İşin Durdurulması Kararı ve İtiraz (6331 m.25): Hayati Tehlike, Altı İş Günü Süre, Kesin Karar ve İzinsiz Çalışma Cezası

legapro kapak 17073 LegaPro Hukuk İşin Durdurulması Kararı ve İtiraz (6331 m.25): Hayati Tehlike, Altı İş Günü Süre, Kesin Karar ve İzinsiz Çalışma Cezası
Kısaca
  • 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 25. maddesine göre işyerinde çalışanlar için hayati tehlike oluşturan bir husus tespit edilirse, tehlike giderilinceye kadar işyerinin bir bölümünde veya tamamında iş durdurulur.
  • Çok tehlikeli sınıftaki maden, metal ve yapı işleri ile tehlikeli kimyasallarla çalışılan veya büyük endüstriyel kaza riski bulunan işyerlerinde risk değerlendirmesi yapılmamış olması da tek başına durdurma sebebidir.
  • Durdurma kararını, iş müfettişinin tespiti üzerine üç iş müfettişinden oluşan heyet tespit tarihinden itibaren iki gün içinde verir.
  • Acil müdahale gereken hâllerde tespiti yapan müfettiş, heyet kararına kadar geçerli olmak üzere işi hemen durdurur.
  • Karar mülki idare amiri tarafından kolluk marifetiyle yirmi dört saat içinde, acil durumlarda aynı gün uygulanır.
  • İşveren, kararın yerine getirildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde yetkili iş mahkemesine itiraz edebilir.
  • İtiraz durdurma kararının uygulanmasını etkilemez; mahkeme itirazı öncelikle görüşür ve altı iş günü içinde karara bağlar.
  • Mahkemenin esas hakkında verdiği karar kesindir; Yargıtay bu karara karşı yapılan temyiz başvurusunu reddetmiştir.
  • Buna karşılık mahkeme itirazı esasa girmeden süre aşımı gerekçesiyle reddederse, Yargıtay bu kararın kesin olmadığını ve temyiz edilebileceğini kabul etmiştir.
  • Altı iş günlük hızlı yargılama, tarafların hukuki dinlenilme hakkını ortadan kaldırmaz; bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmeden karar verilmesi kanun yararına bozulmuştur.
  • İşveren, durdurma sebeplerini giderdiğini Bakanlığa yazılı bildirirse en geç yedi gün içinde inceleme yapılır.
  • İşveren, işin durdurulması nedeniyle işsiz kalan çalışanlara ücretlerini ödemek veya ücretlerinde düşüklük olmadan başka iş vermek zorundadır.
  • Durdurulan işlerde izinsiz çalışma yaptıran işveren veya işveren vekiline üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.
  • Maden işyerlerinde iki havalandırma grubu, iki yer üstü bağlantısı veya iki bağımsız enerji kaynağı bulunmaması Yönetmelik’te acil durdurma sebebi olarak sayılmış; Danıştay bu düzenlemeyi hukuka uygun bulmuştur.
  • Çok tehlikeli sınıftaki ihaleli işlerde hayati tehlike doğuracak şekilde üretim zorlaması da işin durdurulma sebebidir.

Bir inşaat şantiyesinde iskele eksikliği, bir maden ocağında havalandırma sorunu ya da bir fabrikada koruyucusu sökülmüş bir pres… İş müfettişi bunlardan birini “hayati tehlike” olarak nitelendirdiğinde, işyeri birkaç gün içinde mühürlenebilir. Üretimin durması işveren için ciddi bir ekonomik kayıptır; üstelik bu süre içinde işçilerin ücretlerini ödemeye de devam etmek zorundadır.

İşin durdurulması kararına karşı kanun işverene çok kısa bir itiraz süresi ve son derece hızlı bir yargılama öngörür. Bu hız, uygulamada hem usul hatalarına hem de kesinlik tartışmalarına yol açmaktadır. Aşağıda 6331 sayılı Kanun’un 25. maddesinin işleyişi, Yargıtay’ın itiraz davalarındaki usul kararları ve Danıştay’ın acil durdurma sebeplerine ilişkin kararı üzerinden ele alınmaktadır.

