Askerlikten Muaf Olma Şartları: Kimler Muaf Olabilir?

Türkiye’de, 20 yaşını doldurmuş her erkek Türk vatandaşı, Anayasa’nın 72. maddesi ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu gereğince askerlik hizmeti yapmakla yükümlüdür. Ancak, bazı durumlarda, kanunda belirtilen şartları taşıyan kişiler, askerlik hizmetinden muaf tutulabilirler. Bu makalede, askerlikten muaf olma şartlarını, muafiyet türlerini, başvuru sürecini ve sıkça sorulan soruları detaylı bir şekilde ele alacağız. Ayrıca, göz muafiyeti, kilo muafiyeti, düz tabanlık, trans bireylerin durumu, çürük raporu, bedelli askerlik gibi özel durumlara da değineceğiz.

Kaç Yaşından Sonra Askerlikten Muaf Olunur?

Kısa cevap: Yaş tek başına muafiyet sebebi değildir. 7179 sayılı Askeralma Kanunu’na göre askerlik çağı, erkeğin 20 yaşına girdiği yılın 1 Ocak’ında başlar ve 41 yaşına girdiği yılın 1 Ocak’ında biter (m. 3/a). Ancak muvazzaflık hizmetini yapmayan veya yapmış sayılmayan hiçbir yükümlü askerlik çağı dışına çıkarılamaz (m. 5/11). Askerliğini yapmadan yaşı ilerleyen kişi, yaşı nedeniyle muaf olmaz. Askerlik çağı ayrıca Cumhurbaşkanınca beş yıla kadar uzatılabilir (m. 5/10).

• Milli sporcular muaf mı? Hayır. Aktif spor hayatı yönetmelikteki şartlarla devam eden ve Gençlik ve Spor Bakanlığınca bildirilen sporcuların askerliği 35 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar ertelenebilir (m. 20/4-d). Bu bir erteleme olup muafiyet değildir.
• Ailenin tek erkek çocuğu muaf mı? Hayır. Kanunda tek erkek çocuk veya annesi ya da babası ölmüş olmak bir muafiyet sebebi olarak sayılmamıştır.
• Kardeşi askerde olan: Barışta iki oğlundan biri askerdeyken diğerinin askerliği, anne veya babanın talebiyle kardeşi hizmetini bitirinceye kadar ertelenir (m. 20/6).
• Kardeşi askerlikte ölen veya malul olan: Askerlik hizmeti sırasında ölen, gaipliğine karar verilen ya da maluliyet aylığı bağlanacak şekilde malul olanların, anne ve babanın talep ettiği bir kardeşi istekli olmadıkça silahaltına alınmaz (m. 42).
• Vatandaşlığı sonradan kazananlar: Vatandaşlığa alındıkları yıl 22 yaşında veya daha büyük olanlar ile önceki ülkelerinde askerlik yaptığını belgeleyenler askerlik yapmış sayılır (m. 43).

Askerlikten Muaf Olma Nedir?

Askerlikten muafiyet, kanunda belirtilen özel durumları taşıyan kişilerin, zorunlu askerlik hizmetinden tamamen veya geçici olarak ayrı tutulmasıdır. Muafiyet, sağlık, eğitim, ailevi durum, vatandaşlık durumu gibi çeşitli nedenlere dayanabilir.

Askerlikten Muaf Olma Şartları Nelerdir?

Askerlikten muaf olma şartları, 7179 sayılı Askeralma Kanunu ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından yayımlanan yönetmeliklerde düzenlenmiştir. Başlıca muafiyet nedenleri şunlardır:

1. Sağlık Nedeniyle Muafiyet

Askerlik hizmetini yerine getirmeye engel teşkil edecek sağlık sorunları bulunan kişiler, askerlikten muaf tutulabilirler. Bu durumun, yetkili sağlık kurullarından alınacak “Askerliğe Elverişli Değildir” raporu ile belgelendirilmesi gerekmektedir.

