İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı ile Ruhsatsız İşyerinin Kapatılması
- Yetkili idareden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz.
- Ruhsat vermeye yetkili merci; belediye sınırları ve mücavir alan dışında il özel idaresi, içinde ise belediyedir.
- Büyükşehirlerde 2. ve 3. sınıf gayrisıhhî müesseseler için büyükşehir belediye başkanlığı, sıhhî ve sair işletmeler için ilçe belediyeleri yetkilidir.
- Başvuru, yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun doldurulmuşsa başkaca bir işleme gerek kalmaksızın ruhsat düzenlenir.
- Ancak kanun açıkça belirtir: beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz.
- Ruhsat verilen işyerleri, veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilir.
- Bu sürede kontrol ettirilmezse ilgili çalışma ruhsatı almış sayılır.
- Denetimde kriterlere aykırı beyan veya durum saptanırsa ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır.
- Ruhsat alınmadan açılan işyerleri, yönetmelik uyarınca yetkili idareler tarafından kapatılır.
- Ruhsatsız faaliyete ayrıca 1608 sayılı Kanun uyarınca idari para cezası ve faaliyetten men uygulanabildiği kabul edilmektedir.
- 1608 sayılı Kanun, yalnızca ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır; bu nedenle hangi metnin uygulanacağı tartışmalıdır.
- Kapatma ve men kararını almaya yetkili organ belediye encümenidir; zabıta bu kararı uygular.
- Bu nedenle encümen kararı olmaksızın doğrudan zabıtaca yapılan mühürleme tartışma konusudur.
- Yapı kayıt belgesi tek başına ruhsat verilmesini sağlamaz; ayrıca kat malikleri kurulu kararı gibi şartlar aranır.
- İşleme karşı idare mahkemesinde iptal davası açılır; mühürleme uygulanmadan hareket edilmelidir.
Bir işyerinin mühürlenerek kapatılması, işletme açısından gelir kaybının çok ötesinde sonuçlar doğurur: personel işsiz kalır, sözleşmeler askıya alınır, marka değeri zedelenir. Buna karşılık kapatma kararının hukukî dayanağı, uygulamada sanıldığı kadar tek biçimli değildir.
Ruhsatsız faaliyet hâlinde idarenin hangi kanuna dayanacağı, kararı hangi organın alacağı ve mühürlemeyi kimin uygulayacağı ayrı ayrı tartışılmaktadır. Aşağıda önce ruhsat rejimini, sonra ruhsatsız faaliyetin yaptırımını, ardından yetki ve usul sorunlarını ve son olarak dava sürecinde izlenecek yolu ele alıyoruz.
Kanunî dayanak
“İşyeri veya işletme açmak isteyen; işin özelliğine göre 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3 üncü maddede belirtilen mercie ibraz ederler. Bu başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bütün işyerleri için tek tip olarak düzenlenir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz. … İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, 3 üncü maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilirler. Bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır … Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, … yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır.”
“Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir. Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir. Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır.”
Bu alandaki kuralların bir bölümü kanunda, önemli bir bölümü ise yönetmelikte yer aldığından dosyada üç metnin birlikte çıkarılması gerekir. Ruhsat vermeye yetkili mercileri gösteren 3572 sayılı Kanun’un 3. maddesinin (a) bendi, 24/11/2004 tarihli ve 5259 sayılı Kanun’un 5. maddesiyle değiştirilmiş ve belediye hudutları ile mücavir alan dışında kalan işyerleri bakımından yetki il özel idarelerine bırakılmıştır. Uygulamanın ayrıntısı, 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan ve 10/8/2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ile belirlenir; ruhsatsız işyerlerinin yetkili idarelerce kapatılacağı kuralı bu Yönetmeliğin 6. maddesinde yer alır. 1608 sayılı Kanun’un 1. maddesi ise 23/1/2008 tarihli ve 5728 sayılı Kanun’un 66. maddesiyle değiştirilmiş ve yaptırım, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 32. maddesine bağlanmıştır. Bu maddedeki idari para cezası tutarı her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiğinden, kanun metnindeki rakam cari tutarı göstermez. Belediyelerin yetkileri bakımından 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15, 34 ve 51. maddeleri ile büyükşehirlerde 5216 sayılı Kanun’un 7. maddesi ayrıca gözetilmelidir.