Kanunî dayanak

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m.25/1-2: “İşyerindeki bina ve eklentilerde, çalışma yöntem ve şekillerinde veya iş ekipmanlarında çalışanlar için hayati tehlike oluşturan bir husus tespit edildiğinde; bu tehlike giderilinceye kadar, hayati tehlikenin niteliği ve bu tehlikeden doğabilecek riskin etkileyebileceği alan ile çalışanlar dikkate alınarak, işyerinin bir bölümünde veya tamamında iş durdurulur.” İş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili üç iş müfettişinden oluşan heyet, müfettişin tespiti üzerine gerekli incelemeleri yaparak tespit tarihinden itibaren iki gün içinde işin durdurulmasına karar verebilir; acil müdahale gerekiyorsa tespiti yapan müfettiş heyet kararına kadar işi durdurur.
6331 sayılı Kanun m.25/4, 6 ve 8: “İşveren, yerine getirildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde, yetkili iş mahkemesinde işin durdurulması kararına itiraz edebilir. İtiraz, işin durdurulması kararının uygulanmasını etkilemez. Mahkeme itirazı öncelikle görüşür ve altı iş günü içinde karara bağlar. Mahkeme kararı kesindir.” “İşveren, işin durdurulması sebebiyle işsiz kalan çalışanlara ücretlerini ödemekle veya ücretlerinde bir düşüklük olmamak üzere meslek veya durumlarına göre başka bir iş vermekle yükümlüdür.” “İşyerinde durdurulan işlerde izinsiz çalışma yaptıran işveren veya işveren vekillerine üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.”
Değişiklik uyarısı: 25. maddenin yedinci ve sekizinci fıkraları 4/4/2015 tarihli 6645 sayılı Kanun’la eklenmiştir; kararın kolluk kuvvetleri marifetiyle uygulanmasına ilişkin ifade de sonradan metne girmiştir. Uygulamanın ayrıntıları 30/03/2013 tarihli İşyerlerinde İşin Durdurulmasına Dair Yönetmelik’te düzenlenmiş, maden işyerlerinde acil durdurma sebeplerini sayan Ek-1 ise 11/02/2016 tarihinde Yönetmeliğe eklenmiştir. Aşağıdaki Yargıtay kararları kapatılan 7. Hukuk Dairesine aittir; bugün bu davaların kanun yolu incelemesi güncel iş bölümüne göre yapılır.
AşamaDayanakSüre veya sonuç
Durdurma sebebi6331 m.25/1Hayati tehlike veya belirli işyerlerinde risk değerlendirmesi yokluğu
Heyet kararı6331 m.25/2Tespitten itibaren iki gün içinde
Acil durdurma6331 m.25/2Müfettiş heyet kararına kadar işi durdurur
Uygulama6331 m.25/3Mülki amir ve kolluk; 24 saat, acil hâlde aynı gün
İtiraz6331 m.25/4Yerine getirilmeden itibaren altı iş günü; yetkili iş mahkemesi
Mahkeme kararı6331 m.25/4; Yargıtay 7. HD 2015Altı iş günü içinde; esas hakkındaki karar kesin
Süre aşımından retYargıtay 7. HD 09.04.2015Esasa ilişkin olmadığından kesin değil
Eksiklerin giderilmesi6331 m.25/5Bildirimden itibaren en geç yedi gün içinde inceleme
İzinsiz çalışma6331 m.25/8Üç yıldan beş yıla kadar hapis
Kritik nokta: İtiraz süresi kararın tebliğinden değil, yerine getirildiği tarihten itibaren işler ve iş günü olarak hesaplanır. Mahkemenin esas hakkındaki kararı kesin olduğundan işverenin ikinci bir şansı yoktur; bu nedenle itiraz dilekçesi ilk anda teknik delillerle, tercihen uzman raporları ve fotoğraflarla desteklenmelidir. Aynı zamanda eksikliklerin giderildiğini Bakanlığa bildirmek, dava sonucunu beklemeden işyerini yeniden açmanın çoğu zaman daha hızlı yoludur.