Sağlık Nedeniyle Muafiyet Sebepleri (Örnekler):

• Göz Hastalıkları: Belirli derecelerin üzerinde görme bozuklukları, göz tembelliği, şaşılık, renk körlüğü, gece körlüğü, keratit, katarakt, glokom gibi göz hastalıkları. (Detaylar için “Askerlik Göz Muafiyeti” başlığına bakınız.)
• Ortopedik Rahatsızlıklar: Düz tabanlık (belirli derecelerde), skolyoz (omurga eğriliği), kifoz (kamburluk), protez kullanımı, uzuv kaybı, hareket kısıtlılığına neden olan eklem rahatsızlıkları. (Detaylar için “Düz Taban Askerlik Muafiyeti” başlığına bakınız.)
• Psikiyatrik Hastalıklar: Şizofreni, bipolar bozukluk, ağır depresyon, anksiyete bozuklukları, kişilik bozuklukları gibi ruhsal hastalıklar.
• Nörolojik Hastalıklar: Epilepsi (sara), multipl skleroz (MS), serebral palsi, Parkinson hastalığı gibi sinir sistemi hastalıkları.
• İç Hastalıkları: Kalp yetmezliği, kronik böbrek yetmezliği, karaciğer sirozu, tüberküloz, kanser, AIDS gibi ciddi ve kronik hastalıklar.
• Kilo Problemleri: Belirli bir kilonun altında veya üstünde olmak. (Detaylar için “Askerlik Kilo Muafiyeti” başlığına bakınız.)
• Cinsel Kimlik ve Cinsel Yönelim: Eşcinsellik ve transseksüellik durumları, kişinin askerlik hizmetini yapmasına engel teşkil edebilecek psikoseksüel bozukluklar kategorisinde değerlendirilebilir. (“Trans Bireyler ve Askerlik Muafiyeti” başlığına bakınız)
• Diğer: İşitme kaybı, konuşma bozuklukları, genetik hastalıklar, organ nakli, diyaliz tedavisi görme gibi birçok farklı sağlık sorunu da muafiyete neden olabilir.

Önemli Notlar:

• “Askerliğe Elverişli Değildir” raporu, tam teşekküllü askeri hastanelerden veya Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş sağlık kuruluşlarından alınmalıdır.
• Muafiyet kararı, kişinin sağlık durumuna ve hastalığın derecesine göre verilir. Her hastalık, otomatik olarak muafiyet sebebi değildir.
• Sağlık sorunları geçici ise, erteleme verilebilir. Kişinin sağlık durumu, belirli aralıklarla yeniden değerlendirilir.
• Sağlık raporuna itiraz hakkı bulunmaktadır.

2. Eğitim Nedeniyle Erteleme (Muafiyet Değil)

• Öğrenciyken: Lise veya dengi okulda okuyanların askerliği 22, fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokulunda okuyanların 28 yaşını tamamladıkları yılın sonunu geçmemek üzere mezun oluncaya veya ilişikleri kesilinceye kadar ertelenir (m. 20/2).
• Mezuniyetten sonra: Lise mezunlarına üç yıl (mesleki ve teknik lise için ilave üç yıl), yüksekokul ve meslek yüksekokulu mezunlarına iki yıl erteleme verilir (sınırlar sırasıyla 22, 25 ve 28 yaş). Dört yıl ve daha uzun süreli yükseköğretim mezunlarının askerliği istekleri hâlinde iki yıla, yüksek lisansı tamamlayanların bir yıla kadar ertelenir; bu ertelemeler 32 yaşını tamamladıkları yılın sonunu geçemez (m. 20/3).
• Kurum teklifiyle: Staj ve yüksek lisans yapanlar 32, sanatta yeterlik, doktora veya ihtisas yapanlar ile şartları taşıyan sporcular 35 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar ilgili kurumun teklifiyle ertelenebilir (m. 20/4).
• Yoklama kaçağı ve bakayalar: Kaçak veya bakaya kaldıktan sonra okula kayıt yaptıranların askerliği bu sebeple ertelenmez (m. 20/2-c).

3. Ailevi Durum: Muafiyet Değil, Sınırlı İstisnalar

Kanunda ailevi durum nedeniyle genel bir muafiyet yoktur. Tek erkek çocuk olmak, anne veya babanın ölmüş olması ya da evli ve çocuklu olmak askerlikten muafiyet sağlamaz. Kanunun öngördüğü iki ailevi durum şunlardır:

• Kardeşi askerdeyken erteleme: Barışta bir anne veya babanın iki oğlundan biri askerdeyken diğerinin, ikiden fazla oğlundan ikisi askerdeyken diğerlerinin askerliği, anne veya babanın talebiyle bir oğlu hizmetini bitirinceye kadar ertelenir (m. 20/6).
• Şehit, gaip veya malul kardeşi olanlar: Askerlik hizmeti sırasında ölen, gaipliğine karar verilen ya da maluliyet aylığı bağlanmasını gerektirecek biçimde malul olanların, anne ve babanın talep ettiği kardeşlerinden biri, istekli olmadıkça silahaltına alınmaz veya silahaltında ise terhis edilir (m. 42).

