Hayat Sigortasında İntihar Halinde Tazminat Ödenir mi? TTK m.1503 ve Üç Yıl Kuralı

Hayat Sigortasında İntihar Halinde Tazminat Ödenir mi? TTK m.1503 ve Üç Yıl Kuralı
Kısaca
  • TTK m.1503/1’e göre ölüm ihtimaline karşı yapılan sözleşme en az üç yıldan beri devam ediyorsa, bu süre geçtikten sonra intihar veya intihara teşebbüs sonucu ölüm hâlinde sigortacı sigorta bedelini öder.
  • m.1503/2’ye göre intihar veya intihara teşebbüs sonucu ölüm, akli melekelerindeki bir rahatsızlık sebebiyle üç yıldan önce gerçekleşmişse de sigortacı sigorta bedelini ödemek zorundadır.
  • Üç yıldan önceki intiharda akli melekeler rahatsızlığı yoksa kanun metni bedelin ödeneceğini öngörmez; bu durumda poliçe ve genel şartlardaki lehe düzenlemelere bakmak gerekir.
  • TTK m.1520/3 uyarınca m.1503 sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar aleyhine değiştirilemez; değiştirilirse kanun hükümleri uygulanır.
  • Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2019 tarihli kararında, poliçedeki iki yıllık özel şartı sigortalı aleyhine uygulamayı yerinde bulmamış ve eski hükümle yeni hükmün farkını açıklamıştır.
  • Aynı karara göre poliçe 6762 sayılı kanun döneminde, ölüm ise 6102 sayılı kanun döneminde gerçekleşmişse, sigortalıyı koruyan yeni hüküm uygulanır.
  • Akli melekeler istisnasını ileri süren taraf için uzman raporu belirleyicidir; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi bir dosyada hüküm kurmaya elverişli olmayan raporu yetersiz bulup bozmuştur.
  • Başka bir dosyada psikiyatrist ve sigortacı bilirkişi kurulu akli melekeler rahatsızlığı saptayamamış, sigortacının ödememesi onanmıştır (Y17HD 08.10.2020).
  • Sigortacı intihar yerine beyan yükümlülüğünün ihlalini ileri sürebilir; TTK m.1439/2’ye göre kast derecesinde ihlal ve rizikoyla bağlantı varsa bedel ödeme borcu ortadan kalkar.
  • Kredi hayat sigortasında doğru muhatap önemlidir: Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin onadığı 2022 tarihli dosyada banka ve başka bir sigorta şirketi için pasif husumet yokluğundan ret kararı verilmiştir.
  • Sigorta sözleşmesinden doğan istemler muacceliyetten itibaren iki yıl, bedel istemleri rizikodan itibaren en geç altı yıl sonra zamanaşımına uğrar (TTK m.1420).
  • Sigorta ettiren sigorta bedelini ödeme borcunu doğurmak için sigortalıyı öldürürse sigortacı borçtan kurtulur (TTK m.1504); bu, intihardan ayrı bir hâldir.
  • Hastalık sigortasında m.1503’ün uygulanması, sözleşmedeki rizikonun intihara teşebbüs nedeniyle gerçekleşmiş olmasına bağlıdır (TTK m.1519).
  • Başvuruyu poliçeyi düzenleyen şirkete yazılı yapın; ret cevabındaki gerekçeyi (üç yıl, akli melekeler, beyan) ayrı ayrı değerlendirin.
  • Delil olarak ölüm belgesi, otopsi ve savcılık evrakı, tedavi kayıtları, poliçe ve genel şartlar ile başvuru yazışmalarını saklayın.

Kısa cevap: Evet, ödenebilir. Ölüm ihtimaline karşı yapılan hayat sigortası en az üç yıldır devam ediyorsa ve bu süre geçtikten sonra sigortalı intihar eder ya da intihara teşebbüs sonucu ölürse sigortacı sigorta bedelini ödemek zorundadır (TTK m.1503/1). Üç yıl dolmadan intihar edilmişse bile, intihar akli melekelerdeki bir rahatsızlık sebebiyle gerçekleşmişse bedel yine ödenir (m.1503/2). Bu iki durumun dışındaki intiharda kanun metni bedelin ödeneceğini öngörmez.