Ne yapmalı? Adım adım yol haritası

  1. Durdurma kararının tebliğ ve uygulanma tarihini, mühürleme tutanağıyla birlikte kayıt altına alın; itiraz süresi uygulama tarihinden başlar.
  2. Kararın dayandığı müfettiş tespitini ve heyet kararını inceleyin; hangi hususun neden “hayati tehlike” sayıldığını belirleyin.
  3. Altı iş günlük süreyi resmî tatilleri dikkate alarak hesaplayın ve son güne bırakmadan yetkili iş mahkemesine itiraz edin.
  4. İtiraz dilekçesine iş güvenliği uzmanı veya ilgili mühendis raporu, fotoğraflar, risk değerlendirmesi ve bakım kayıtları gibi teknik delilleri ekleyin.
  5. Mahkemenin keşif ve bilirkişi incelemesi yapması hâlinde raporun size tebliğ edilmesini ve itiraz imkânı tanınmasını açıkça talep edin.
  6. Paralel olarak eksiklikleri giderin ve durumu Bakanlığa yazılı bildirerek yedi günlük inceleme sürecini başlatın.
  7. Eksikliklerin giderilmesi için mühürlerin geçici olarak kaldırılması gerekiyorsa bunun için ayrıca izin isteyin.
  8. Durdurma süresince işçilerin ücretlerini ödemeye devam edin veya ücretlerinde düşüklük olmadan başka iş verin.
  9. Mühürlü alanda hiçbir şekilde üretim veya izinsiz çalışma yaptırmayın; bu durum hem hapis cezası hem de mühür bozma suçu riskini doğurur.
  10. Mahkeme itirazınızı esasa girmeden süre aşımıyla reddettiyse sürenin doğru hesaplanıp hesaplanmadığını kontrol edin; bu karar kesin sayılmayabilir.
  11. Maden işyerlerinde Yönetmelik Ek-1’deki acil durdurma sebeplerini düzenli olarak denetleyin ve belgeleyin.
  12. İşçiyseniz hayati tehlike içeren durumları işverene ve gerekirse Bakanlığa bildirin; durdurma süresince ücret hakkınızın devam ettiğini bilin.
Yargıtay ve Danıştay kararları