4. Vatandaşlık Durumu ile İlgili Muafiyet

• Çifte Vatandaşlar: Başka bir ülkede askerlik hizmetini yerine getirdiğini belgeleyen çifte vatandaşlar, Türkiye’de askerlikten muaf tutulurlar.
• Türk Vatandaşlığına Sonradan Alınanlar: Türk vatandaşlığına sonradan alınan kişiler, geldikleri ülkede askerlik yaptıklarını belgeledikleri takdirde veya vatandaşlığa alındıkları yıl 22 yaşında veya daha büyüklerse askerlikten muaf tutulurlar.
• Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Vatandaşları: KKTC vatandaşı olup, Türkiye’de ikamet edenler, belirli şartlar altında askerlikten muaf tutulabilirler.

5. Diğer Muafiyet Nedenleri

• Dövizle askerlik: Yabancı ülkede çalışma izniyle en az üç yıl fiilen çalışan ve Bakanlığın uzaktan eğitimini alanlar, kanunda belirtilen tutarda dövizi ödeyerek askerlik yapmış sayılır. Çok vatandaşlığa sahip olup yurt dışında oturanlar ile yurt dışında doğup süresiz ikamet izniyle orada yaşayanlarda en az üç yıl yurt dışında bulunma yeterlidir, çalışma şartı aranmaz (m. 39).
• KKTC’de askerlik yapanlar: KKTC kanunlarına göre zorunlu askerliğini yaptığını belgeleyen Türk vatandaşları askerlik yapmış sayılır (m. 44).
• Uluslararası anlaşmalar: İki ülkeden birinde yapılan askerliğin sayılmasına ilişkin ikili anlaşmalar kapsamındakilerin işlemleri anlaşma hükümlerine göre yürütülür (m. 45/1).

Önemli Not: Bu muafiyet nedenlerinin her biri için farklı şartlar ve prosedürler geçerlidir. Detaylı bilgi için Askeralma Kanunu’na, ilgili yönetmeliklere ve Milli Savunma Bakanlığı’nın resmi internet sitesine bakılmalıdır.

Askerlik Göz Muafiyeti

Askerlik hizmetinden muafiyet sağlayan göz hastalıkları ve görme bozuklukları, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği‘nde detaylı olarak belirtilmiştir.

Başlıca Göz Muafiyeti Sebepleri:

• Miyopi, Hipermetropi ve Astigmatizma: Belirli derecelerin üzerindeki görme bozuklukları muafiyet sebebi olabilir. Genellikle, her iki gözdeki miyopi, hipermetropi veya astigmatizmanın toplam derecesinin 7 derece ve üzeri olması veya iki göz arasındaki derece farkının 7 dereceden fazla olması durumunda muafiyet söz konusu olabilir.
• Tek Gözde Görme Kaybı: Bir gözün tamamen görme yetisini kaybetmesi durumunda, kişi askerlikten muaf tutulur.
• Şaşılık: Belirgin derecede ve düzeltilemeyen şaşılık durumları.
• Renk Körlüğü: Tam renk körlüğü veya belirli renkleri ayırt edememe durumu.
• Gece Körlüğü (Tavuk Karası):
• Keratit, Katarakt, Glokom gibi İlerleyici Göz Hastalıkları:
• Göz Kapağı Düşüklüğü (Pitozis): Görmeyi engelleyecek derecede göz kapağı düşüklüğü.
• Göz Protezi Kullanımı:
• Görme Alanı Kaybı: Belirli derecelerde görme alanı kaybı.

Önemli Notlar:

• Dereceler ve Uygulama: Yukarıda belirtilen dereceler ve hastalıklar örnek niteliğindedir. Muafiyet kararı, hastanın durumuna, hastalığın derecesine ve görme keskinliğine göre değişebilir.
• Güncel Yönetmelik: En doğru ve güncel bilgi için Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği‘nin ilgili maddelerine bakılmalıdır.
• Yetkili Sağlık Kuruluşu: Muafiyet raporu, tam teşekküllü askeri hastanelerden veya Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş sağlık kuruluşlarından alınmalıdır.

