Kayseri Nafaka Avukatı

Kayseri Nafaka Avukatı: Nafaka Türleri, Dava Süreci ve Tahsil
Nafaka; eşlerin, çocukların ve yakın akrabaların geçimini sağlamaya yönelik düzenli ödemedir ve türüne göre farklı koşullara, farklı davalara bağlıdır. Bu sayfada Kayseri’de nafaka davası açmayı, nafakanın artırılmasını veya kaldırılmasını ya da ödenmeyen nafakayı tahsil etmeyi düşünenler için nafaka türleri, koşullar ve izlenecek yollar güncel mevzuata göre özetlenmiştir.
Nafaka Türleri
| Tür | Kim isteyebilir? | Koşul ve süre | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Tedbir nafakası | Boşanma veya ayrılık davası süresince eş ve çocuk | Davanın devamı süresince; hâkim re’sen de karar verir | TMK m.169; ayrıca m.197 |
| Yoksulluk nafakası | Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eş | Kusuru daha ağır olmamak; mali güç oranında; süresiz, yükümlünün kusuru aranmaz | TMK m.175 |
| İştirak nafakası | Velayet kendisinde olan taraf (çocuk adına) | Velayeti almayan eşin gücü oranında katılma; çocuk ergin olana, eğitimi sürüyorsa eğitim bitene kadar | TMK m.182/3, 328 |
| Yardım nafakası | Yardım edilmezse yoksulluğa düşecek üstsoyu, altsoyu ve kardeşler | Yükümlünün refah içinde olması (kardeşlerde); mirasçılıktaki sıra gözetilir | TMK m.364-365 |
Nafaka Davası Nerede Açılır?
Boşanma davasıyla birlikte istenen nafaka, boşanma davasının görüldüğü aile mahkemesinde karara bağlanır; yetki TMK m.168’e göre eşlerden birinin yerleşim yeri veya son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m.177). Yardım nafakası davasında ise taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m.365). Yerleşim yeri Kayseri olan nafaka alacaklısı, davayı Kayseri’daki aile mahkemesinde açabilir.
Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir?
Kanunda sabit bir tutar veya oran yoktur. Yoksulluk nafakası tarafların mali gücü oranında takdir edilir (TMK m.175); iştirak nafakasında çocuğun ihtiyaçları ile nafaka yükümlüsünün gücü ve çocuğun bakımını fiilen üstlenen tarafın katkısı gözetilir (TMK m.182/3). Gelir belgeleri, çalışma durumu, çocuğun eğitim ve sağlık giderleri, kira ve diğer yükümlülükler delil olarak değerlendirilir. Hâkim, istem hâlinde irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir (TMK m.176; m.182). Hesaplama yöntemleri için nafaka nasıl hesaplanır yazımıza bakabilirsiniz.
Nafaka Artırılır mı, Azaltılır veya Kaldırılır mı?
- Artırma veya azaltma: Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılmasına veya azaltılmasına karar verilebilir (TMK m.176). Ayrıntı: nafaka artırım davası.
- Kendiliğinden kalkma: İrat biçiminde ödenmesine karar verilen nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar (TMK m.176).
- Mahkeme kararıyla kaldırma: Alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m.176). Ayrıntı: nafakanın kaldırılması ve azaltılması.
Nafaka Ödenmezse Ne Yapılır?
Nafakaya ilişkin kararın gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir; hapsin tatbikine başlandıktan sonra kararın gereği yerine getirilirse borçlu tahliye edilir. Borçlu nafakanın kaldırılması veya azaltılması talebiyle dava açmışsa, ileri sürdüğü sebepler göz önünde bulundurularak tazyik hapsinin uygulanması bu davanın sonuna bırakılabilir (İİK m.344). Ayrıca nafaka alacağı için ilamlı icra takibi başlatılabilir ve maaş haczi yoluna gidilebilir. Ayrıntı: nafaka ödememe cezası.