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 14.09.2015 T., 2015/29592 E., 2015/14755 K.
İşin durdurulması kararına itiraz üzerine iş mahkemesinin esas hakkında verdiği karar kesindir; temyiz edilemez. Bir taşkömürü işletmesinin tamamında işin durdurulmasına ilişkin İş Teftiş Kurulu kararına karşı açılan davayı iş mahkemesi reddetmiş, davacı vekili kararı temyiz etmiştir. Daire, 6331 sayılı Kanun’un 25. maddesinin tamamını aktardıktan sonra “Yasanın açık hükmü karşısında mahkemenin 6331 sayılı Yasanın 25/4.maddesine göre ‘işin durdurulmasına’ ilişkin iş teftiş kurulunun verdiği karara itiraz üzerine verdiği kararın kesin olduğu anlaşıldığından davacı şirket vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.” sonucuna varmıştır. Temyiz dilekçesi 14.09.2015 tarihinde oybirliğiyle reddedilmiştir.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 09.04.2015 T., 2015/16300 E., 2015/6820 K.
Mahkeme itirazı esasa girmeden süre aşımından reddederse karar kesin değildir; süre uygulama tarihinden itibaren altı iş günüdür. Maden işletmesinin bir kısmında işin durdurulmasına karar verilmiş; karar Kaymakamlıkça 05/12/2014 tarihinde işletmeye bildirilmiş ve aynı gün iş durdurulmuştur. İşletme itiraz davası açmış, iş mahkemesi ise altı günlük sürenin geçtiği gerekçesiyle talebi reddetmiştir. Daire önce kesinlik meselesini çözmüştür: “İş Sağlığı ve İş Güvenliği Kanununun 25.maddesinde mahkemece verilen kararın kesin olduğu bildirilmiş isede temyize konu bu işte mahkemece işin esası hakkında bir karar verilmediğinden dava süreaşımından reddolunduğundan mahkeme kararının kesin olduğundan söz edilemez.” Ardından sürenin hesabına geçmiş ve işin durdurulduğu tarihten itibaren altı iş günü içinde itiraz edildiğinin gözden kaçırıldığını belirterek “Mahkemece yapılacak iş, uyuşmazlığın esasının araştırıp sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.” demiştir. Süre aşımına dayalı ret kararı 09.04.2015 tarihinde oybirliğiyle bozulmuştur.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 01.11.2016 T., 2016/32510 E., 2016/17954 K.
Altı iş günlük süre, bilirkişi raporuna itiraz hakkı tanımadan karar vermeyi haklı kılmaz. Maden ocağında sensör eksiklikleri nedeniyle verilen işin durdurulması kararına itiraz eden işletmenin davasında mahkeme, davalıların katılmadığı keşif sonrası alınan bilirkişi raporunun dosyaya girmesinin ertesi günü, raporu taraflara tebliğ etmeden dosya üzerinden davayı kabul etmiş ve durdurma kararını kaldırmıştır. Karar kesin olduğundan temyiz edilmeden kesinleşmiş, Adalet Bakanlığının talebiyle kanun yararına bozma istenmiştir. Daire, HMK’nın 27. maddesindeki hukuki dinlenilme hakkı ile 281. maddesindeki bilirkişi raporuna itiraz hakkını hatırlatarak şu sonuca varmıştır: “6331 sayılı Kanunu’nun 25 inci maddesinde işin durdurulmasına yönelik itirazların mahkemece 6 iş günlük süre içinde incelenmesi gerektiğine ilişkin düzenleme mevcut ise de, mahkemenin 6 iş günlük süre içinde karar vermesi mümkün olmadığı gibi, çekişmeli yargı uyuşmazlığı kapsamında sürdürdüğü davada davalıların yokluğunda yaptığı keşif sonrası bilirkişi heyetinin düzenlediği rapora karşı … davalılara diyeceklerini bildirmeleri için süre ve imkan tanımadan aynı Kanunun 27 inci maddesi uyarınca ‘hukuki dinlenilme hakkı’nı ihlal ederek karar vermesi doğru olmamıştır.” Karar 01.11.2016 tarihinde, sonuca etkili olmamak üzere oybirliğiyle kanun yararına bozulmuştur.

Danıştay 10. Daire, 28.04.2021 T., 2016/1796 E., 2021/2104 K.
Maden işyerlerinde acil durdurma sebeplerini sayan Yönetmelik Ek-1 hukuka uygun bulundu. Bir kamu kömür işletmesi, İşyerlerinde İşin Durdurulmasına Dair Yönetmelik’e 2016’da eklenen ve yeraltı kömür madenlerinde birinin durması hâlinde diğerinin otomatik devreye gireceği iki havalandırma grubunun, hazırlık çalışmaları dışında en az iki yoldan yer üstü bağlantısının ve havalandırma, su tahliyesi ile insan nakli için iki bağımsız enerji kaynağının bulunmamasını acil durdurma sebebi sayan Ek-1’in iptalini istemiştir. İşletme; teknik uygulanamazlık, yüksek maliyet ve kendi ocaklarında uzun süredir sorun yaşanmadığı iddialarını ileri sürmüştür. Daire, düzenlemenin 6331 sayılı Kanun’un verdiği yetkiye dayandığını ve iş kazaları ile meslek hastalıklarının önlenmesi amacını taşıdığını belirterek, “ülke ihtiyaçları ve deneyimleri dikkate alınarak, uluslararası anlaşmalar ve 6331 sayılı Kanun hükümleri uyarınca maden iş yerlerinde belirli kurallar getirilmesinin zorunlu olduğu ve bu kuralların hizmetin gereklerine uygun bulunduğu dikkate alındığında, işçi sağlığının ve iş güvenliğinin iyileştirilmesi ve geliştirilmesine dönük olarak getirilen düzenlemede hukuka ve kamu yararına aykırılık bulunmamaktadır” sonucuna varmıştır. Dava 28.04.2021 tarihinde oybirliğiyle reddedilmiş; karar Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 03.03.2022 tarihli, 2021/3956 E., 2022/692 K. sayılı kararıyla kesin olarak onanmıştır.

