir şekilde destekleyicinin ikamet izni süresini aşamaz. Danıştay kararlarına konu işlemler tarihinde bu süre iki yıl olarak düzenlenmişti.

Destekleyiciden hangi şartlar istenir?

Kanun’un 35. maddesine göre destekleyicinin toplam geliri asgari ücretten az olmamak üzere ailedeki fert başına asgari ücretin üçte birinden az olmayan aylık geliri bulunmalı, uygun barınma şartlarına ve tüm aile fertlerini kapsayan sağlık sigortasına sahip olmalı, son beş yılda aile düzenine karşı suçlardan hüküm giymediğini adli sicil kaydıyla belgelemeli, en az bir yıldır ikamet izniyle Türkiye’de bulunmalı ve adres kayıt sisteminde kaydı olmalıdır.

Türk vatandaşıyla evliysem de bu şartlar aranır mı?

Kanun’un 35. maddesinin ikinci fıkrasına göre Türk vatandaşlarıyla evli olan yabancılar hakkında destekleyicinin en az bir yıldır ikamet izniyle Türkiye’de kalması şartı uygulanmaz. Diğer şartların ve yabancı eşe ilişkin şartların, özellikle evliliğin ikamet izni amacıyla yapılmamış olması şartının değerlendirilmesi ise devam eder.

Anlaşmalı evlilik nedir?

Kanun’un 35. ve 37. maddelerinde, sırf aile ikamet izni alabilmek amacıyla yapılan evlilik olarak ele alınmaktadır. Anayasa Mahkemesi de gerçek bir aile birliği kurmaya yönelik olmayan, ülkeye giriş ve ikamet izni alınmasına yönelik anlaşmalı evliliğin aile hayatına saygı hakkı kapsamında korunması gereken bir unsur olmadığını belirtmiştir.

Valilik evliliğimi ne zaman araştırabilir?

Kanun’un 37. maddesine göre aile ikamet izni verilmeden veya uzatılmadan önce makul şüphe varsa evliliğin sırf ikamet izni alabilme amacıyla yapılıp yapılmadığı valiliklerce araştırılır. Aile ikamet izni verildikten sonra da evliliğin anlaşmalı olup olmadığı konusunda valiliklerce denetim yapılabilir.

Anlaşmalı evlilik tespiti nasıl yapılmalı?

Danıştay Onuncu Dairesine göre idarenin anlaşmalı evlilik tespitine dayanarak işlem yapmasında hukuki engel yoktur; ancak bu tespitin somut bilgi ve belgelere dayalı olması gerekir. Yeterli araştırma yapılmadan, tutanaktaki tespitleri somutlaştıracak bilgi ve belge sunulmadan tesis edilen ret işlemi hukuka aykırı bulunmuştur.

Hangi durumlarda ret işlemi hukuka uygun bulunmuştur?

Danıştay 2020 tarihli kararında, farklı tarihlerde tutulan birden fazla tutanakta yer alan komşu beyanları, adres değişiklikleri, gelir ile yaşam standardı arasındaki uyumsuzluk ve eşlerin ayrı ayrı alınan ifadelerinde çelişkili cevaplar vermeleri birlikte değerlendirildiğinde, anlaşmalı evlilik gerekçesiyle verilen ret işlemini hukuka uygun bulmuştur.

Anlaşmalı evlilik tespit edilirse ne olur?

Kanun’un 37. maddesine göre aile ikamet izni verilmez, verilmişse iptal edilir. Ayrıca anlaşmalı evlilik yoluyla alınan ve sonradan iptal edilen ikamet izinleri, Kanun’da öngörülen ikamet izin sürelerinin toplanmasında hesaba katılmaz; bu durum uzun dönem ikamet izni ve vatandaşlık başvurularını doğrudan etkiler.

Destekleyicinin belgesi eksikse başvurum reddedilir mi?

Danıştay Onuncu Dairesine göre destekleyiciye ait adli sicil belgesinin sunulmaması hâlinde idareden, destekleyicinin şartı sağladığı varsayımıyla başvuruyu kabul etmesi beklenemez ve idare 36. madde uyarınca başvuruyu reddetmekle bağlı yetki içindedir. Bu nedenle eksik belge bildirimi ciddiye alınmalıdır.

Ret kararını hangi makam verir?

Kanun’un 25. maddesine göre Türkiye içinden yapılan ikamet izni talebinin reddi, ikamet izninin uzatılmaması veya iptali ile bu işlemlerin tebliği valiliklerce yapılır. Danıştay, valilik dışında bir merciin verdiği ret işlemini yetki unsuru yönünden hukuka aykırı bulmuştur.

Ret kararında çocuğum ve aile bağlarım dikkate alınır mı?

Kanun’un 25. maddesine göre ret, uzatmama veya iptal işlemleri sırasında yabancının Türkiye’deki aile bağları, ikamet süresi, menşe ülkedeki durumu ve çocuğun yüksek yararı gibi hususlar göz önünde bulundurulur ve ikamet iznine ilişkin karar ertelenebilir. Bu unsurların değerlendirilmemesi davada ileri sürülebilir.

Boşanırsam Türkiye’de kalabilir miyim?

Kanun’un 34. maddesine göre boşanma hâlinde Türk vatandaşıyla evli yabancıya, en az üç yıl aile ikamet izniyle kalmış olmak kaydıyla kısa dönem ikamet izni verilebilir. Yabancı eşin aile içi şiddet gerekçesiyle mağdur olduğu mahkeme kararıyla sabitse üç yıllık süre şartı aranmaz.

