Boşanma Davası Süresi: Ne Kadar Sürer?
Kısa cevap: Boşanma davasının süresi için kanunda sabit bir süre yoktur. Adalet Bakanı Akın Gürlek’in Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü verilerine dayanarak yaptığı açıklamaya göre boşanma davalarının ortalama görülme süresi 2020’de 199 gün iken 2025’te 163 güne düşmüştür. Bu bir ülke ortalamasıdır; anlaşmalı boşanma genellikle tek duruşmada biter, çekişmeli davada süre delillere, bilirkişi ve sosyal inceleme gibi işlemlere ve kanun yoluna göre uzar.
Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma
| Anlaşmalı boşanma | Çekişmeli boşanma | |
|---|---|---|
| Dayanak | TMK m.166/3: evlilik en az bir yıl sürmüşse eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi | Özel sebepler (TMK m.161-165: zina, hayata kast ve pek kötü davranış, suç ve haysiyetsiz hayat, terk, akıl hastalığı) veya genel sebep: evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK m.166/1) |
| Şart | Hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi; malî sonuçlar ve çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulması | Sebebin ve kusurun delillerle ispatı; davacının kusuru daha ağırsa davalının itiraz hakkı (TMK m.166/2) |
| Süre | Protokol hazırsa genellikle tek duruşma; kararın kesinleşmesi ayrıca beklenir | Dilekçeler, ön inceleme, tahkikat ve kanun yolu aşamaları süreyi belirler |
Boşanma sebeplerinden biriyle açılan davanın reddi ve bu kararın kesinleştiği tarihten başlayarak bir yıl geçmesi hâlinde, her ne sebeple olursa olsun ortak hayat yeniden kurulamamışsa evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir (TMK m.166/4; 14.11.2024 tarihli 7532 sayılı Kanunla değiştirilen biçimi). Anlaşmalı boşanmanın ayrıntıları için anlaşmalı boşanma davası nasıl açılır, ne kadar sürer yazımıza bakınız.
Çekişmeli boşanma davasının aşamaları
Aile mahkemelerinde kanunda hüküm bulunmayan konularda TMK’nın aile hukukuna ilişkin usul hükümleri ile HMK uygulanır (4787 sayılı Kanun m.7). Boşanma davası genel olarak yazılı yargılama usulüyle görülür; nafaka ve velayet davaları ise basit yargılama usulüne tabidir (HMK m.316/1-ç).
- Dava dilekçesi: boşanma davası eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer aile mahkemesinde açılır (TMK m.168; 4787 m.4). Aile mahkemesi kurulamayan yerlerde Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesi bakar (4787 m.2).
- Cevap dilekçesi: süre dilekçenin tebliğinden itibaren iki haftadır; bir defaya mahsus, bir ayı geçmemek üzere ek süre istenebilir (HMK m.127).
- Cevaba cevap ve ikinci cevap: her biri için tebliğden itibaren iki hafta (HMK m.136).
- Ön inceleme: dava şartları ve ilk itirazlar incelenir, uyuşmazlık konuları belirlenir, deliller toplanır ve taraflar sulhe veya arabuluculuğa teşvik edilir (HMK m.137). Aile mahkemeleri ayrıca esasa girmeden sulh yoluyla çözümü teşvik eder ve gerektiğinde psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacılardan yararlanır (4787 m.5, 7).
- Tahkikat ve karar: tanıklar dinlenir, belgeler ve bilirkişi raporları değerlendirilir; hâkim boşanma ile birlikte velayet, kişisel ilişki, tazminat ve nafaka gibi sonuçlara karar verir (TMK m.174, 175, 182).
- Kanun yolu: istinaf başvuru süresi iki haftadır (HMK m.345); bölge adliye mahkemesi kararına karşı temyiz için de iki hafta vardır (HMK m.361). Para içeren taleplerde temyiz parasal sınıra bağlıdır (HMK m.362).
Dava açıldığı andan itibaren hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan geçici önlemleri (barınma, geçim, malların yönetimi, çocukların bakımı) kendiliğinden alır (TMK m.169); tedbir nafakası için kararı beklemeye gerek yoktur. Bkz. tedbir nafakası.
Süreyi uzatan ve kısaltan etkenler
- Uyuşmazlığın kapsamı: velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı üzerinde anlaşma varsa süre kısalır; mal paylaşımı ve velayet uyuşmazlıkları uzatır.
- Delil ve bilirkişi: tanıkların dinlenmesi, sosyal inceleme raporu ve bilirkişi incelemesi duruşmalar arasındaki süreyi artırır.
- Adli tatil: adli tatil 20 Temmuz’da başlar, 31 Ağustos’ta sona erer (HMK m.102). Adli tatilde nafaka davaları, velayet davaları ve geçici hukuki koruma talepleri gibi sayılan işler görülür (HMK m.103); boşanma esas davası bu listede yoktur.
- Kanun yolu: istinaf ve temyiz başvuruları kararın kesinleşmesini erteler.
- Mahkemenin iş yükü: yer ve mahkemeye göre değişir; yukarıdaki ortalama bu farkı yansıtmaz.
Bursa’da boşanma davası
Bursa BAM’ın 01.09.2026 tarihli iş bölümüne göre boşanma, ayrılık, velayet, bağımsız nafaka ve mal rejimi davalarının istinaf incelemesi 2. ve 19. Hukuk Dairelerinde yapılır. Ayrıntı: Bursa BAM iş bölümü ve Bursa’da boşanma davası.
Sık sorulan sorular
Boşanma davası ne kadar sürer?
Kanunda sabit süre yoktur. Adalet Bakanı’nın açıkladığı resmî ortalama 2025 için 163 gündür; anlaşmalı boşanma genellikle tek duruşmada sonuçlanır, çekişmeli davalar delillere ve kanun yoluna bağlı olarak daha uzun sürebilir.
Boşanma davası açmak için bekleme süresi var mı?
Genel boşanma sebebi için bekleme süresi yoktur. Terk sebebinde ayrılığın en az altı ay sürmesi ve ihtar şartı aranır (TMK m.164); anlaşmalı boşanmada evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir (TMK m.166/3).
Boşanma davasında dava hakkı zamanaşımına uğrar mı?
Zina ve pek kötü davranış gibi bazı sebeplerde dava hakkı sebebi öğrenmeden başlayarak altı ay ve her hâlde sebebin doğumundan beş yıl geçmekle düşer (TMK m.161-162). Suç ve haysiyetsiz hayat sürme sebebiyle her zaman dava açılabilir (TMK m.163).
Boşanma davası sırasında nafaka alınabilir mi?
Evet. Hâkim, davanın devamı süresince geçici önlemleri kendiliğinden alır; geçim için tedbir nafakası da bunlardandır (TMK m.169).
Dava masrafı ne kadar?
Harç ve giderler her yıl güncellendiği için bu yazıda tutar verilmemiştir; çekişmeli boşanma davası ücreti yazımıza bakabilirsiniz.
Kaynak ve kontrol: TMK m.161-166, 168, 169, 174, 175, 182; 4787 sayılı Kanun m.2, 4, 5, 7; HMK m.102, 103, 127, 136, 137, 316, 345, 361, 362; ortalama süre: Adalet Bakanı açıklaması (DHA, 13.10.2026). Madde metinleri 19.10.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.