Nafaka Davasında Hazırlanacak Belgeler
- Nüfus kayıt örneği ve çocukların kayıtları; varsa boşanma kararı.
- Tarafların gelir belgeleri: bordro, SGK hizmet dökümü, banka hesap hareketleri, vergi levhası veya ticari kayıtlar.
- Çocuğun eğitim, sağlık ve barınma giderlerine ilişkin belgeler (okul kaydı, fatura, kira sözleşmesi).
- Mevcut nafaka kararı ve ödeme dekontları (artırım, azaltım veya tahsil için).
Sıkça Sorulan Sorular
Yoksulluk nafakası kaç yıl ödenir?
TMK m.175 uyarınca yoksulluk nafakası süresiz bağlanır; ancak alacaklının evlenmesi, ölüm, evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması veya yoksulluğun ortadan kalkması gibi sebeplerle sona erer ya da kaldırılır (m.176).
Çocuk için nafaka ne zamana kadar ödenir?
Ana ve babanın bakım borcu çocuğun ergin olmasına kadar devam eder; ergin olduğu hâlde eğitimi sürüyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdür (TMK m.328). Ayrıntı: iştirak nafakası.
Nafaka için dava dilekçesi nasıl yazılır?
Dilekçede taraflar, evlilik veya velayet durumu, talep edilen nafaka türü ve miktarı, tarafların gelir ve giderleri ile delil listesi yer alır. Boşanma davası sürüyorsa tedbir nafakası aynı dava içinde istenir.
Nafaka alacaklısı yeniden evlenirse ne olur?
İrat biçiminde ödenmesine karar verilen nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi hâlinde kendiliğinden kalkar (TMK m.176).
Kayseri için nafaka avukatına nasıl ulaşabilirim?
Kayseri Nafaka Avukatı için bizimle iletişime geçebilir ya da iletişim sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.
Kayseri BAM Çevresinde Nafaka: Gelir Araştırmasının Önemi
Kayseri’de aile davalarına Kayseri Aile Mahkemeleri ile ilçelerdeki aile sıfatlı asliye hukuk mahkemeleri bakar. Kararlara karşı istinaf Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi‘nin 2. Hukuk Dairesi’ne, temyiz Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’ne gider. Kayseri BAM’ın çevresine Nevşehir, Niğde ve Yozgat da girer; örneğin Nevşehir’in Avanos ve Yozgat’ın Akdağmadeni ilçelerindeki aile mahkemelerinin dosyaları aynı istinaf dairesine gelmektedir. Daire numaraları hâkimler ve savcılar kurulunun iş bölümü kararlarıyla zaman içinde değişebilir; burada yalnızca karar metinlerinde görülen dağılım aktarılmıştır.
Örnek karar: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 11.03.2025, 2024/5694 E., 2025/2631 K. (Yozgat’ın Akdağmadeni Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi 2021/41 E.; Kayseri BAM 2. Hukuk Dairesi 2024/888 E.). Kadın yararına yoksulluk nafakasına hükmedilmişti; kolluk araştırmasına göre kadın asgari ücretle işçi olarak çalışıyor ve 900 TL kira ödüyordu, erkek ise çiftçiydi ve gelirinin 2.000-3.000 TL olduğu bildirilmişti. Yargıtay, tarafların gelir durumlarının yeniden araştırılması, kadının geliri varsa bunun kendisini yoksulluktan kurtarıp kurtarmayacağı, işten ayrılmışsa ayrılma tarihi ve ayrılmanın haklı bir mazerete dayanıp dayanmadığı ile erkeğin düzenli gelirinin ve malvarlığının belirlenmesi gerektiğini belirterek eksik inceleme nedeniyle bozdu. Aynı kararda, iki çocuk için hükmedilen iştirak nafakasının her çocuğa mı yoksa toplam mı verildiğinin hüküm fıkrasında belirtilmemesi de infazda tereddüt yaratacağından bozma nedeni sayılmıştır.