| Konu | Ruhsatsız faaliyet | Ruhsata aykırı faaliyet |
|---|---|---|
| Temel kural | Ruhsat alınmadan işyeri açılamaz | Ruhsat kriterlere uygun kullanılmalıdır |
| Tespit | Zabıta veya yetkili birim tutanağı | |
| Karar organı | Belediye encümeni | |
| Uygulama | Belediye zabıtası | |
| Yönetmelik yolu | Yetkili idarece kapatma | Ruhsat iptali ve kapatma |
| 1608 sayılı Kanun yolu | İdari para cezası ve faaliyetten men | Yasaklanan faaliyetin meni |
| Uygulama sırası | 1608 s. K. ilgili kanunda hüküm yoksa uygulanır | |
| Kontrol süresi | Yoktur | Ruhsattan itibaren bir ay |
| Yargı yolu | İdare mahkemesinde iptal davası | |
Bu dosyalarda üç ayrı sorun sıklıkla birbirine karıştırılır. Birincisi hangi kanunun uygulanacağıdır: 1608 sayılı Kanun kendi metninde “ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde” uygulanacağını söyler; buna karşılık ruhsatsız işyerlerinin kapatılması İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’te düzenlenmiştir. Danıştay 4. Dairesi bu noktada bölünmüş; çoğunluk kararlarında 1608 sayılı Kanun uyarınca yaptırım uygulanabileceği kabul edilirken karşı oylarda yalnızca 3572 sayılı Kanun ve Yönetmelik hükümlerinin uygulanabileceği savunulmuştur. İkincisi yetkili organdır: kapatma ve men kararı belediye encümenince alınır, zabıta bu kararı uygular. Üçüncüsü ise ruhsat başvurusunun akıbetidir: başvuru sonuçlandırılmadan yapılan mühürleme ayrı bir tartışma doğurur. Dilekçe bu üç ekseni ayrı ayrı kurmalıdır.
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- İşyerinizin sıhhî, gayrisıhhî veya umuma açık istirahat ve eğlence yeri olarak hangi sınıfa girdiğini belirleyin.
- Ruhsat vermeye yetkili merciin il özel idaresi mi, belediye mi yoksa büyükşehir belediyesi mi olduğunu tespit edin.
- Ruhsat başvurunuzun tarihini, evrak kayıt numarasını ve akıbetini belgeleyin.
- Başvuru reddedilmişse ret gerekçesini ve dayanağını ayrıca dava konusu yapmayı değerlendirin.
- Kapatma işleminin dayandığı tutanağı ve tespit tarihini inceleyin.
- İşlemin belediye encümeni kararına dayanıp dayanmadığını kontrol edin.
- Encümen kararı yoksa yetki ve usul sakatlığını açıkça ileri sürün.
- İşlemde 1608 sayılı Kanun’a mı yoksa 3572 sayılı Kanun ve Yönetmeliğe mi dayanıldığını belirleyin.
- Sebep unsuru ile dayanak norm arasındaki uyumu ayrı bir başlıkta tartışın.
- İdari para cezası ile faaliyetten men kısımlarını ayırarak her biri için ayrı talep kurun.
- Yapı kayıt belgesi veya benzeri belgelere dayanıyorsanız bunların ruhsat yerine geçmediğini gözetin.
- Mühürleme uygulanmadan yürütmenin durdurulmasını isteyin; zarar unsurunu somutlaştırın.
Danıştay 4. Daire, 29.11.2023 T., 2023/6953 E., 2023/6655 K.