Hayat sigortası, özellikle konut ve ihtiyaç kredilerine bağlı olarak neredeyse herkesin bir şekilde sahip olduğu bir güvencedir. Ölüm sebebinin intihar olduğu anlaşıldığında ise sigorta şirketleri çoğu zaman “intihar teminat dışıdır” diyerek ödeme yapmaktan kaçınır. Oysa kanun burada iki ayrı ölçüt koyar: sözleşmenin yürürlük süresi ve sigortalının akli melekeleri.

Bu yazıda TTK m.1503 ile birlikte Yargıtay’ın üç yıl kuralı, akli melekeler istisnası, poliçedeki özel şartlar, beyan yükümlülüğü ve kredi hayat sigortasında muhatap sorunlarına ilişkin kararları ele alınmaktadır. Kredi sigortasının diğer boyutları için kredi hayat sigortası ve prim iadesi ile kredi borçlusunun ölümü ve hayat sigortası yazılarına bakılabilir.

Kanunî dayanak

TTK m.1503 (İntihar): “Sigortalı, yenilemeler de dâhil olmak üzere, en az üç yıldan beri devam eden ve ölüm ihtimaline karşı yapılan bir sözleşmede, bu süre geçtikten sonra intihar ederse veya intihara teşebbüs sonucu ölürse, sigortacı sigorta bedelini ödemekle yükümlüdür.” İkinci fıkra: “Sigortalının intiharı veya intihara teşebbüsü sonucu ölümü, akli melekelerindeki bir rahatsızlık sebebiyle üç yıldan önce gerçekleşmiş ise sigortacı sigorta bedelini ödemek zorundadır.”
Bağlantılı hükümler: TTK m.1520/3’e göre 1497 ila 1503. maddeler sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar aleyhine değiştirilemez; değiştirilirse bu kanun hükümleri uygulanır. m.1439/2, rizikonun gerçekleşmesinden sonra sigorta ettirenin ihmaliyle beyan yükümlülüğü ihlal edilmişse ihmalin derecesine göre indirim yapılacağını, kusur kast derecesindeyse ve ihlalle gerçekleşen riziko arasında bağlantı varsa sigortacının bedel ödeme borcunun ortadan kalkacağını düzenler. m.1504 sigorta ettirenin, sigorta bedelini ödeme borcunun doğmasını sağlamak amacıyla sigortalıyı öldürmesi hâlinde sigortacının borçtan kurtulacağını, lehtarın sigortalıyı öldürmesi hâlinde sigorta bedelinden mahrum kalacağını söyler. m.1420 sigorta sözleşmesinden doğan istemlerin muacceliyetten itibaren iki yılda, sigorta bedeline ilişkin istemlerin ise rizikodan itibaren en geç altı yılda zamanaşımına uğradığını düzenler. m.1496 grup sigortalarını, m.1519 hastalık sigortasında hayat sigortası hükümlerinin uygulanmasını düzenler.
Değişiklik uyarısı: Eski 6762 sayılı TTK m.1328/1’e göre sigorta üç yıl aralıksız devam etmişse sigorta bedeli tamamen ödenir, bu süre geçmeden intihar edilmişse sigortalının akli melekeleri ne olursa olsun sigortacı sigortanın o andaki riyazi ihtiyatını öderdi. 6102 sayılı TTK m.1503 ise akli melekeler rahatsızlığı hâlinde üç yıldan önceki intiharda sigorta bedelinin ödenmesini öngörür; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi bu hükmü sigortalıyı koruyucu nitelikte bulmuştur. 6102 sayılı Kanun 01.07.2012’de yürürlüğe girmiştir; poliçe eski dönemde yapılmış, ölüm yeni dönemde gerçekleşmişse hangi kanunun uygulanacağı 6103 sayılı Kanun m.4 ve m.39’a göre belirlenir. Karar kayıtlarında çıkan “içtihat değişikliği” uyarıları ayrı ayrı açılıp incelenmiş; konusu başka olan kararlara ilişkin olduğu görülmüştür.
KonuDayanakKural
Üç yıl sonrası intiharTTK m.1503/1Sözleşme en az üç yıldır devam ediyorsa sigorta bedeli ödenir.
Üç yıldan önce, akli melekeler rahatsızlığıTTK m.1503/2İntihar akli melekelerdeki rahatsızlık sebebiyle gerçekleşmişse sigorta bedeli ödenir.
Lehe özel şartTTK m.1520/3; Y17HD 09.05.2019m.1503 aleyhe değiştirilemez; sigortalı aleyhine uygulanan özel şart geçersiz sayılabilir.
Eski/yeni kanun6103 m.4, 39; Y17HD 09.05.2019Ölüm 6102 döneminde gerçekleşmişse sigortalıyı koruyan yeni hüküm uygulanır.
Akli melekeler ispatıHMK m.266; Y17HD 08.10.2020Uzman bilirkişi incelemesi gerekir; yeterli bulgu yoksa istem reddedilir.
Beyan yükümlülüğüTTK m.1439/2; Y17HD 20.10.2020Önemli hastalığın bildirilmemesi ve ölümle bağlantısı hâlinde ödeme borcu ortadan kalkabilir.
Doğru muhatapY4HD 23.11.2022Poliçenin tarafı olmayan banka ve şirket için pasif husumet yokluğu nedeniyle ret kararı onanmıştır.
ZamanaşımıTTK m.1420İstemler muacceliyetten iki yıl; bedel istemleri rizikodan en geç altı yıl.
Öldürme hâliTTK m.1504Sigortalıyı öldüren sigorta ettiren veya lehtar bakımından sigortacı borçtan kurtulur veya lehtar bedelden mahrum kalır.
Kritik nokta: Sigorta şirketi “intihar” gerekçesini ileri sürdüğünde kanunun üç kriterine ayrı ayrı bakmak gerekir: ölümün gerçekten intihar olup olmadığı, sözleşmenin üç yıldır devam edip etmediği ve intiharın akli melekelerdeki bir rahatsızlıkla gerçekleşip gerçekleşmediği. Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin incelediği bir dosyada, sigortacının intihar nedeniyle ödemeyeceği bildirilmişti; ancak mahkeme sonunda davayı beyan yükümlülüğünün ihlali nedeniyle reddetti. Başka bir dosyada ise sigortalının hastalığına ilişkin uzman raporu “hüküm kurmaya elverişli değil” bulunarak karar bozuldu. Bu nedenle ret cevabının her gerekçesi ayrı ayrı belgelerle sınanmalıdır.