Dört karar birlikte okunduğunda işin durdurulması uyuşmazlıklarının iki ayrı yargı yolunda ilerlediği görülür: somut durdurma kararına karşı iş mahkemesinde itiraz ve durdurma sebeplerini düzenleyen yönetmeliğe karşı Danıştay’da iptal davası.

İtiraz yolunda kanun koyucunun tercihi hızdır: altı iş günü itiraz süresi, altı iş günü karar süresi ve kesin hüküm. 2015 tarihli ilk kararda Yargıtay bu kesinliği harfiyen uygulamış ve temyiz dilekçesini incelemeden reddetmiştir. Ancak aynı yıl verilen ikinci kararda kesinliğin sınırını çizmiştir: mahkeme itirazın esasına girmeden süre aşımıyla ret kararı verirse, bu karar kesin sayılmaz ve temyiz incelemesine açıktır. Bu ayrım, sürenin yanlış hesaplandığı durumlarda işverenin tamamen savunmasız kalmasını önler. Kararda sürenin, kararın işyerine bildirildiği ve işin fiilen durdurulduğu tarihten itibaren iş günü olarak hesaplandığı da görülmektedir.

2016 tarihli kanun yararına bozma kararı ise hızın adil yargılanma ilkelerinin önüne geçemeyeceğini göstermektedir. Daire, kanundaki altı iş günlük sürenin uygulamada çoğu zaman karşılanamadığını açıkça kabul etmiş ve bu sürenin, bilirkişi raporunu taraflara tebliğ etmeden karar vermeyi meşrulaştırmayacağını belirtmiştir. Kararın sonuca etkili olmamak üzere bozulması, durdurma kararını kaldıran hükmün sonucunu değiştirmemiştir; ancak mahkemeler için bağlayıcı bir usul standardı ortaya koymuştur. İşyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği organizasyonu için işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı görevlendirme yazımıza bakılabilir.

Düzenleyici işlem yolunda ise Danıştay, maden işyerlerine ilişkin acil durdurma sebeplerini ele almıştır. İşletmenin teknik güçlük ve maliyet itirazlarına karşı Daire, iş sağlığı ve güvenliğinin sadece ekonomik değil toplumsal boyutu olan bir konu olduğunu ve Türkiye’deki ölümlü maden kazalarının deneyimini dikkate alarak düzenlemeyi hukuka uygun bulmuştur. Bu karar, maden işletmelerinin Ek-1’deki şartları sağlamamasının acil durdurma için yeterli olduğunu ve maliyet savunmasının bu şartları ortadan kaldırmayacağını göstermektedir.

Uygulamada işverenlerin en çok gözden kaçırdığı iki sonuç vardır. Birincisi, durdurma süresince işçilerin ücretlerinin ödenmesi zorunluluğudur; bu yükümlülüğe aykırılık, işçiler bakımından haklı fesih ve alacak davalarına yol açabilir. İkincisi, mühürlü alanda çalışmanın yalnızca 25. maddenin sekizinci fıkrasındaki hapis cezasını değil, mühür bozma suçunu da gündeme getirebilmesidir. Bu konuda mühür bozma suçu ve idari mühürleme işlemlerine karşı başvuru yolları için mühürleme ve faaliyetten men kararına itiraz yazılarımız yol gösterici olacaktır.

