Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası

Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası

Ehliyetsiz Araç Kullanmanın Bedeli Ağır: 2026 Ceza Miktarları ve Yasal Yaptırımlar

Ehliyetsiz araç kullanmanın cezası ne kadar? 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 36. maddesinin üçüncü fıkrası, 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Güncel tutarlar şöyledir:

  • Sürücü belgesi sahibi olmadan motorlu araç kullananlara 40.000 TL (m. 36/3-a)
  • Sürücü belgesi mahkemelerce, Cumhuriyet savcılıklarınca veya yetkililerce geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı hâlde motorlu araç kullananlara 200.000 TL (m. 36/3-b)
  • Sürücü belgesi iptal edildiği hâlde motorlu araç kullananlara 200.000 TL (m. 36/3-c)
  • Motorlu aracın sürülmesine izin veren işletene tescil plakası üzerinden 40.000 TL

Bu ceza, ehliyetsiz sürücünün yanı sıra, aracın sürülmesine izin veren işletene de (tescil plakası üzerinden) uygulanır.

Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası Ne Zaman İptal Edilir?

  • Hatalı ceza: Cezanın yanlış kişiye veya araca kesilmiş olması.
  • Tebligatın usulsüzlüğü: Cezanın tebliğ edilmemesi veya usulsüz tebliğ edilmesi.
  • Hukuka aykırılık: Cezanın dayandığı tespitin gerçeğe uygun olmaması (örneğin sürücü belgesinin geçerli olduğunun belgelenmesi).

Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezasını Ödeme ve Taksit

Para cezası, kanunlarında ödeme süresi düzenlenmemişse tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir; bu süre içinde ödenirse %25 indirim yapılır ve ödeme kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 17/6). Karara karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir (m. 27). Ekonomik durumun elverişli olmaması hâlinde ilk taksit peşin ödenmek koşuluyla bir yıl içinde dört eşit taksit yapılmasına karar verilebilir (5326 sayılı Kanun m. 17/3).

Ehliyet Yetersizliği ve Diğer Sürücü Belgesi Cezaları

Sürücünün kullandığı aracın sınıfına uygun sürücü belgesine sahip olmaması, geçerlilik süresi dolmuş belgeyle araç kullanması veya belgeyi yanında bulundurmaması için daha düşük tutarlı, ayrı idari para cezaları öngörülmüştür. Bu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; güncel miktar için e-Devlet veya Emniyet Genel Müdürlüğü ceza tablosuna bakılmalıdır.

Ehliyet Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey: Sınıflar, Cezalar ve Geri Alma Durumları

Ehliyet Nedir? Nasıl Alınır?

Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin (KTY) 81. maddesine göre sürücü belgeleri, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenerek yetkili kurumlar aracılığıyla sürücülere teslim edilir. Motorlu taşıt sürücü sertifikası almadan ehliyet almak mümkün değildir.

Ehliyet Sınıfları:

Sürücü belgeleri, sürücünün yaşına ve kullanacağı aracın türüne göre sınıflandırılır. Hangi araçların hangi sınıf sürücü belgeleri ile kullanılabileceği KTY’nin 75. maddesinde belirtilmiştir.

  • M Sınıfı: Motosikletler içindir.
  • A1 Sınıfı: 125 cc’ye kadar olan motosikletler içindir.
  • A2 Sınıfı: 35 kw’a kadar olan motosikletler içindir.
  • A Sınıfı: Tüm motosikletler içindir.
  • B Sınıfı: Otomobiller ve minibüsler içindir.
  • B1 Sınıfı: Dört tekerlekli motosikletler içindir.
  • BE Sınıfı: B sınıfı sürücü belgesine sahip sürücülerin B sınıfı römork çekebilmeleri içindir.
  • C Sınıfı: Kamyonetler, minibüsler ve özel amaçlı taşıtlar içindir.
  • CE Sınıfı: C sınıfı sürücü belgesine sahip sürücülerin C sınıfı römork çekebilmeleri içindir.
  • D Sınıfı: Otobüsler içindir.
  • DE Sınıfı: D sınıfı sürücü belgesine sahip sürücülerin D sınıfı römork çekebilmeleri içindir.

Ehliyet Sınıfları Arasındaki Geçiş:

Belirli bir sınıf sürücü belgesine sahip olmak, kural olarak diğer sınıflara ait araçları kullanma yetkisi vermez. Bu araçları kullanmak için ilgili sınıfa ait sürücü belgesini almanız gerekir.