Ne yapmalı? Adım adım yol haritası

  1. Poliçeyi ve genel şartları isteyin; sözleşmenin başlangıç tarihini, yenilemeleri ve intihar hâlini düzenleyen maddeyi bulun.
  2. Poliçe başlangıcı ile ölüm tarihi arasındaki süreyi hesaplayın; yenilemeler dâhil toplam süre üç yılı geçiyor mu, belirleyin.
  3. Ölümün sebebini resmî belgelerle netleştirin: ölüm belgesi, otopsi raporu, savcılık kararı, adli tıp raporu.
  4. Kredi hayat sigortasıysa poliçeyi düzenleyen şirketi ve sertifikanın tarafını belirleyin; banka ve sigorta şirketinin rollerini karıştırmayın.
  5. Sigorta şirketine yazılı başvurun ve ret gerekçesini yazılı isteyin; gerekçedeki her iddiayı (üç yıl, intihar, beyan ihlali) ayrı değerlendirin.
  6. Üç yıldan önce intihar edilmişse sigortalının tıbbi geçmişini toplayın: psikiyatri kayıtları, tedavi evrakı, reçeteler, hastane epikrizleri.
  7. Akli melekeler rahatsızlığı iddiası için uzman bilirkişi incelemesi isteyin; mahkeme bu konuda psikiyatri uzmanı görüşü almadan karar vermemelidir.
  8. Poliçedeki özel şartlar ve genel şartlar kanundaki hükmü sigortalı aleyhine değiştiriyorsa TTK m.1520/3’ü ileri sürün.
  9. Sigortacı beyan yükümlülüğü ihlalini ileri sürüyorsa, sigortalının sözleşme sırasında hangi soruları yanıtladığını ve bu hastalığın ölümle bağlantısını inceleyin.
  10. Gerekirse sigorta tahkim veya dava yolunu değerlendirin; yetkili merci ve süreler için sigorta tahkim komisyonu yazısına bakın.
  11. Zamanaşımını izleyin: muacceliyetten iki yıl ve rizikodan itibaren en geç altı yıl (TTK m.1420).
  12. Mirasçılar olarak başvuruyorsanız mirasçılık belgesini ve lehtar durumunu belgeleyin; mirası reddetmiş mirasçıların durumunu avukatınızla netleştirin.
Yargıtay kararları