Son olarak işin durdurulması, çoğu zaman ciddi bir iş kazası riskinin veya gerçekleşmiş bir kazanın ardından gelir. Durdurma sebebine konu eksikliğin bir kazaya yol açması hâlinde işverenin hukuki ve cezai sorumluluğu ayrıca değerlendirilir; bu konuda iş kazası tazminat davası ve iş kazasında kusur oranı yazılarımıza bakılabilir.

Sık yapılan hatalar

HataNeden sorun çıkarırDoğrusu
İtiraz süresini tebliğden başlatmakSüre kararın yerine getirildiği tarihten itibaren işlerMühürleme veya uygulama tarihini esas alın
Süreyi takvim günüyle hesaplamakKanun altı iş günü öngörürHafta sonu ve resmî tatilleri dikkate alın
İtirazı delilsiz yapmakMahkeme kararı kesin olduğundan ikinci şans yokturTeknik rapor, fotoğraf ve kayıtları ilk dilekçeye ekleyin
Yalnızca davayı beklemekMahkeme süreci işyerinin açılmasını geciktirebilirEksikleri giderip Bakanlığa bildirim yoluna paralel başvurun
Bilirkişi raporuna itiraz hakkını kullanmamakHukuki dinlenilme hakkı ihlali kararın sağlıklılığını etkilerRaporun tebliğini ve itiraz süresini açıkça talep edin
Durdurma süresince ücret ödememekİşveren ücret ödemek veya başka iş vermekle yükümlüdürÜcretleri eksiksiz ödeyin veya eşdeğer iş verin
Mühürlü alanda “kısa süreli” çalışma yaptırmakÜç yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörülmüştürMühürlerin geçici kaldırılması için izin alın
Risk değerlendirmesini ertelemekÇok tehlikeli işyerlerinde tek başına durdurma sebebidirRisk değerlendirmesini güncel ve belgeli tutun
Maliyet gerekçesiyle zorunlu güvenlik sistemlerini kurmamakDanıştay bu savunmayı yeterli görmemiştirYönetmelikteki şartları eksiksiz sağlayın
İşin durdurulması kararı ne zaman verilir?

6331 sayılı Kanun’un 25. maddesine göre işyerindeki bina ve eklentilerde, çalışma yöntem ve şekillerinde veya iş ekipmanlarında çalışanlar için hayati tehlike oluşturan bir husus tespit edildiğinde verilir. Çok tehlikeli sınıftaki maden, metal ve yapı işleri gibi belirli işyerlerinde risk değerlendirmesi yapılmamış olması da durdurma sebebidir.

İşin durdurulmasına kim karar verir?

İş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili iş müfettişinin tespiti üzerine üç iş müfettişinden oluşan heyet, tespit tarihinden itibaren iki gün içinde karar verir. Acil müdahale gereken hâllerde tespiti yapan müfettiş, heyet kararına kadar geçerli olmak üzere işi hemen durdurur.

İşin durdurulması kararına itiraz süresi ne kadar?

İşveren, kararın yerine getirildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde yetkili iş mahkemesine itiraz edebilir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, kararın işyerine bildirilip işin durdurulduğu tarihten itibaren altı iş günü içinde yapılan itirazın süresinde olduğunu kabul etmiştir.

İtiraz edersem işyerim açılır mı?

Hayır. Kanun’a göre itiraz, işin durdurulması kararının uygulanmasını etkilemez. İşyerinin açılması için ya mahkemenin kararı kaldırması ya da eksikliklerin giderildiğinin Bakanlığa bildirilerek incelemenin olumlu sonuçlanması gerekir.

Mahkemenin kararına karşı temyiz yolu var mı?

Kanun’a göre mahkemenin itiraz üzerine verdiği karar kesindir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, esas hakkında verilen karara karşı yapılan temyiz başvurusunu bu nedenle reddetmiştir. Ancak mahkeme esasa girmeden süre aşımıyla ret kararı vermişse bu karar kesin sayılmamıştır.