Ancak bazı sınıflar, diğer sınıflara ait araçları kullanma yetkisine sahiptir. Örneğin, C sınıfı sürücü belgesi ile M, B, B1, C1 ve F sınıfına dahil araçlar kullanılabilir.

Sürücü Belgesi Geri Alma Durumları:

KTY’nin 90. maddesinde, sürücü belgelerinin trafik görevlilerince geri alınabileceği haller ve şartlar belirtilmiştir. Bu hallerden bazıları şunlardır:

  • Alkol, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin etkisi altında araç kullanmak
  • Trafik kazalarına sebebiyet vermek
  • Trafik işaret ve kurallarına uymamak
  • Ehliyetsiz araç kullanmak
  • Sağlık şartlarını kaybetmek

Alkol ve Uyuşturucu Etkisi Altında Araç Kullanmanın Cezası:

Alkol veya uyuşturucu maddelerin etkisi altında araç kullanmak, hem sürücü hem de diğer yolcular için büyük risk oluşturmaktadır. Bu nedenle, bu eylemin cezası caydırıcı olmak amacıyla yüksek tutulmuştur.

  • 0.50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullanma (Hususi otomobil dışındaki araçlar için 0.21 promil): 6 ay ehliyet geri alma
  • Alkollü araç kullanma nedeniyle ehliyet geri alınan kişiye, son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde;
    • İkinci defasında: 2 yıl ehliyet geri alma
    • Üç veya üçten fazlasında ise her seferinde 5er yıl ehliyet geri alma

Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Etkisi Altında Araç Kullanmanın Cezası:

Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücülerin ehliyeti 5 yıl süre ile geri alınır.

Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Testi Reddi Cezası:

Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığı ya da alkolün kandaki miktarını tespit amacıyla, kolluk kuvvetleri tarafından kullanılan teknik cihazları kabul etmeyen sürücülerin ehliyeti de 2 yıl süre ile alınır.

Ehliyetinizi Geçici Olarak Geri Almak:

Sürücü belgelerinizin herhangi bir nedenle geçici olarak geri alınması durumunda, belirtilen geri alma süreleri, ehliyetinizin geri alındığı tarihten itibaren başlayacaktır.

Ehliyetinizin İptali:

Ehliyetinizin iptali, ehliyet alma hakkınızı da kalıcı olarak kaybetmeniz anlamına gelir. Ehliyetinizin iptal edilebileceği bazı durumlar şunlardır:

  • Yargı tarafından ehliyetinizin iptal edilmesine karar verilmesi
  • Sağlık şartlarını kalıcı olarak kaybetmeniz
  • Trafik kazalarında tekrarlayan kusurlu davranışlar sergilemeniz

Ehliyetinizi Yeniden Alma:

Ehliyetiniz geri alındıktan veya iptal edildikten sonra, belirli bir süre sonra yeniden alma şansınız olabilir. Bu süre, ehliyetinizin geri alma veya iptal sebebine göre değişiklik gösterir.

Ehliyet Hakkında Bilmeniz Gereken Diğer Bilgiler:

  • Ehliyetinizi kaybetmeniz veya çaldırmanız durumunda, en yakın polis karakoluna bildirimde bulunmanız ve yeni bir ehliyet için başvuru yapmanız gerekir.
  • Ehliyetinizin geçerlilik süresi 10 yıldır. Süresi dolan ehliyetlerin yenilenmesi için tekrar başvuru yapılması gerekir.
  • Yurt dışına seyahat etmeyi düşünüyorsanız, gideceğiniz ülkenin ehliyet geçerlilik durumunu araştırmanız ve gerekli belgeleri edinmeniz gerekir.

Sürücü Belgesine İlişkin Trafik Cezaları (2026)

Sürücü belgesiyle ilgili olarak KTK m. 36/3 kapsamında verilen idari para cezaları:

  • Sürücü belgesi sahibi olmadan motorlu araç kullananlara 40.000 TL (m. 36/3-a)
  • Sürücü belgesi mahkemelerce, Cumhuriyet savcılıklarınca veya yetkililerce geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı hâlde motorlu araç kullananlara 200.000 TL (m. 36/3-b)
  • Sürücü belgesi iptal edildiği hâlde motorlu araç kullananlara 200.000 TL (m. 36/3-c)
  • Motorlu aracın sürülmesine izin veren işletene tescil plakası üzerinden 40.000 TL

18 Yaş Altı Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası Hakkında Bilgilendirme

Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne göre M, A1 ve B1 sınıfı sürücü belgesi alabilmek için 16 yaşını doldurmuş olmak yeterlidir; diğer sınıflar için en az 18 yaş (bazı sınıflarda daha yüksek yaş) aranır.

