Vergi Affı Ne Zaman Çıkacak?
Vergi Affı ve Vergi Borcu Yapılandırması
Vergi affı (vergi borçlarının yapılandırılması), kanunla çıkarılan ve vergi borçlarının tamamen veya kısmen silinmesini, ertelenmesini ya da taksitlendirilmesini sağlayan düzenlemelerdir. Bu tür düzenlemeler Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yasalaşmadıkça yürürlüğe girmez; iddia ve beklentiler tek başına hukuki sonuç doğurmaz.
Başvurmadan önce nelere bakılmalı?
- Düzenlemenin yürürlük tarihi, kapsamı (hangi dönem ve hangi vergi türleri) ve başvuru süresi kanun metninden öğrenilmelidir.
- Taksit sayısı, peşin ödeme indirimi ve gecikme faizi/zammı affı gibi yararlar her düzenlemede farklıdır.
- Yapılandırma borçların tamamını silmez; ödenmeyen taksit hâlinde yapılandırma bozulabilir ve eski borç yeniden doğar.
Güncel durumu nasıl öğrenirim?
Yürürlükteki yapılandırma düzenlemelerinin kapsamı, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) internet sitesindeki duyurular ve Resmî Gazete’de yayımlanan kanun metinleriyle kontrol edilmelidir. Vergi borcunuz bulunuyorsa bağlı olduğunuz vergi dairesinden veya İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden güncel durumunuzu öğrenebilirsiniz.
Danıştay uygulaması — yapılandırmaya başvuran davasından vazgeçmiş sayılır
- Danıştay 3. Daire, E.2025/1183, K.2025/2308, 15.05.2025 Yapılandırma sonradan bozulsa bile dava geri gelmez. Daire; 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun m.9/13‘ü aktarır: Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuran ve dava açmamaları veya açılan davalardan vazgeçmeleri gereken borçluların, bu iradelerini başvuru süresinde yazılı olarak belirtmeleri şarttır; davadan vazgeçilmesi hâlinde idarece de ihtilaflar sürdürülemez; vazgeçme dilekçeleri ilgili tahsil dairesine verilir ve bu tarih yargı merciine verildiği tarih sayılır. Somut olayda davacı 7440 sayılı Kanun’dan yararlanmış ancak hiç ödeme yapmadığından yapılandırma iptal edilmişti. Daire; bunun “yapılandırma ile ortaya çıkan hukuki duruma etkisinin bulunmadığını” belirterek, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerektiğini saptadı.
- Danıştay 3. Daire, E.2023/9466, K.2023/5309, 07.12.2023 Asıl borçlunun yapılandırması, temsilcinin davasını da düşürür. Şirketten alınamayan kamu alacağı için kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ödeme emirleri dava konusu edilmişti; yargılama sırasında idare, şirket borcunun 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılarak yeni vadeye bağlandığını bildirdi. Daire; ödeme emri içeriği vergi, ceza ve fer’ilerinin asıl borçlu şirket tarafından yapılandırıldığının ihtilafsız olduğu uyuşmazlıkta, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken işin esasına girilmesini hukuka aykırı buldu.
- Danıştay 3. Daire, E.2024/1101, K.2025/1900, 15.04.2025 Süresi içinde yapılandırmadan vazgeçilebilir. Daire; 7440 sayılı Kanun çerçevesindeki feragatin, genel usul hükümlerindeki şartsız feragatten farklı olduğunu, çünkü burada borçların yapılandırılmasının karşılığı olarak davadan vazgeçildiğini belirtir. Ardından iki tespit yapar: Kanun’da öngörülen ödeme kolaylıklarından yararlanmak tamamen ilgililerin serbest iradesine bırakılmıştır ve yararlanma talebinde bulunanların bu talepleriyle bağlı oldukları, başvurudan vazgeçilemeyeceği yolunda Kanun’da bir hüküm bulunmamaktadır. Davacı, vergi dairesine verdiği dilekçeyle yapılandırma talebinden vazgeçmişti; Daire, süresi içinde vazgeçen davacının davasının görülmesine devam edilmesi gerektiğine hükmetti.
- Danıştay 3. Daire, E.2024/196, K.2024/2478, 30.04.2024 Ödeme emrine karşı açılan dava da konusuz kalır. Ödeme emri içeriği vergi, ceza ve fer’ileri 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılmış, ancak hiç ödeme yapılmadığı için yapılandırma iptal edilmişti. Daire; yapılandırmanın sonradan iptal edilmesinin bu aşamada hukuki duruma etkisi bulunmadığını yineleyerek, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerektiğini belirtti ve vergi dava dairesi kararını bozdu. Karar, yapılandırmaya başvurmanın derdest davalar üzerindeki etkisinin ne kadar kesin olduğunu gösterir.