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, 09.05.2019 T., 2016/5074 E., 2019/5820 K.
Poliçe eski kanun döneminde, ölüm yeni kanun döneminde gerçekleşmişse sigortalıyı koruyan TTK m.1503 uygulanır; iki yıllık özel şart sigortalı aleyhine uygulanamaz ve akli melekeler raporu yetersizse karar bozulur. Muris, 22.03.2012’de 15.000 TL’lik, 48 ay vadeli bir kredi çekmiş; kredi nedeniyle hayat sigortası yapılmış ve poliçe aynı tarihte düzenlenmiştir. Muris poliçeden 6 ay 15 gün sonra, 07.10.2012’de vefat etmiş; davacı bedelin ödenmesini istemiştir. Mahkeme, 6762 sayılı TTK m.1328 ve sigortalı ile sigorta ettiren arasındaki özel şart (intihar için sigortanın en az iki yıl devam etmesi) çerçevesinde davayı reddetmiştir. Yargıtay, 6102 sayılı Kanunun 01.07.2012’de yürürlüğe girdiğini, ölümün bu tarihten sonra gerçekleştiğini, 6103 sayılı Kanun m.4 ve m.39/1 uyarınca sigortalıyı koruyan hükümlerin uygulanacağını belirtmiştir. Daire, yeni hükmü “sigortalıyı koruyucu nitelikte” bulmuş ve “Yasanın açık ve amir hükmü karşısında normlar hiyerarşisinde alt norm niteliğindeki sigorta genel şartlarının ve özel şartların davacı aleyhine uygulanması hukuken mümkün değildir” demiştir. İstanbul Adli Tıp Kurumunun 29.04.2015 tarihli raporunda sigortalının anksiyete bozukluğu ve depresif nöbet tanımına uygun hastalığının intihar düşünce ve eğilimine neden olma özelliği bulunduğu belirtilmiş; ancak Daire bu raporu hüküm kurmaya elverişli bulmamıştır. Karar 09.05.2019 tarihinde oybirliğiyle bozulmuş; yeni bir uzman raporuyla intiharın akli melekelerdeki bir zayıflıktan ileri gelip gelmediğinin ve poliçe tanzim tarihindeki durumun incelenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, 08.10.2020 T., 2019/112 E., 2020/5320 K.
Akli melekelerindeki rahatsızlık uzman bilirkişi raporuyla saptanamayınca kredi grup hayat sigortası bedeli ödenmemiş, karar onanmıştır. Murisin mirasçısı, murisin kredi kullanırken bankanın yönlendirmesiyle 22.10.2010 başlangıç, 22.10.2017 bitiş tarihli, 59.000 TL vefat teminatlı uzun süreli kredi grup hayat sertifikasını akdettiğini, murisin cinnet geçirerek intihar ettiğini belirterek şimdilik 10.000 TL istemiştir. Sigortacı, murisin intihara teşebbüs sonucu öldüğünü, TTK m.1503/1’in emredici olduğunu ve Hayat Sigortaları Genel Şartları’nın A.3-2 maddesini ileri sürerek ödemeyi reddetmiştir. İlk derece mahkemesi, olayda anlık öfke sonucu intihar edildiğini, bunun akli melekelerde geçici veya sürekli bir rahatsızlığa işaret etmediğini belirterek davayı reddetmiştir. Bölge adliye mahkemesi psikiyatrist ve sigortacı bilirkişilerden oluşan kuruldan rapor almış; raporda demans, zeka geriliği, şizofreni gibi akli melekelerde bozulmaya yol açabilecek bir rahatsızlığa ait yeterli bilgi ve bulgu saptanamadığı belirtilmiştir. Bölge adliye mahkemesi eksik inceleme gerekçesiyle ilk derece kararını kaldırmış ve yeniden esas hakkında davayı reddetmiştir. Yargıtay, kararı usul ve yasaya uygun bulmuştur. Karar 08.10.2020 tarihinde oybirliğiyle onanmıştır.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, 20.10.2020 T., 2019/1735 E., 2020/5897 K.
Sigortacı intihar nedeniyle ödemeyeceğini bildirmiş olsa da dava, sigortalının önemli hastalıklarını bildirmemesi nedeniyle beyan yükümlülüğünün ihlali gerekçesiyle reddedilmiş ve karar onanmıştır. Davacı, sigortacının murisin intihar sonucu vefat etmesi nedeniyle TTK m.1503’e dayanarak ödeme yapmayacağını bildirdiğini, ancak murisin etil alkol ve uyuşturucu madde intoksikasyonu sonucu öldüğünü ve intihara dair bir olgu bulunmadığını ileri sürmüştür. Davalı sigortacı, murisin SGK kayıtlarına göre 17.07.2008’den itibaren sık sık psikiyatri tedavisi gördüğünü, sağlık problemi olmadığını beyan ettiğini ve beyan yükümlülüğünün kasten ihlal edildiğini savunmuş, TTK m.1439/2’ye dayanmıştır. Mahkeme, bozmaya uyarak yaptığı yargılamada murisin depresyon ve alkol tedavisi gördüğünü, bunları sigorta şirketine bildirmediğini ve bunların TTK m.1439/2 uyarınca önemli husus olduğunu, sigortalının ölümüyle illiyet bağı bulunduğunu belirterek davayı reddetmiştir. Yargıtay, bozmaya uygun karar verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde isabetsizlik bulunmamasına göre temyiz itirazlarını reddetmiştir. Karar 20.10.2020 tarihinde oybirliğiyle onanmıştır.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 23.11.2022 T., 2021/10149 E., 2022/15315 K.
Kredi hayat sigortasında poliçenin tarafı olmayan banka ve sigorta şirketi için pasif husumet yokluğundan verilen ret kararı onanmıştır. Davacılar, murisleri 26.11.2013’te 70.000 TL’lik kredi için sözleşme imzaladıktan sonra 05.12.2014’te öldüğünü, sigorta bedelinden yararlanmak için hem bankaya hem sigorta şirketine başvurduklarını ancak ödeme yapılmadığını belirterek bankanın tahsil ettiği tutarın iadesini ve bakiye tutarın ödenmemesini istemiştir. İlk derece mahkemesi, bankanın poliçenin tarafı olmadığını, diğer davalı sigorta şirketi yönünden ise Düziçi Cumhuriyet Başsavcılığı raporuna göre intihar sonucu vefat edildiğini ve TTK m.1503 uyarınca bu ölümün teminat kapsamında olmadığını belirterek davayı reddetmiştir (bu, ilk derece mahkemesinin gerekçesidir). Bölge adliye mahkemesi, poliçenin başka bir hayat ve emeklilik şirketi tarafından düzenlendiğini, bu nedenle her iki davalı yönünden de pasif sıfat yokluğundan davanın reddi gerektiğini belirtmiştir. Yargıtay, kararda isabetsizlik görmemiş ve ayrıntılı bir ek gerekçe yazmamıştır. Karar 23.11.2022 tarihinde oybirliğiyle onanmıştır.