Bu kararla, ruhsatsız açılan işyerlerinin yönetmelik uyarınca yetkili idarelerce kapatılması gerektiği kabul edilmiş, aynı zamanda idari para cezasına ilişkin karar onanmıştır. Uyuşmazlıkta, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmaksızın oto yıkama faaliyetinde bulunulduğunun tespiti üzerine belediye encümeni hem ticaret ve sanattan men kararı vermiş hem de idari para cezası uygulamıştı. İlk derece mahkemesi, ruhsatsız faaliyete ilişkin özel düzenlemeler varken 1608 sayılı Kanun’a dayanılmasını hukuka aykırı bularak işlemi tümüyle iptal etmiş; bölge idare mahkemesi ise para cezası yönünden davayı reddetmişti. Daire, Yönetmeliğin ilgili kuralını esas almıştır: “yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, … işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin ise yetkili idareler tarafından kapatılacağı düzenlenmiştir.” Somut olayda ise şu sonuca varmıştır: “dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte ruhsatsız faaliyet gösterdiği sabit olan işyerinin bu şekilde faaliyette bulunamayacağı, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 6. maddesine istinaden işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılması gerektiği gözönüne alındığında, temyize konu kararın bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.” Sonuç: Kararın idari para cezasına ilişkin kısmının ONANMASINA, işyerinin ticaret ve sanat icrasından menine ilişkin kısmının BOZULMASINA, 29/11/2023 tarihinde oy çokluğuyla ve kesin olarak karar verilmiştir. Kararda yer alan ve 1608 sayılı Kanun’un uygulanamayacağını savunan görüş, çoğunluk gerekçesine dâhil edilmeyen bir azlık oyudur.
Danıştay 4. Daire, 04.12.2023 T., 2023/6802 E., 2023/6745 K.
Bu kararla, ruhsatsız faaliyet gösteren işyerlerine belediye encümenince 1608 sayılı Kanun uyarınca yaptırım uygulanabileceği kabul edilmiştir. Uyuşmazlıkta, lokanta ruhsatıyla faaliyette bulunan bir işletmede yapı tatil tutanağı düzenlenmiş, verilen sürede aykırılıklar giderilmediğinden ruhsat iptal edilmiş, ardından ruhsatsız duruma düşen işyeri 1608 sayılı Kanun uyarınca faaliyetten men edilmişti. İlk derece mahkemesi ve bölge idare mahkemesi, konuya ilişkin özel düzenlemeler bulunduğundan 1608 sayılı Kanun’un uygulanamayacağı sonucuna varmıştı. Daire ise mevzuattaki boşluğa dikkat çekmiştir: “3572 sayılı Kanun’da, … işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verileceği, ilgilinin bu belgeye dayanarak işyeri açabileceği hususu hükme bağlanmış ancak, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın işyeri açılarak faaliyet gösterilmesi durumunda nasıl bir yaptırımın uygulanacağı düzenlenmemiştir, bu itibarla yukarıda yazılı mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösteren işyerlerine belediye encümenlerince 1608 sayılı Kanun’un 1. maddesine istinaden yaptırım uygulanabileceği sonucuna ulaşılmaktadır.” Daire ayrıca ruhsat iptali işlemine karşı dava açılmamış olmasını da gözetmiştir. Sonuç: Temyiz isteminin kabulüne ve Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 04/12/2023 tarihinde oy çokluğuyla ve kesin olarak karar verilmiştir. Yalnızca 3572 sayılı Kanun ve Yönetmelik hükümlerinin uygulanabileceğini savunan görüş, karşı oyda kalmıştır.
Danıştay 4. Daire, 26.02.2025 T., 2024/1858 E., 2025/1215 K.