  • 15 yaşını doldurmamış çocuklar: 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 11 uyarınca idari para cezası verilemez; aracın sürülmesine izin veren araç sahibine (işletene) 40.000 TL idari para cezası verilir.
  • 16 yaş ve üzeri: Sürücü belgesi olmadan araç kullandıklarında ceza doğrudan araç kullanan kişiye kesilir (40.000 TL).

Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası Hakkında Merak Edilenler

Ehliyetsiz araç kullanma cezası ne kadar? Sürücü belgesi olmadan araç kullanana 40.000 TL; belgesi geri alınmışken veya iptal edilmişken kullananlara 200.000 TL idari para cezası verilir.

Ceza nasıl iptal ettirilir? Kararın tebliğinden itibaren en geç 15 gün içinde sulh ceza mahkemesine, bizzat, kanuni temsilci veya avukat aracılığıyla iki nüsha dilekçeyle başvurulur; dilekçede kararın bilgileri ve ileri sürülen deliller açıkça gösterilir (5326 sayılı Kanun m. 27).

İkinci kez ehliyetsiz araç kullanma cezası nedir? Aynı kabahatin birden fazla işlenmesi hâlinde her biri için ayrı ayrı idari para cezası verilir; kesintisiz fiille işlenebilen kabahatlerde fiil, idari yaptırım kararı verilinceye kadar tek sayılır (5326 sayılı Kanun m. 15/2).

Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası İtiraz Dilekçesi Örneği

Dikkat: Bu sadece bir örnek dilekçedir. Kendi durumunuza uygun olarak değişiklik yapmanız gerekmektedir. Ayrıca, yasal haklarınızla ilgili detaylı bilgi için bir avukata danışmanız tavsiye edilir.

…… NÖBETÇİ SULH CEZA HAKİMLİĞİ’NE

İTİRAZ EDEN: (Adınız Soyadınız ve T.C. Kimlik Numaranız)

ADRES: (Adresiniz)

VEKİLİ: (Vekilinizin Adı Soyadı ve T.C. Kimlik Numaranız – Varsa)

ADRES: (Vekilinizin Adresi – Varsa)

DAVALI İDARE: (Ceza Kesilen Trafik Şubesi)

İTİRAZ KONUSU KARAR: (Ceza Tutanağı Tarihi ve Numarası)

İŞLEM TARİHİ: (Ceza Kesildiği Tarih)

KONU: Sürücü Belgesinin Geri Alınması ve Para Cezası İtirazı

AÇIKLAMALAR:

(Tarih) tarihinde, saat (saat) sıralarında (yer) mevkiinde (durumun kısa özeti) gerekçesiyle (ceza tutanağı numarası) nolu tutanakla ehliyetsiz araç kullanmaktan dolayı hakkımda (para cezası tutarı) TL para cezası ve sürücü belgesinin (geri alma süresi) süreyle geri alınmasına karar verilmiştir.

Bu kararın usul ve yasaya aykırı olduğu kanaatindeyim. Cezanın iptalini ve sürücü belgesinin geri verilmesini talep ediyorum. Gerekçelerim şunlardır:

1. (İlk itiraz gerekçenizi açık ve net bir şekilde belirtin.)

2. (İkinci itiraz gerekçenizi açık ve net bir şekilde belirtin.)

3. (Gerekirse üçüncü ve diğer itiraz gerekçelerinizi açık ve net bir şekilde belirtin.)

HUKUKİ NEDENLER:

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu (ilgili madde) ve Karayolları Trafik Yönetmeliği (ilgili madde)

SONUÇ VE İSTEM:

Yukarıda belirtmiş olduğum gerekçeler doğrultusunda, (ceza tutanağı tarihi ve numarası) nolu tutanakla ehliyetsiz araç kullanmaktan dolayı hakkımda tesis edilmiş olan (para cezası tutarı) TL para cezası ve sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin işlemin iptal edilmesini, ayrıca yargılama masraflarının ve vekalet ücretinin davalı idareye yüklenmesini talep ederim.