Askerlik Kilo Muafiyeti Kilo Hesaplama

Askerlikten muafiyet için kilo sınırı, boy ve kilo orantısına göre belirlenir. Bu oran, Beden Kitle İndeksi (BKİ) hesaplanarak bulunur.

BKİ Hesaplama:

BKİ = Ağırlık (kg) / Boyun Karesi (m²)

Örnek:

• Boy: 180 cm (1.80 m)
• Kilo: 120 kg

BKİ = 120 / (1.80 x 1.80) = 37.03

Askerlik Kilo Sınırları:

• Üst Sınır: BKİ 33 ve üzeri olanlar, ilk muayenede “Ertesi Yıla Bırakma” kararı alır. İkinci yıl da aynı durum devam ederse “Sevk Geciktirmesi”, üçüncü yıl da aynı durum devam ederse “Askerliğe Elverişli Değildir” raporu verilerek askerlikten muaf tutulurlar.
• Alt Sınır: BKİ 18.5’in altında olanlar da benzer şekilde değerlendirilir.

Örnek Hesaplama (Üst Sınır):

180 cm boyundaki bir adayın muaf olabilmesi için üst sınır kilo hesaplaması şu şekildedir:

1. 180 cm’den 3 çıkarılır = 177
2. 177 + 30 = 207 kg üst sınır olarak belirlenir.

180 cm boyundaki bir kişi 207 kg ve üzerinde ise muaf tutulur.

Örnek Hesaplama (Alt Sınır):

175 cm boyundaki bir adayın muaf olabilmesi için alt sınır kilo hesaplaması şu şekildedir:

1. 175 cm’den 3 çıkarılır = 172
2. 172 – 50 = 122 kg alt sınır olarak belirlenir.

175 cm boyundaki bir kişi 122 kg ve altında ise muaf tutulur.

Önemli Notlar:

• Bu hesaplamalar genel bir bilgi vermek amacıyla yapılmıştır. Kesin sonuç için askerlik şubesine veya yetkili sağlık kuruluşlarına başvurulmalıdır.
• Kilo sınırları, yönetmelik değişikliklerine göre güncellenebilir.
• Kilo sınırını geçenler, erteleme aldıktan sonra, takip eden yıllarda tekrar muayeneye çağrılırlar.
• Üç yıl üst üste erteleme alanlar, üçüncü yılın sonunda “Askerliğe Elverişli Değildir” raporu alarak askerlikten muaf tutulurlar.

Düz Taban Askerlik Muafiyeti

Düz tabanlık (pes planus), ayağın iç kavisinin normalden az olması veya hiç olmaması durumudur. Düz tabanlık, her zaman askerliğe engel teşkil etmez. Ancak, belirli derecelerde ve şikayetlere yol açan düz tabanlık, askerlikten muafiyet sebebi olabilir.

Askerlikten Muafiyet İçin Düz Taban Derecesi:

• Kalkaneal yükseklik açısı 10 derecenin altında olanlar askerlikten muaf tutulurlar.
• Ayrıca, 10 derecenin üzerinde olup da ağrı ve yürüme güçlüğü gibi şikayetlere yol açan düz tabanlık durumlarında da muafiyet verilebilir.

Muafiyet Kararı Nasıl Verilir?

• Askerlik muayenesi sırasında, ortopedi uzmanı tarafından yapılan muayenede düz tabanlık tespit edilirse, radyolojik inceleme (röntgen) istenir.
• Röntgen filmi üzerinde yapılan ölçümlerde, kalkaneal yükseklik açısı belirlenir.
• Kişide aynı zamanda ağrı, yürüme güçlüğü, şekil bozukluğu gibi şikayetler de varsa, bunlar da değerlendirmeye alınır.
• Tüm bulgular ışığında, askeri sağlık kurulu tarafından kişinin askerliğe elverişli olup olmadığına karar verilir.

Önemli Notlar:

• Her düz tabanlık vakası askerlikten muafiyet sağlamaz.
• Karar, kişinin durumuna ve hastalığın derecesine göre değişir.
• Kesin tanı ve karar için yetkili sağlık kuruluşlarına başvurulmalıdır.

Trans Bireyler ve Askerlik Muafiyeti

Trans bireylerin askerlik muafiyeti konusu, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği‘nin “Ruh Sağlığı ve Hastalıkları” bölümünde yer alan hükümlere göre değerlendirilir.