Mahkeme süre aşımı gerekçesiyle reddederse ne yapabilirim?

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 09/04/2015 tarihli kararında, işin esası hakkında karar verilmediğinden süre aşımına dayalı ret kararının kesin olmadığını ve temyiz incelemesine tabi olduğunu kabul etmiş; süresinde yapılan itirazın esastan incelenmesi gerektiği gerekçesiyle kararı bozmuştur.

Mahkeme bilirkişi raporunu bana göstermeden karar verebilir mi?

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 01/11/2016 tarihli kararında, altı iş günlük süre gerekçesiyle bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmeden ve itiraz imkânı tanınmadan karar verilmesinin hukuki dinlenilme hakkını ihlal ettiğini belirterek kararı kanun yararına bozmuştur.

İş durdurulduğunda işçilerin maaşı ödenir mi?

Evet. 25. maddenin altıncı fıkrasına göre işveren, işin durdurulması sebebiyle işsiz kalan çalışanlara ücretlerini ödemekle veya ücretlerinde bir düşüklük olmamak üzere meslek veya durumlarına göre başka bir iş vermekle yükümlüdür.

Eksiklikleri giderirsem ne kadar sürede çalışmaya başlayabilirim?

İşverenin durdurmayı gerektiren hususların giderildiğini Bakanlığa yazılı olarak bildirmesi hâlinde en geç yedi gün içinde işyerinde inceleme yapılarak talep sonuçlandırılır. İnceleme olumlu sonuçlanırsa çalışmaya yeniden izin verilir.

Mühürlü işyerinde çalışmanın cezası nedir?

25. maddenin sekizinci fıkrasına göre işyerinde durdurulan işlerde izinsiz çalışma yaptıran işveren veya işveren vekillerine üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir. Mühürlerin bozulması ayrıca mühür bozma suçunu da oluşturabilir.

Risk değerlendirmesi yapmamak tek başına durdurma sebebi mi?

Çok tehlikeli sınıfta yer alan maden, metal ve yapı işleri ile tehlikeli kimyasallarla çalışılan işlerin yapıldığı veya büyük endüstriyel kazaların olabileceği işyerlerinde risk değerlendirmesi yapılmamış olması durumunda iş durdurulur. Diğer işyerlerinde ise hayati tehlike tespiti aranır.

Maden işyerlerinde acil durdurma sebepleri nelerdir?

Yönetmelik Ek-1’e göre yeraltı kömür madenlerinde otomatik devreye giren iki havalandırma grubunun, hazırlık çalışmaları dışında en az iki yoldan yer üstü bağlantısının ve havalandırma, su tahliyesi ile insan nakli için birbirinden bağımsız iki enerji kaynağının bulunmaması acil durdurma sebebidir. Danıştay bu düzenlemeyi hukuka uygun bulmuştur.

Üretim zorlaması işin durdurulma sebebi olabilir mi?

Evet. 6645 sayılı Kanun’la eklenen yedinci fıkraya göre çok tehlikeli sınıfta yer alan ve ihale ile alınan işlerde, gerekli teknolojik ve kapasite unsurları sağlanmadan iş programlarına aykırı hareket edilerek hayati tehlike oluşturacak şekilde üretim zorlaması işin durdurulma sebebi sayılır.

İşin durdurulması kararı işyerinin tamamını mı kapsar?

Zorunlu olarak değil. Kanun’a göre hayati tehlikenin niteliği ve bu tehlikeden doğabilecek riskin etkileyebileceği alan ile çalışanlar dikkate alınarak işyerinin bir bölümünde veya tamamında iş durdurulur. İtirazda kararın kapsamının orantılı olup olmadığı da tartışılabilir.

Yönetmeliğe karşı dava açılabilir mi?

Durdurma sebeplerini düzenleyen yönetmelik hükümlerine karşı Danıştay’da iptal davası açılabilir. Danıştay 10. Dairesi, maden işyerlerine ilişkin acil durdurma sebeplerini düzenleyen Ek-1’e karşı açılan davayı reddetmiş ve bu karar İdari Dava Daireleri Kurulunca onanmıştır.