…/…/…

İtirazda Bulunan

(Adınız Soyadınız)

EKLER:

  1. (Eğer varsa ekleyeceğiniz belgelerin listesini belirtin.)
  2. (Eğer varsa ekleyeceğiniz belgelerin listesini belirtin.)
  3. (Eğer varsa ekleyeceğiniz belgelerin listesini belirtin.)

Dikkat:

  • Dilekçenizi iki nüsha olarak hazırlamanız ve her iki nüshayı da imzalamanız gerekmektedir.
  • Dilekçenizi, Sulh Ceza Mahkemesi’ne şahsen teslim edebilir veya posta yoluyla gönderebilirsiniz.
  • Dilekçenizi, ceza tebliğ tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde göndermeniz gerekmektedir.

Bu yazıda yer alan bilgiler hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Yasal haklarınız ve yaptırımlar hakkında detaylı bilgi için bir avukata danışmanız tavsiye edilir.

Hukuk büromuza ve Avukat İletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası 2026: Detaylı Bilgilendirme ve Ödeme Seçenekleri

Ehliyetsiz araç kullanmak hem sürücü hem de trafikteki diğer kişiler için büyük risk oluşturur. Karayolları Trafik Kanunu m. 36/3 uyarınca cezalar şunlardır:

  • Sürücü belgesi sahibi olmadan motorlu araç kullananlara 40.000 TL (m. 36/3-a)
  • Sürücü belgesi mahkemelerce, Cumhuriyet savcılıklarınca veya yetkililerce geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı hâlde motorlu araç kullananlara 200.000 TL (m. 36/3-b)
  • Sürücü belgesi iptal edildiği hâlde motorlu araç kullananlara 200.000 TL (m. 36/3-c)
  • Motorlu aracın sürülmesine izin veren işletene tescil plakası üzerinden 40.000 TL

Cezaların Ödenmesi

Para cezası, kanunlarında ödeme süresi düzenlenmemişse tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir; bu süre içinde ödenirse %25 indirim yapılır ve ödeme kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 17/6). Karara karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir (m. 27). Cezalar vergi dairelerinden, anlaşmalı bankalardan, PTT şubelerinden, GİB İnternet Vergi Dairesi’nden veya e-Devlet üzerinden ödenebilir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Araç sahibi, ehliyetsiz birine aracını kullandırdığı için ayrıca idari para cezası alır.
  • Ehliyeti geri alınmış veya iptal edilmiş kişi araç kullanırsa 200.000 TL idari para cezası verilir.
  • Alkollü veya uyuşturucu etkisinde araç kullanmak ayrı yaptırımlara tabidir (KTK m. 48).

Ehliyetsiz Araç Kullanımı ve Cezalar Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Ehliyetsiz araç kullanmak suç mudur? Ehliyetsiz araç kullanmak bir kabahattir ve idari para cezası ile yaptırıma bağlanmıştır; kanunda bu eylem için hapis cezası öngörülmemiştir.

Ceza ne zaman ödenir? Tebliğinden itibaren bir ay içinde; süresinde ödenirse %25 indirim yapılır.

Cezaya itiraz süresi nedir? Kararın tebliğinden itibaren 15 gündür.