İlgili Yönetmelik Maddesi (Özet):

Yönetmeliğin ilgili maddesinde, cinsel kimlik ve davranış bozuklukları, askerliğe elverişli olmayı engelleyen durumlar arasında sayılmıştır.

Uygulama:

• Trans bireyler, askerlik muayenesi sırasında, psikiyatri uzmanı tarafından değerlendirilir.
• Kişinin cinsel kimlik bozukluğu tanısı alması ve bu durumun askerlik hizmetini yapmaya engel teşkil ettiğinin belirlenmesi halinde, “Askerliğe Elverişli Değildir” raporu verilir.
• Bu raporu alabilmek için kişinin durumunu açıklayan ve daha önce bir sağlık kuruluşundan alınmış psikiyatri raporu, fotoğraf ve video gibi belgeler istenir. Bu belgeler ilgili hastanenin psikiyatri bölümüne sunulur ve burada bir kurul toplanır. Bu kurul 3 ana hekimden oluşur ve kişinin muafiyet talebini inceler.

Önemli Notlar:

• Uygulamada, cinsel yönelim (eşcinsellik) tek başına muafiyet sebebi olarak kabul edilmemekte, cinsel kimlik bozukluğu tanısı aranmaktadır.
• Trans bireylerin, cinsiyet uyum süreci (hormon tedavisi, cinsiyet değiştirme ameliyatı vb.) geçirmiş olmaları veya bu sürece başlamış olmaları, muafiyet kararını etkileyebilir.
• Muafiyet kararı, her somut olayın özelliğine göre ve kişinin durumuna göre verilir.

Trans Bireylerin Dikkat Etmesi Gerekenler:

• Askerlik muayenesine gitmeden önce, cinsel kimlikleri ile ilgili tıbbi belgeleri (psikiyatri raporları, hormon testleri vb.) ve diğer destekleyici belgeleri (fotoğraf, video vb.) hazır bulundurmaları önemlidir.
• Muayene sırasında, durumlarını açık ve net bir şekilde ifade etmeleri gerekmektedir.
• Muafiyet süreci ve hakları konusunda LGBTİ+ hakları alanında çalışan sivil toplum kuruluşlarından destek almaları faydalı olacaktır.
• Muafiyet kararına itiraz hakkı bulunmaktadır.

Askerlik Çürük Raporu

Halk arasında “çürük raporu” olarak bilinen belge, resmi olarak “Askerliğe Elverişli Değildir” raporudur. Bu rapor, kişinin sağlık durumu nedeniyle askerlik hizmetini yerine getiremeyeceğini belgeleyen resmi bir rapordur.

“Askerliğe Elverişli Değildir” Raporu Kimlere Verilir?

Bu rapor, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği‘nde belirtilen sağlık şartlarını taşımayan kişilere verilir. Bu şartlar, fiziksel ve ruhsal hastalıklar, engellilik durumları, kronik rahatsızlıklar gibi geniş bir yelpazeyi kapsar.  

“Askerliğe Elverişli Değildir” Raporu Nasıl Alınır?

1. Askerlik Şubesine Başvuru: Kişi, askerlik yoklaması sırasında veya sonrasında, sağlık durumunun askerliğe elverişli olmadığını düşünüyorsa, askerlik şubesine başvurarak muayene talep eder.
2. Sevk İşlemi: Askerlik şubesi, kişiyi yetkili bir sağlık kuruluşuna (genellikle asker hastaneleri veya devlet hastaneleri) sevk eder.
3. Muayene ve Tetkikler: Kişi, sevk edildiği sağlık kuruluşunda, ilgili branşlardaki doktorlar tarafından muayene edilir ve gerekli tetkikler yapılır.
4. Heyet Raporu: Yapılan muayene ve tetkikler sonucunda, sağlık kurulu tarafından kişinin askerliğe elverişli olup olmadığına dair bir rapor düzenlenir.
5. Raporun Onaylanması: Düzenlenen rapor, askerlik şubesine gönderilir ve orada onaylanır.
6. Muafiyet İşlemi: Rapor “Askerliğe Elverişli Değildir” şeklinde ise, kişi askerlik hizmetinden muaf tutulur.

