İşçinin İşini Aksatması Haklı Fesih
Kısa cevap: İşçinin yapmakla ödevli olduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı hâlde yapmamakta ısrar etmesi, işveren için haklı nedenle derhal fesih sebebidir (İş K. m.25/II-h). İşçinin davranışı veya verimiyle ilgili nedenlerle yapılacak feshin ise geçerli bir nedene dayanması gerekir; işveren fesih bildirimini yazılı yapmak ve sebebi açık ve kesin belirtmek zorundadır, işçinin savunması alınmadan davranış veya verimle ilgili nedenle fesih yapılamaz (m.19). Haklı nedenle fesih hakkı ise olayın öğrenildiği günden başlayarak altı iş günü ve her hâlde fiilden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır (m.26).
Hangi Davranışlar Haklı Nedenle Feshe Yol Açar? (m.25/II)
| Davranış | Bent | Kanundaki ifade |
|---|---|---|
| Görevi yapmakta ısrar | h | İşçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı hâlde yapmamakta ısrar etmesi |
| Devamsızlık | g | İşverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi |
| İşin güvenliğini tehlikeye düşürme | ı | Kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, makineleri, tesisatı veya eşyayı otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyeceği derecede hasara ve kayba uğratması |
| Güveni kötüye kullanma | e | İşverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlar |
Performans Düşüklüğü ve Savunma (m.18-19)
- Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde, en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli sözleşmesini fesheden işveren, feshi geçerli bir sebebe dayandırmak zorundadır (İş K. m.18). İşçinin yeterliliğinden veya davranışlarından kaynaklanan sebepler bu kapsamdadır.
- İşveren fesih bildirimini yazılı yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin belirtmek zorundadır (m.19/1).
- Hakkındaki iddialara karşı savunması alınmadan işçinin belirsiz süreli sözleşmesi, davranışı veya verimiyle ilgili nedenlerle feshedilemez; ancak işverenin m.25/II şartlarına uygun fesih hakkı saklıdır (m.19/2).
İşçi Feshe Nasıl İtiraz Eder?
İşçi, feshin kanundaki sebeplere uygun olmadığı iddiasıyla m.18, 20 ve 21 çerçevesinde yargı yoluna başvurabilir (m.25 son fıkra). İşe iade talebinde fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir; ayrıntı için işe iade davası, haklı nedenle derhal fesih ve işten çıkarılan işçinin hakları yazılarına bakınız.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu, m.18, 19, 25 ve 26