Kararlar birlikte okunduğunda, intihar hâlinde sonucun yalnızca “intihar mı, değil mi” sorusuna bağlı olmadığı görülür. Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2019 tarihli kararı, poliçedeki özel şartın kanundan daha dar olmasının sigortalı aleyhine sonuç doğuramayacağını ve eski kanunla yeni kanun arasındaki farkın sigortalıyı koruyan hükme göre çözüleceğini göstermektedir. Aynı kararda bozma nedeni, akli melekeler raporunun yetersiz olması ve poliçe tanzim tarihindeki durumun irdelenmemesidir. Kredi sigortalarının diğer sorunları için kredi hayat sigortası ve prim iadesi yazımıza bakılabilir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 8 Ekim 2020 tarihli kararı, akli melekeler istisnasının ispat yükünü gösterir. Anlık öfke veya intihar eğilimi yetmemekte; demans, zeka geriliği, şizofreni gibi akli melekelerde bozulmaya yol açabilecek bir rahatsızlığa ait yeterli bulgu aranmaktadır. Bu nedenle sigortalının tıbbi geçmişinin eksiksiz toplanması ve psikiyatri uzmanından görüş alınması belirleyicidir. Bilirkişi incelemesinin genel çerçevesi için HMK m.266’ya bakılabilir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 20 Ekim 2020 tarihli kararı, sigortacının ret gerekçesinin intihar olması gerekmediğini ortaya koyar. Aynı dosyada sigortacı intihar nedeniyle ödemeyeceğini bildirmişken, mahkeme önemli hastalıkların bildirilmemesi ve ölümle illiyet bağı nedeniyle davayı reddetmiştir. Beyan yükümlülüğünün ayrıntıları için sigortada beyan yükümlülüğü ve yanlış beyan yazımıza bakılabilir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2022 tarihli kararı ise usul açısından önemlidir: kredi hayat sigortasında dava yanlış kişilere karşı açılırsa, esasa girilmeden pasif husumet yokluğundan reddedilebilir. Burada Yargıtay intihar konusunda bir değerlendirme yapmamış, ilk derece mahkemesinin intihar gerekçesi ile bölge adliye mahkemesinin pasif husumet gerekçesi birbirinden ayrı okunmalıdır. Başvuru yollarının planlanması için sigorta şirketine başvuru süreci yazımıza bakılabilir.