Yargı uygulaması — ceza yalnızca sürücüye değil: izin veren araç sahibi de öder
  • Yargıtay 19. Ceza Dairesi, E.2018/4185, K.2019/9098, 28.05.2019 Kuralın iki muhatabı. Kararda 2918 sayılı Kanun m.36 aktarılır: motorlu araçların sürücü belgesi olmayan, belgesi geri alınan veya iptal edilen kişilerce sürülmesi ve sürülmesine izin verilmesi yasaktır; tespit hâlinde bu kişilere idari para cezası verilir; “ayrıca, aracın sürücü belgesiz kişilerce sürülmesine izin veren araç sahibine de tescil plakası üzerinden aynı miktarda idari para cezası verilir.” Somut olayda ehliyetsiz kızına aracını kullandıran malike, sürücüye uygulanan bentten değil izin veren araç sahibi sıfatıyla doğru bentten ceza uygulanması gerektiği belirtilmiştir — hangi bentten ceza kesildiği, denetimin konusudur.
  • Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E.2021/20686, K.2021/13698, 27.10.2021 Geçerli uluslararası sürücü belgesi varsa ceza olmaz. Araç sahibine “belgesiz sürücüye izin verdiği” gerekçesiyle ceza kesilmiş; başvuruda sürücünün olay tarihinde geçerli uluslararası sürücü belgesi bulunduğu belgesiyle ileri sürülmüştü. Kanun; araçların çok taraflı anlaşmalara göre sürücü belgesi bulunan veya geçerli uluslararası sürücü belgesi olan kişilerce sürülebileceğini açıkça söyler. Sulh ceza hâkimliğinin bu savunmayı incelemeden itirazı reddetmesi, kanun yararına bozma yoluyla hukuka aykırı bulunmuştur.
  • Yargıtay 19. Ceza Dairesi, E.2015/149, K.2015/748, 22.04.2015 Kiralık araçta otomatik plaka cezası olmaz. Araç kiralama şirketine, kiracının ehliyetsiz çıkması üzerine tescil plakası üzerinden ceza kesilmişti. Kararda; “sürücü araç sahibi değilse plakaya da ceza yazılır” şeklindeki eski kuralın Anayasa Mahkemesince iptal edildiği, yeni düzenlemede cezanın ancak “sürülmesine izin veren” araç sahibine verilebileceği vurgulanır; aracın olay anında kira sözleşmesiyle kiracıda olduğu sabit olduğundan, şirkete kesilen cezaya karşı başvurunun reddi hukuka aykırı görülmüştür. Sorumluluk kusursuz değil, izin vermeye bağlıdır.
  • Danıştay 8. Daire, E.2024/4250, K.2025/7890, 22.10.2025 “Ricayla verdim” savunması kurtarmaz. Aracını, ricası üzerine ehliyetsiz bir kişiye veren malike m.36/3-(a) uyarınca kesilen ceza; aracı bilerek teslim ettiği sabit olduğundan hukuka uygun bulunmuştur. Kararda ayrıca sınır da çizilir: sürücüye ait cezalar araç sahibinden istenemez — sürücü hakkındaki ceza tutanakları ayrı işlemdir. Ticari kullanım söz konusuysa (izinsiz yolcu taşıma gibi) Ek-2 uyarınca aracın trafikten men edilmesi de gündeme gelebilir.
Kararlar Yargı PRO içtihat veri tabanından derlenmiştir. Ehliyetsiz araç kullanmanın sonuçları (2918 m.36): hiç sürücü belgesi olmayanlar, belgesi geçici olarak/tedbiren geri alınanlar ve belgesi iptal edilenler trafiğe çıkamaz; tespit hâlinde her yıl yeniden değerleme oranında güncellenen idari para cezası uygulanır (tutanaktaki güncel tutarı esas alın), araç sürücüsü değiştirilerek yola devam ettirilir. Araç sahibi yönünden: ehliyetsiz kişiye aracını bilerek veren malike, tescil plakası üzerinden sürücüyle aynı tutarda ceza kesilir; araç kiralanmış, çalınmış veya izinsiz alınmışsa “izin verme” unsuru oluşmaz — kira sözleşmesi, şikâyet kaydı gibi belgeler itirazın dayanağıdır. Sigorta yönünden: ehliyetsiz sürücünün karıştığı kazada kasko ve trafik sigortasında rücu riski doğar. İtiraz yolu: ceza tutanağının tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvuru (Kabahatler K. m.27); bir aylık ödeme süresi içinde ödemede %25 indirim uygulanır (Kabahatler K. m.17/6) ve peşin ödeme itiraz hakkını düşürmez. İtirazda; sürücünün aslında geçerli (yabancı/uluslararası dahil) belgesinin bulunduğu, aracın izinle verilmediği, tutanağın gerçeğe aykırı düzenlendiği gibi savunmalar belgeleriyle ileri sürülmelidir — hâkimlik, sunulan belgeleri incelemek zorundadır.
Bu siteyi Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin Google arama sonuçlarınızda legapro.net yazıları daha sık görünür. Ücretsizdir; Google hesabınızdan istediğiniz zaman geri alabilirsiniz. Google'da ekle

Bu yazıyı paylaş

WhatsApp LinkedIn X

Ceza hukuku — ilgili sayfalar

Bu yazıdaki konuyla ilgili rehberler, dilekçe örnekleri ve hesaplama araçları.

Aynı kategoriden diğer yazılar

WhatsApp İletişim Ara