İlgili mevzuat
  • 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m.25 — İşin durdurulması
  • 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m.25/A — Ölümlü iş kazası sebebiyle kamu ihalesinden yasaklama
  • 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m.4 — İşverenin genel yükümlülüğü
  • 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m.10 — Risk değerlendirmesi
  • 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m.30 — Yönetmelikler
  • İşyerlerinde İşin Durdurulmasına Dair Yönetmelik ve Ek-1
  • Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği
  • 6645 sayılı Kanun m.2 — 25. maddeye eklenen fıkralar
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.27 — Hukuki dinlenilme hakkı
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.281 — Bilirkişi raporuna itiraz
  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.203 — Mühür bozma
  • 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.49 — Temyiz

İlgili yazılarımız: İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı · İş kazası tazminat davası · İş kazasında kusur oranı · Mühür bozma suçu · Mühürleme kararına itiraz

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Bu siteyi Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin Google arama sonuçlarınızda legapro.net yazıları daha sık görünür. Ücretsizdir; Google hesabınızdan istediğiniz zaman geri alabilirsiniz. Google'da ekle

Bu yazıyı paylaş

WhatsApp LinkedIn X

İş hukuku — ilgili sayfalar

Bu yazıdaki konuyla ilgili rehberler, dilekçe örnekleri ve hesaplama araçları.

Aynı kategoriden diğer yazılar

İş Hukuku Makale

Pazarlamacılık Sözleşmesi (TBK m.448): Unsurları, Komisyon, Hapis Hakkı ve Görevli Mahkeme

İçindekilerKanunî dayanakNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca TBK m.448’e göre pazarlamacılık sözleşmesi, pazarlamacının sürekli olarak…

16.09.2026 Yazıyı oku ›
Makaleler

İŞTEN ÇIKIŞ KODLARI

İçindekilerİşten Çıkış Kodları: İş Akdinin Sonlandırılma Nedenini Belirleyen Önemli Bir Göstergeİşten Çıkış Kodu Nedir?İşten Çıkış Kodları Nasıl Belirlenir…

22.05.2024 Yazıyı oku ›
Makaleler

YILLIK İZİN ÜCRETİNİN ÖDENMEMESİ

İçindekilerİşçinin Yıllık İzin Ücretinin Ödenmemesi Durumunda İzlemesi Gereken Hukuki Yolİşçinin Yıllık İzin Ücreti Alacağı Davası: Bilmeniz GerekenlerYıllık İzin…

27.07.2024 Yazıyı oku ›
Makaleler

Refakat İzni Nedir? Refakat İzni Dilekçe Örneği

İçindekilerÇalışanların Yakınlarının Hastalığında Yanında Olma HakkıRefakat İzni Nedir?Refakat İzni Kimlere Verilir?Refakat İzni Kaç Gündür?Refakat İzni İçin Gerekli Şartlar…

01.01.2025 Yazıyı oku ›
Makaleler

Fazla Mesai Muvafakatnamesi: İşçi ve İşveren Rehberi

İçindekilerFazla Mesai Muvafakatnamesi Nedir?Fazla Mesai Muvafakatnamesinin Hukuki GeçerliliğiFazla Mesai Muvafakatnamesinin İçeriği ve Önemli Noktalarİşverenin Fazla Mesai Muvafakatnamesi Hazırlama…

15.02.2025 Yazıyı oku ›
İş Hukuku Makale

İş Sözleşmesinde Gizlilik ve Sadakat Borcu

İçindekilerSadakat borcunun kaynağı: TBK m.396Sadakat borcuna aykırılık ve haklı fesihSözleşme sürerken rekabet: sadakatin özel görünümüGizlilik sözleşmesi ve cezai…

25.08.2026 Yazıyı oku ›
WhatsApp İletişim Ara