Sık yapılan hatalar

HataNeden sorun çıkarırDoğrusu
“İntihar teminat dışıdır” cevabını kesin kabul etmekTTK m.1503 üç yıl sonrası ve akli melekeler hâllerinde bedelin ödenmesini öngörürSüre ve akli melekeler kriterlerini ayrı ayrı incelemek
Poliçedeki özel şartı bağlayıcı saymakm.1520/3 uyarınca m.1503 aleyhe değiştirilemez; Y17HD 2019 özel şartı uygulamamıştırKanun ile poliçe şartını karşılaştırmak
Eski ve yeni kanunu karıştırmak6762 m.1328 ile 6102 m.1503 farklıdır; yeni hüküm sigortalıyı korurPoliçe ve ölüm tarihine göre uygulanacak kanunu belirlemek
Akli melekeler iddiasını delilsiz ileri sürmekY17HD 2020: yeterli bulgu saptanamayınca istem reddedilmiştirTedavi kayıtlarını toplayıp uzman bilirkişi incelemesi istemek
Beyan yükümlülüğü riskini hiç düşünmemekÖnemli hastalığın bildirilmemesi, kast ve illiyet bağıyla ödeme borcunu ortadan kaldırabilirSözleşme sırasındaki soru formunu ve cevapları incelemek
Yanlış kişiye karşı dava açmakY4HD 2022 dosyasında pasif husumet yokluğundan ret kararı onanmıştırPoliçeyi düzenleyen sigorta şirketini ve sertifika taraflarını doğrulamak
Ret yazısını saklamamakGerekçeler sonraki aşamada tartışılır; hangi dayanağa dayanıldığı belirsizleşirRet yazısını ve ekini saklamak, eksik gerekçeyi sormak
Zamanaşımını izlememekTTK m.1420: iki ve en geç altı yıllık süreler vardırMuacceliyet ve rizikonun gerçekleşme tarihini not etmek
Grup sigortası sertifikasını okumamakGrup poliçesinde sertifika ve özel şartlar belirleyicidir (TTK m.1496)Sertifika, bilgilendirme formu ve grup sözleşmesini birlikte incelemek
Hayat sigortası intihar halinde ödenir mi?

Ölüm ihtimaline karşı yapılan sözleşme en az üç yıldan beri devam ediyorsa ve bu süre geçtikten sonra intihar gerçekleşmişse sigortacı sigorta bedelini öder (TTK m.1503/1). Üç yıldan önce intihar edilmişse, intihar akli melekelerdeki rahatsızlık sebebiyle gerçekleşmişse de bedel ödenir (m.1503/2).

Üç yıl nereden başlar?

Kanun “en az üç yıldan beri devam eden ve yenilemeler de dâhil” sözleşmeden söz eder. Sürenin hesabında poliçenin başlangıç tarihi ve yenilemeler esas alınır; kredi hayat sigortalarında sertifikanın başlangıç tarihi ayrıca incelenmelidir.

Üç yıl dolmadan intihar edilmişse hiç ödeme yapılmaz mı?

Kanun metni üç yıldan önceki intiharda, akli melekeler rahatsızlığı yoksa bedelin ödeneceğini öngörmez. Poliçe veya genel şartlar sigortalı lehine daha uygun bir düzenleme içeriyorsa o düzenleme uygulanabilir (m.1520/3). Eski kanunda ise riyazi ihtiyat ödenirdi; somut durumda poliçe ve ölüm tarihine bakılmalıdır.