Bu kararla, yapı kayıt belgesine dayanılarak ruhsat verilemeyeceği yolundaki değerlendirmenin kesinleştiği bir dosyada, mühürleme ve para cezası işlemi ayakta bırakılmıştır. Uyuşmazlıkta, ruhsatsız işletildiği tespit edilen işyeri, ruhsat alınıncaya kadar mühürlenerek kapatılmış, faaliyetten men edilmiş ve idari para cezası uygulanmıştı. İlk derece mahkemesi, işletmecinin ruhsat başvurusunun daha önce reddedildiğini ve bu ret işlemine karşı açılan davanın da kesinleşerek reddedildiğini gözetmiştir. Kesinleşen o kararda, “davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusu yönünden doğrudan hak doğurucu bir belge niteliği taşımayan ve ilgilinin beyanına göre düzenlenen yapı kayıt belgesine dayanılarak işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilemeyeceği açık olduğundan ve ilgili yönetmelikte yer alan düzenlemeler uyarınca söz konusu yerin iş yeri olarak kullanılabilmesi için kat malikleri kurulunca karar alınmadığı anlaşıldığından” ruhsat talebinin reddinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilmişti. Daire, bu tabloda verilen kararı yerinde görmüştür: “Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.” Sonuç: Temyiz isteminin reddine ve Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA, 26/02/2025 tarihinde oy çokluğuyla ve kesin olarak karar verilmiştir. Para cezasının 1608 sayılı Kanun’a dayanamayacağı yolundaki görüş, karşı oyda kalmıştır.
Danıştay 2. Daire, 06.12.2021 T., 2021/151 E., 2021/4716 K.
Bu kararla, ruhsat başvurusu sonuçlanmadan faaliyete geçen işyerinin mühürlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı kabul edilmiştir. Uyuşmazlıkta, mermer depolama ve nakliye faaliyeti için gayrisıhhî müessese açma ruhsatı başvurusunda bulunan şirketin işyeri, başvuru sonuçlanmadan faaliyete başladığının tespiti üzerine mühürlenerek ticaret ve sanattan men edilmişti. İlk derece mahkemesi işlemi iptal etmiş, karar temyizde onanmış; ancak idarenin kararın düzeltilmesi istemi kabul edilerek uyuşmazlık yeniden incelenmiştir. Daire, kuralı yalın biçimde uygulamıştır: “Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın işyeri açmak ve çalıştırılamayacağının kabulü gerekmektedir.” Ardından somut sonuca varmıştır: “davacıya ait işyerinin işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı olmadığı açık olup, ruhsatsız olarak faaliyet gösteren işyerinin mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.” Sonuç: Kararın düzeltilmesi isteminin kabulüyle önceki onama kararı kaldırılarak İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 06/12/2021 tarihinde oy çokluğuyla karar verilmiştir. Kapatma için encümen kararı alınması gerektiğini, doğrudan zabıtaca yapılan mühürlemenin hukuka aykırı olduğunu savunan görüş, karşı oyda kalmıştır.
İkinci halka, ruhsatın niteliğidir. Ruhsat beyana göre ve başkaca bir işleme gerek kalmaksızın düzenlenir; buna karşılık kanun, beyana göre düzenlenen ruhsatın müktesep hak doğurmadığını açıkça belirtir. Bu nedenle sonradan yapılan denetimde aykırılık saptanırsa ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılabilir.
Üçüncü halka, süredir. Ruhsat verilen işyerleri veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilir; bu sürede kontrol ettirilmezse ilgili çalışma ruhsatı almış sayılır. Bu kural, idarenin ihmalinin işletmeci aleyhine sonuç doğurmasını engelleyen önemli bir güvencedir ve dosyalarda çoğu kez gözden kaçar.
Dördüncü halka, dayanak norm tartışmasıdır. 1608 sayılı Kanun kendi metninde ilgili kanunda hüküm bulunmayan hâllerde uygulanacağını söyler. Danıştay 4. Dairesi, ruhsatsız faaliyetin yaptırımının 3572 sayılı Kanun’da düzenlenmemiş olmasından hareketle 1608 sayılı Kanun’un uygulanabileceğini kabul etmiştir; aksi görüş karşı oylarda savunulmaktadır.
Beşinci halka, bu tartışmanın pratik sonucudur. Kararlar, dayanak normda hata bulunsa bile ruhsatsız faaliyetin sabit olduğu hâllerde işlemin ayakta kalabileceğine işaret etmektedir. Bu nedenle savunmayı yalnızca dayanak norm itirazına dayandırmak risklidir; ruhsat başvurusunun akıbeti ve tespitin doğruluğu da tartışılmalıdır.