Önemli Notlar:

• “Askerliğe Elverişli Değildir” raporu almak için tek bir hastalık veya engel yeterli olmayabilir. Kişinin genel sağlık durumu ve birden fazla rahatsızlığın bir arada bulunması da değerlendirilir.
• Rapor, kesin ve net bir şekilde, kişinin askerliğe neden elverişli olmadığını belirtmelidir.
• Rapora itiraz hakkı bulunmaktadır.

Eğitim ve Yurt Dışı Sebepleriyle Askerlik Muafiyeti

Eğitim Nedeniyle Muafiyet Yoktur, Erteleme Vardır:

Türkiye’de eğitim durumu nedeniyle askerlikten tamamen muaf olma durumu söz konusu değildir. Ancak, lisans, yüksek lisans ve doktora gibi farklı eğitim kademelerinde okuyan kişiler, belirli yaş sınırları dahilinde askerliklerini erteleyebilirler.

Erteleme Yaş Sınırları:

• Lise: 22 yaş sonu
• Meslek Yüksekokulu ve Fakülte: 28 yaş sonu
• Yüksek lisans mezunu veya kurum teklifiyle yüksek lisans yapan: 32 yaş sonu
• Doktora: 35 yaş sonu
• Sporcular (Milli): 35 yaş sonu

Erteleme İçin Gerekli İşlemler:

• Öğrenci belgesi ile askerlik şubesine başvuru yapılması gerekmektedir.
• Erteleme işlemi, her eğitim kademesi için ayrı ayrı yapılmalıdır.

Yurt Dışı Sebebiyle Muafiyet:

Yurt dışında sürekli ikamet eden ve çalışan Türk vatandaşları, belirli şartları sağlamaları halinde dövizle askerlik hizmetinden yararlanabilirler.

Dövizle Askerlik Şartları:

• En az 3 yıl (1095 gün) süreyle yurt dışında fiilen çalışmış olmak. (Oturma ve çalışma iznine sahip olmak)
• Belirli bir miktar dövizi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na ödemek. (Miktar, her yıl değişmektedir.)

Önemli Notlar:

• Dövizle askerlik, bir muafiyet türü değildir. Kişi, belirli bir bedel ödeyerek ve uzaktan eğitim programını tamamlayarak askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılır.
• Yurt dışında eğitim görenler, eğitim durumlarına göre askerliklerini erteleyebilirler, ancak muaf tutulmazlar.

Bedelli Askerlik ve Askerlik Muafiyeti

Bedelli askerlik, askerlik çağına gelmiş yükümlülerin, belirli bir bedel ödeyerek ve kısa süreli temel askerlik eğitimi alarak askerlik hizmetini yerine getirmelerini sağlayan bir sistemdir. Bedelli askerlik, bir muafiyet türü değildir.

Bedelli Askerlik Yapanlar:

• Askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar.
• Yedek subay veya yedek astsubay olma haklarını kaybederler.
• Kısa süreli temel askerlik eğitimi alırlar. (7179 sayılı Kanun m. 9: bir aylık temel askerlik eğitimi)

Önemli Not: Bedelli askerlik yapanlar, askerlikten muaf tutulmazlar. Sadece, askerlik hizmetlerini farklı bir şekilde (bedel ödeyerek ve kısa süreli eğitim alarak) yerine getirmiş olurlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaç Yaşında Askerlikten Muaf Olunur?

Askerlikten muafiyet, yaşa bağlı olarak değil, kişinin durumuna bağlı olarak verilir. Ancak, belirli durumlar için yaş kriterleri mevcuttur:

• Vatandaşlığa Alınanlar: Türk vatandaşlığına alındıkları yıl 22 yaşında veya daha büyük olanlar askerlikten muaf tutulurlar.
• Erteleme ile karıştırılmamalı: Lise öğrencileri 22, yükseköğretim öğrencileri 28 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar öğrenimleri nedeniyle erteleme alabilir; yüksek lisans mezunları ile kurum teklifiyle staj ve yüksek lisans yapanlar 32, doktora yapanlar ve sporcular 35 yaş sonuna kadar ertelenebilir (m. 20). Bunlar muafiyet değildir. Yaş ilerlemesi de muafiyet sağlamaz (m. 5/11).

Kaç Kilo Askere Gitmez?

Askerlikten muafiyet için kesin bir kilo sınırı yoktur. Kişinin boy ve kilo oranı dikkate alınarak hesaplanan Beden Kitle İndeksi (BKİ) esas alınır.