Akli melekelerdeki rahatsızlık ne demektir?

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2020 tarihli dosyasında demans, zeka geriliği, şizofreni gibi akli melekelerde bozulmaya yol açabilecek bir rahatsızlığa ait yeterli bilgi ve bulgu aranmış; bulunamayınca istem reddedilmiştir. Anlık öfke veya geçici duygusal durum tek başına yeterli sayılmamıştır.

Akli melekeler iddiasını nasıl ispatlarım?

Tedavi ve hastane kayıtları, psikiyatri raporları ve uzman bilirkişi incelemesiyle. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, 2019 tarihli kararında hüküm kurmaya elverişli olmayan bir adli tıp raporunu yeterli bulmamış ve yeni uzman raporu alınmasını istemiştir. TMK m.6 uyarınca herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.

Poliçede iki yıl yazıyorsa hangi süre uygulanır?

TTK m.1520/3 uyarınca m.1503 sigortalı aleyhine değiştirilemez. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2019 tarihli kararında, intihar için iki yıllık özel şartı sigortalı aleyhine uygulamayı doğru bulmamıştır. Poliçe şartı kanundan lehe ise lehe şart, aleyhe ise kanun uygulanmalıdır.

Sigorta şirketi hastalık gizlendiği için ödemezse ne olur?

TTK m.1439/2’ye göre beyan yükümlülüğünün kast derecesinde ihlali ile gerçekleşen riziko arasında bağlantı varsa sigortacının bedel ödeme borcu ortadan kalkar; bağlantı yoksa ödenen prim oranında ödeme yapılır. Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2020 tarihli dosyasında depresyon ve alkol tedavisinin bildirilmemesi nedeniyle dava reddedilmiştir. Ayrıntı için sigortada beyan yükümlülüğü yazısına bakılabilir.

Kredi hayat sigortasında kime başvurmalıyım?

Poliçeyi veya sertifikayı düzenleyen sigorta şirketine. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2022 tarihli dosyasında banka ve başka bir sigorta şirketi poliçenin tarafı olmadığı için pasif husumet yokluğundan reddedilmiş; poliçe başka bir hayat ve emeklilik şirketince düzenlenmiştir. Ayrıntı için kredi borçlusunun ölümü ve hayat sigortası yazısına bakılabilir.

İntihar teşebbüsü sonucu ölüm de kapsamda mıdır?

Evet. TTK m.1503/1 ve /2 “intihar ederse veya intihara teşebbüs sonucu ölürse” ifadesini kullanır; iki hâlde de aynı kriterler uygulanır.

Sigorta bedeli kime ödenir?

Bedelin kime ödeneceği poliçe veya sertifikadaki lehtar düzenlemesine bağlıdır; kredi hayat sigortalarında bankanın lehtar gösterilmesi söz konusu olabilir. Somut durumda poliçe ve sertifika incelenmelidir. TTK m.1504, sigortalıyı öldüren lehtarı bedelden mahrum bırakır.

Başvuru için ne kadar süre var?

TTK m.1420’ye göre sigorta sözleşmesinden doğan istemler alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yılda, sigorta bedeline ilişkin istemler ise her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Süreleri baştan hesaplayıp başvuruyu geciktirmemek gerekir.

Sigorta şirketi ödemeyi reddederse ne yapabilirim?

Ret gerekçesini yazılı isteyip belgelerle değerlendirdikten sonra sigorta tahkim veya mahkeme yoluna başvurabilirsiniz. Tahkim süreci için sigorta tahkim komisyonu yazısına bakılabilir.

Hastalık sigortasında intihar hükmü uygulanır mı?

TTK m.1519/1’e göre hayat sigortalarına ilişkin hükümler hastalık sigortasına da uygulanır; ancak m.1503’ün hastalık sigortasında uygulanabilmesi sözleşmede öngörülen rizikonun intihara teşebbüs nedeniyle gerçekleşmiş olmasına bağlıdır.

Grup hayat sigortasında farklı kurallar var mı?

Grup sigortası TTK m.1496’da düzenlenmiştir; grup poliçesi ve sertifikadaki şartlar birlikte incelenmelidir. m.1503 grup sigortaları bakımından da sigortalı aleyhine değiştirilemez (m.1520/3); somut durumda sertifika ve özel şartlar değerlendirilmelidir.