Eşim vefat ederse iznim ne olur?

Kanun’un 34. maddesinin yedinci fıkrasına göre destekleyicinin ölümü hâlinde, bu kişiye bağlı aile ikamet izniyle kalanlara süre şartı aranmadan kısa dönem ikamet izni verilebilir. Bu geçiş için başvurunun gecikmeden yapılması önerilir.

Ret kararıyla birlikte ülkeden çıkmam istendi; bu sınır dışı kararı mı?

Danıştay 2020 tarihli kararında, aile ikamet izni talebinin reddi üzerine yabancıya belirli süre içinde ülkeden çıkması gerektiğini, aksi hâlde sınır dışı etme kapsamına alınacağını bildiren işlemin sınır dışı etme işlemi olmadığını kabul etmiş ve bu işleme karşı verilen mahkeme kararını temyizen incelemiştir. Hakkınızda ayrıca sınır dışı etme kararı verilmişse bu karara karşı Kanun’daki özel başvuru yolu ve süreler uygulanır.

İlgili mevzuat
  • 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.7 — Türkiye’ye girişlerine izin verilmeyecek yabancılar
  • 6458 sayılı Kanun m.15 — Vize verilmeyecek yabancılar
  • 6458 sayılı Kanun m.25 — Türkiye içinden yapılan ikamet izni talebinin reddi, iptali veya uzatılmaması
  • 6458 sayılı Kanun m.34 — Aile ikamet izni
  • 6458 sayılı Kanun m.35 — Aile ikamet izninin şartları
  • 6458 sayılı Kanun m.36 — Aile ikamet izni talebinin reddi, iptali veya uzatılmaması
  • 6458 sayılı Kanun m.37 — Anlaşmalı evlilik yoluyla talep edilen aile ikamet izni
  • 6458 sayılı Kanun m.53 ve m.54 — Sınır dışı etme kararı ve sınır dışı edilecek yabancılar
  • 6458 sayılı Kanun m.125 — Yürürlük
  • 6735 sayılı Uluslararası İş Gücü Kanunu m.27 — 36. maddedeki değişiklik
  • 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.28 — Çıkma izniyle vatandaşlığı kaybedenler
  • 2709 sayılı Anayasa m.20 ve m.41 — Özel hayata ve aileye ilişkin güvenceler

İlgili yazılarımız: Sınır dışı etme kararına itiraz · Göç İdaresi tahdit kodları · Kısa dönem ikamet izni · Yabancı eşle evlilik ve boşanma · Beş yıl ikamet şartıyla Türk vatandaşlığı

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Bu siteyi Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin Google arama sonuçlarınızda legapro.net yazıları daha sık görünür. Ücretsizdir; Google hesabınızdan istediğiniz zaman geri alabilirsiniz. Google'da ekle

Bu yazıyı paylaş

WhatsApp LinkedIn X

İdare hukuku — ilgili sayfalar

Bu yazıdaki konuyla ilgili rehberler, dilekçe örnekleri ve hesaplama araçları.

Aynı kategoriden diğer yazılar

İdare Hukuku Makale

Öğretmenlerde Norm Kadro Fazlası: Belirleme, Resen Atama ve İptal Davası

İçindekilerKanunî dayanakNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca Bir okulda alanınızdaki norm kadro sayısı azalırsa, fazlalık…

14.09.2026 Yazıyı oku ›
Makaleler

VATANDAŞLIK BAŞVURUSUNUN REDDİ

İçindekilerVatandaşlık Başvurusu Reddedildi mi? İptal Davası ile Haklarınızı Arayın!Türk Vatandaşlığı Nasıl Kazanılır? Detaylı Rehber ve Başvuru YollarıTürk Vatandaşlığı…

10.07.2024 Yazıyı oku ›
Makaleler

Çarşı ve Mahalle Bekçisi Sağlık Şartları ve İptal Davası

İçindekilerÇarşı ve Mahalle Bekçisi Olma Yolunda Sağlık Engelleri ve Hukuki ÇözümlerÇarşı ve Mahalle Bekçisi Kimdir? Görevleri Nelerdir?Bekçilerin Başlıca…

06.01.2025 Yazıyı oku ›
İdare Hukuku Makale

Vergide Uzlaşma Başvurusu ve Sonuçları: Uzlaşırsam Dava Hakkım Biter mi?

İçindekilerİki tür uzlaşmaUzlaşmanın konusu ve kapsam dışı kalanlarUzlaşma ile dava hakkı arasındaki dengeUzlaşma mı, indirim mi?Ne yapmalı?Sık yapılan…

25.08.2026 Yazıyı oku ›
İdare Hukuku Makale

Veraset ve İntikal Vergisi: Beyanname, Matrah ve Tarhiyata İtiraz

İçindekilerKanunî dayanakNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca Verginin konusu, malların veraset yoluyla veya ivazsız olarak…

07.09.2026 Yazıyı oku ›
İdare Hukuku Makale

Resmî İlan Yayınlama Hakkı ve Basın İlan Kurumu Yaptırımları (195 s. K.)

İçindekilerKanunî dayanakNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca Resmî ilanlar, fikir ve içtihat farkı aranmaksızın vasıfları…

10.09.2026 Yazıyı oku ›
WhatsApp İletişim Ara