Altıncı halka, yetkili organdır. Kapatma ve faaliyetten men kararını almaya yetkili organ belediye encümenidir; zabıta ise bu kararı uygular. Encümen kararı bulunmaksızın doğrudan zabıtaca yapılan mühürlemenin hukuka aykırı olduğu görüşü karşı oyda ileri sürülmüştür ve dilekçede ayrıca ele alınmaya değerdir. Belediye encümen kararına itiraz yolunun işleyişi bu noktada belirleyicidir.
Yedinci halka, ruhsat başvurusunun kaderidir. Başvurunun reddi ayrı bir işlemdir ve ayrıca dava edilmelidir. Ret kararı kesinleşmişse, kapatma davasında ruhsata hak kazanıldığı iddiası artık dinlenmez. Yapı kayıt belgesi gibi belgelerin tek başına ruhsat doğurmadığı, ayrıca kat malikleri kurulu kararı gibi şartların arandığı bu dosyalarda açıkça ortaya konmuştur; mesken nitelikli yerde işyeri açılması tartışması da buradan doğar.
Sekizinci halka, zamanlamadır. Mühürleme uygulandıktan sonra açılan dava, işletmenin kapalı kaldığı süreyi geri getirmez. Bu nedenle tutanağın düzenlendiği andan itibaren hareket edilmeli, encümen kararının tebliğinden sonra vakit kaybetmeden yürütmenin durdurulması istenmelidir.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| Başvuru yapmadan faaliyete başlamak | Mühürleme kaçınılmaz olur | Ruhsat alınmadan açılış yapılmamalı |
| Başvuru sonuçlanmadan çalışmak | İşlem ayakta kalır | Sonuç beklenmeli veya hukukî yol denenmeli |
| Ruhsatı kazanılmış hak saymak | Sonraki denetimde iptal edilir | Beyana göre ruhsat müktesep hak doğurmaz |
| Bir aylık kontrol kuralını atlamak | Önemli bir savunma kaybedilir | Kontrol yapılmadıysa ruhsat alınmış sayılır |
| Encümen kararını incelememek | Yetki sakatlığı görülmez | Karar var mı, kim almış denetlenmeli |
| Para cezası ve men’i birlikte dava etmek | Talepler iç içe geçer | Her kısım için ayrı talep kurulmalı |
| Ret işlemini ayrıca dava etmemek | Ruhsat iddiası dinlenmez | Ret işlemi süresinde dava edilmeli |
| Yapı kayıt belgesini ruhsat saymak | Talep reddedilir | Belge tek başına yeterli değildir |
| Mühürlemeden sonra harekete geçmek | Kapalı geçen süre telafi edilmez | Tutanaktan itibaren süreç izlenmeli |
İşyeri açma ve çalışma ruhsatını kim verir?
3572 sayılı Kanun’un 3. maddesine göre belediye hudutları ve mücavir alan dışındaki işyerlerine il özel idareleri; belediye hudutları ile mücavir alan içindekilere belediyeler yetkilidir. Büyükşehir olan yerlerde 2. ve 3. sınıf gayrisıhhî müesseseler için büyükşehir belediye başkanlığı, sıhhî ve sair işletmeler için ilçe belediye başkanlıkları yetkilidir.
Ruhsat başvurusunda hangi kriterler esas alınır?
Kanun’un 4. maddesine göre insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak ve yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ile doğanın korunmasına ilişkin düzenlemelere aykırı davranmamak kriterlerine göre düzenlenen yönetmelik esas alınır.
Ruhsat başvurusu nasıl sonuçlanır?
Başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti hâlinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir; ilgili bu belgeye dayanarak işyerini açabilir.
Beyana göre alınan ruhsat kazanılmış hak sağlar mı?
Sağlamaz. 3572 sayılı Kanun’un 5. maddesi, beyana göre tanzim edilen ruhsatın müktesep hak doğurmayacağını açıkça belirtir.
Ruhsat verildikten sonra denetim yapılır mı?
Yapılır. Ruhsat verilen işyerleri, yetkili merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilir.
Bir ay içinde kontrol yapılmazsa ne olur?