Hangi belgeleri toplamalıyım?

Poliçe veya sertifika ile genel şartlar, ölüm belgesi, otopsi ve savcılık evrakı, adli tıp ve tedavi kayıtları, sigorta şirketinin ret yazısı, mirasçılık belgesi ve prim ödeme belgeleri toplanmalıdır.

İlgili mevzuat
  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1503 — İntihar
  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1520 — Emredici hükümler
  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1439 — Beyan yükümlülüğünün ihlali
  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1504 — Sigorta ettiren veya lehtarın sigortalıyı öldürmesi
  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1420 — Zamanaşımı
  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1496 — Grup sigortası
  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1519 — Hastalık sigortası
  • 6103 sayılı Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun m.4 — Yürürlük
  • 6103 sayılı Kanun m.39 — Sigorta sözleşmelerine ilişkin geçiş hükmü
  • 6762 sayılı mülga Türk Ticaret Kanunu m.1328 — Eski intihar hükmü
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.266 — Bilirkişi
  • 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.6 — İspat yükü

İlgili yazılarımız: Kredi hayat sigortası ve prim iadesi · Kredi borçlusunun ölümü ve hayat sigortası · Sigortada beyan yükümlülüğü · Sigorta tahkim komisyonu · Sigorta şirketine başvuru süreci

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Bu siteyi Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin Google arama sonuçlarınızda legapro.net yazıları daha sık görünür. Ücretsizdir; Google hesabınızdan istediğiniz zaman geri alabilirsiniz. Google'da ekle

Bu yazıyı paylaş

WhatsApp LinkedIn X

Trafik kazası ve sigorta hukuku — ilgili sayfalar

Bu yazıdaki konuyla ilgili rehberler, dilekçe örnekleri ve hesaplama araçları.

Aynı kategoriden diğer yazılar

Makaleler

Ferdi Kaza Sigortası Tazminatı Nasıl Alınır? TTK m.1507, Maluliyet Cetveli, Yargıtay Kararları

İçindekilerKanunî dayanakNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca TTK m.1507/1’e göre kaza sigortası, belli bir prim…

05.10.2026 Yazıyı oku ›
Makaleler

Davanın Islahı (Tam Islah – Kısmi Islah)

İçindekilerDavanın Islahı: Hukuki Süreçte İddia ve Savunmayı Değiştirme HakkıIslah Harcı Hesaplama RobotuIslah Harcı HesaplamaIslah Harcı DetaylarıDavanın Islahı: Hukuki…

26.05.2024 Yazıyı oku ›
Makaleler

İzmir Trafik Kazası Avukatı

İçindekilerİzmir Trafik Kazası Avukatı: Kazanızın Hukuki Rehberiİzmir Trafik Kazası Avukatı Çalışma Alanları: Hukuki Desteğiniz Her Adımdaİzmir Trafik Kazası…

15.08.2024 Yazıyı oku ›
Makaleler

Trafikte Hız Sınırları ve Cezai Yaptırımlar

İçindekilerHız Sınırı Nedir? Trafikte Güvenliğin Temel Taşı (KTK 50, 51, 52)Karayolları Trafik Kanunu’na Göre Hız Sınırları: Nerede, Ne…

04.01.2025 Yazıyı oku ›
Makaleler

Araç Tescil Tarihi Nedir? Nasıl Öğrenilir?

İçindekilerAraç Tescil Tarihi Nedir?Araç Tescil İşlemleri Nasıl Yapılır?Araç Tescil Tarihi Nasıl Öğrenilir?1. Araç Tescil Belgesi (Ruhsat) Üzerinden Öğrenme2.…

01.02.2025 Yazıyı oku ›
Makaleler

Sigortada Eksik Beyan Tazminatı Etkiler mi? Beyan Yükümlülüğü ve Yanlış Beyan (TTK 1435-1439)

İçindekilerYükümlülüğün kapsamıİhlalin üç sonucu“Kast” ne demek?Sigortacının seçenekleri (m.1439/1)Ne yapmalı? Kısaca TTK m.1435: sigorta ettiren, bildiği veya bilmesi gereken…

24.08.2026 Yazıyı oku ›
WhatsApp İletişim Ara