Yargıtay Uygulamasından Örnek
Konuya ilişkin bir Yargıtay uygulaması örneği aşağıda özetlenmiştir; somut dosyada güncel içtihat taraması yapılmalıdır.
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E.2016/6505, K.2016/9750, 22.06.2016 Ölçüt: gerçek, önemli ve elde olmayan bir azalma. Daire, TMK m.176/4‘ü aktardıktan sonra indirim koşulunu somutlaştırır: “nafaka anlaşmalı boşanma sonucu belirlense dahi; nafaka borçlusunun gelir ve mal varlığında, sonraki zamanlarda elinde olmayan çeşitli sebeplerle gerçek ve önemli ölçüde azalma olup, nafakanın ödenmesinin çekilmez bir hâl aldığı durumlarda nafaka hakkaniyete uygun bir miktar indirilebilir.” Somut olayda davacının işten ayrıldığı, ancak adres değişiklikleri nedeniyle ekonomik ve sosyal durum araştırmasının yapılamadığı saptandı. Mahkemenin yapması gereken, “boşanma tarihinden sonra ekonomik durumunda kötüleşme olup olmadığını şüpheye mahal bırakmayacak şekilde” tespit etmektir.
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E.2013/14916, K.2013/17769, 12.12.2013 Çocuğun büyümesi indirimi değil, artırımı destekler. İştirak nafakasının indirilmesi istenmişti. Daire, TMK m.176/4 yanında m.331‘e de dayanır — “durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır” — ve m.182 uyarınca velayeti kendisine verilmeyen eşin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorunda olduğunu hatırlatır. Somut olayda davacı emekli olmuş, 926 TL maaşın yanında 47.751,40 TL emeklilik yardımı ve 38.577 TL emekli ikramiyesi almıştı; ayrıca ilkokula başlayan çocuğun ihtiyaçlarının arttığı açıktı. Daire, indirim koşullarının bulunmadığını belirterek davanın reddi gerektiğine hükmetti.
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E.2015/11816, K.2015/19030, 26.11.2015 İndirim yapılacaksa da ölçülü olmalıdır. Anlaşmalı boşanmada aylık 1.000 TL yoksulluk nafakası ödemeyi kabul eden davacı, şirketteki hissesini devretmiş, çalışmıyor ve üniversite sınavına hazırlanıyordu; nafaka alacaklısı kadın ise asgari ücretle çalışıyor ve kirada oturuyordu. Daire, indirimin ölçüsüne ilişkin kuralı verir: “Nafakada yapılacak indirim miktarı, günün ekonomik koşulları ile tarafların sosyal ve ekonomik durumları ve yaşam tarzları birlikte değerlendirilerek takdir edilmelidir.” Somut olayda yapılan indirim fazla bulunmuş ve TMK m.4 hakkaniyet ilkesine aykırı sayılarak karar bozulmuştur.
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E.2014/19502, K.2015/5889, 09.04.2015 Protokolle belirlenen nafaka da değiştirilebilir. Yeniden evlendiğini ve giderlerinin arttığını belirten davacı, 500 TL yoksulluk nafakasının kaldırılmasını, olmazsa 100 TL’ye indirilmesini istemişti; mahkeme kaldırma talebini reddedip nafakayı 200 TL’ye indirmişti. Daire, sözleşmeye dayanan nafakanın da değiştirilebileceğini belirtir: “Nafaka iradı, tarafların yaptıkları sözleşmeye dayansa bile indirilebileceği gibi tamamen de kaldırılabilir.” Ölçüt uyarlama mantığıdır: taraflar gelişmeleri baştan öngörebilselerdi sözleşmeyi başka koşullarla kuracak olsalardı ve mevcut koşullara katlanmak özveri sınırının aşılması anlamına geliyorsa, koşullar değişen maddi duruma uyarlanır.