Kanun’un 6. maddesine göre bu süre içinde kontrol ettirilmemesi hâlinde ilgili çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanır.
Denetimde aykırılık saptanırsa ruhsat iptal edilir mi?
Edilir. Ruhsat verilmesini takiben yapılan kontrol ve denetimlerde yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti hâlinde, verilmiş olan ruhsat yetkili merci veya mülkî idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır.
Ruhsatsız açılan işyeri ne olur?
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 6. maddesine göre işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.
Ruhsatsız faaliyete idari para cezası verilebilir mi?
Danıştay 4. Dairesi’nin kabulüne göre, ruhsatsız faaliyetin yaptırımı 3572 sayılı Kanun’da düzenlenmediğinden, belediye encümenlerince 1608 sayılı Kanun’un 1. maddesine istinaden idari para cezası ve faaliyetten men yaptırımı uygulanabilir. Bu kabule karşı oylarda itiraz edilmektedir.
1608 sayılı Kanun her durumda uygulanır mı?
Uygulanmaz. Kanun’un 1. maddesinin son cümlesi, bu madde hükümlerinin ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanacağını belirtir.
Kapatma kararını kim alır, kim uygular?
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 34. maddesine göre kanunlarda öngörülen cezaları vermek belediye encümeninin görev ve yetkisindedir. Belediye zabıtası ise 51. madde uyarınca yetkili mercilerce verilen kararları uygular.
Encümen kararı olmadan zabıta mühürleyebilir mi?
Bu husus tartışmalıdır. Danıştay 2. Dairesi’nin bir kararında yer alan karşı oyda, kapatma için encümen kararı alınması ve kararın zabıtaca uygulanması gerektiği, doğrudan zabıtaca yapılan mühürlemede hukuki isabet bulunmadığı savunulmuştur.
Ruhsat başvurusu sonuçlanmadan faaliyete geçilebilir mi?
Geçilemez. Danıştay 2. Dairesi, ruhsat başvurusu sonuçlanmadan faaliyete başlayan işyerinin mühürlenmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığına karar vermiştir.
Yapı kayıt belgesiyle ruhsat alınabilir mi?
Kesinleşen bir yargı kararında, ilgilinin beyanına göre düzenlenen ve doğrudan hak doğurucu belge niteliği taşımayan yapı kayıt belgesine dayanılarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilemeyeceği; ayrıca söz konusu yerin iş yeri olarak kullanılabilmesi için kat malikleri kurulunca karar alınması gerektiği belirtilmiştir.
Dosyaya hangi belgeler konmalıdır?
Ruhsat başvuru formu ve evrak kayıt belgesi, varsa ret yazısı ve tebliğ belgesi, denetim veya zabıta tutanağı, belediye encümeni kararı ve tebliğ belgesi, mühürleme tutanağı, kira sözleşmesi ve yapı ruhsatı ile iskân belgeleri, kat malikleri kurulu kararı ve işyerinin niteliğini gösteren belgeler.
- 2709 sayılı Anayasa m.48 – Çalışma ve sözleşme hürriyeti
- 3572 sayılı Kanun m.3 – Ruhsat vermeye yetkili merciler
- 3572 sayılı Kanun m.4 – Genel kriterler
- 3572 sayılı Kanun m.5 – Başvuru ve ruhsatın düzenlenmesi
- 3572 sayılı Kanun m.6 – Kontrol, denetim ve ruhsat iptali
- 1608 sayılı Kanun m.1 – Belediye encümeninin yaptırım yetkisi
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.32 – Emre aykırı davranış
- 5393 sayılı Belediye Kanunu m.15 – Belediyenin yetkileri ve imtiyazları
- 5393 sayılı Kanun m.34 – Encümenin görev ve yetkileri
- 5393 sayılı Kanun m.51 – Belediye zabıtası
- 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu m.7 – Görev ve sorumluluklar
- İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik m.5 ve m.6
İlgili yazılarımız: belediye encümen kararına itiraz, mesken nitelikli yerde işyeri açılması, idari para cezasının iptali, ruhsat iptali davası ve imar affı ve imar barışı.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.