• Üst Sınır: BKİ 33 ve üzeri olanlar, ilk muayenede “Ertesi Yıla Bırakma” kararı alır. İkinci yıl da aynı durum devam ederse “Sevk Geciktirmesi”, üçüncü yıl da aynı durum devam ederse “Askerliğe Elverişli Değildir” raporu verilerek askerlikten muaf tutulurlar.
• Alt Sınır: BKİ 18.5’in altında olanlar da benzer şekilde değerlendirilir.

Örnek Hesaplama ve Detaylar için yukarıdaki “Askerlik Kilo Muafiyeti” bölümüne bakınız.

Askerliğe Elverişlidir Raporunu Kim Verir?

“Askerliğe Elverişlidir” raporu, Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş sağlık kuruluşları veya tam teşekküllü askeri hastaneler tarafından yapılan muayene ve tetkikler sonucunda verilir. Bu raporu, aile hekimleri de ilk muayene sonucunda verebilir. Ancak, aile hekimi gerekli görürse, kişiyi uzman hekime veya askeri hastaneye sevk edebilir.

Muaf ve Çürük Aynı Mı?

Halk arasında “çürük” raporu olarak bilinen belge, “Askerliğe Elverişli Değildir” raporudur. Bu raporu alan kişiler, askerlik hizmetinden muaf tutulurlar. Yani, muaf ve çürük, aynı sonucu ifade eden kavramlardır. Ancak, “çürük” ifadesi, resmi bir terim değildir ve kullanımı doğru bulunmamaktadır.

Nasıl Çürük Raporu (Askerliğe Elverişli Değildir Raporu) Alınır?

“Askerliğe Elverişli Değildir” raporu almak için izlenmesi gereken adımlar şunlardır:

1. Askerlik Şubesine Başvuru: Askerlik yoklaması sırasında veya sonrasında, sağlık durumunuzun askerliğe elverişli olmadığını düşünüyorsanız, askerlik şubesine başvurarak muayene talep edin.
2. Yetkili Sağlık Kuruluşuna Sevk: Askerlik şubesi, sizi yetkili bir sağlık kuruluşuna (askeri hastane veya devlet hastanesi) sevk edecektir.
3. Muayene ve Tetkikler: Sevk edildiğiniz sağlık kuruluşunda, ilgili branşlardaki doktorlar tarafından muayene edilecek ve gerekli tetkikler yapılacaktır.
4. Heyet Raporu: Yapılan muayene ve tetkikler sonucunda, sağlık kurulu, askerliğe elverişli olup olmadığınıza dair bir rapor düzenleyecektir.
5. Raporun Onaylanması: Düzenlenen rapor, askerlik şubesine gönderilir ve orada onaylanır.
6. Muafiyet: Rapor “Askerliğe Elverişli Değildir” şeklinde ise, askerlik hizmetinden muaf tutulursunuz.

Önemli Not: “Askerliğe Elverişli Değildir” raporu almak için gerçekten sağlık sorunlarınızın olması ve bu durumun yetkili sağlık kuruluşu tarafından belgelenmesi gerekmektedir. Gerçeğe aykırı beyanda bulunmak veya sahte belge düzenlemek/kullanmak suçtur.

Sonuç

Askerlikten muafiyet, belirli şartları taşıyan kişiler için tanınan bir haktır. Bu şartlar, sağlık, eğitim, ailevi durum, vatandaşlık durumu gibi çeşitli nedenlere dayanabilir. Muafiyet süreci ve şartları, 7179 sayılı Askeralma Kanunu ve ilgili yönetmeliklerde detaylı olarak düzenlenmiştir. Muafiyet talebinde bulunacak kişilerin, güncel mevzuatı takip etmeleri, durumlarını belgelendirmeleri ve yetkili makamlara usulüne uygun şekilde başvurmaları gerekmektedir. Ayrıca, hak kaybına uğramamak için bu süreçte bir avukattan hukuki yardım almak faydalı olacaktır.

Hukuki danışmanlık almak istemeniz halinde veya herhangi bir sorunla karşılaşmanız durumunda LegaPro Hukuk Bürosu olarak size yardımcı olabiliriz. Uzman Avukat haklarınızı korumanıza destek olacaktır. 📞 0507 606 15 14

🚨 Whatsapp’tan bize ulaşabilirsiniz! 🚨

https://legapro.net/