DASK Neyi Karşılar? Zorunlu Deprem Sigortası ve Tazminat
Zorunlu Deprem Sigortası (DASK), 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu ile düzenlenen ve kapsamdaki binalar için yaptırılması zorunlu olan bir sigortadır. Adı “deprem sigortası” olsa da teminatı yalnızca depremle sınırlı değildir; deprem ve depremin doğrudan sonucu olan yangın, infilak, tsunami ile yer kaymasının binada doğrudan neden olacağı maddi zararlar teminat altındadır.
Neyi karşılar, neyi karşılamaz?
Teminat kapsamında olanlar — binanın taşıyıcı ve yapısal unsurları: temeller, ana duvarlar, kolonlar, kirişler, taşıyıcı bölme duvarları, tavan ve tabanlar, merdivenler, asansörler, sahanlıklar, koridorlar, çatılar, bacalar ve bina niteliğindeki benzer bölümler. Enkaz kaldırma masrafları da poliçe kapsamında değerlendirilir.
Kapsam dışında kalanlar — ev eşyası, mobilya, beyaz eşya ve kişisel eşyalar; kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti; enkaz altında kalma dışındaki dolaylı zararlar; bedensel zararlar ve manevi tazminat. Eşya ve dolaylı zararlar için ayrıca konut sigortası yaptırılması gerekir — DASK bunun yerine geçmez.
Teminat limiti sınırlıdır. DASK, azami bir teminat tutarı ile sınırlıdır ve bu tutar her yıl güncellenir. Binanızın gerçek yapı bedeli bu limitin üzerindeyse aradaki fark karşılanmaz; bu boşluk için ihtiyari deprem sigortası ya da konut paket poliçesi yaptırılmalıdır. Güncel limiti poliçenizden ve DASK’ın duyurularından teyit ediniz.
Kimler yaptırmak zorunda?
Tapuya kayıtlı ve özel mülkiyete tabi taşınmazlar üzerinde mesken olarak inşa edilmiş binalar, bağımsız bölümler ve bu binaların içindeki ticarethane, büro gibi bölümler kapsamdadır. Kamu kurumlarına ait binalar, köy yerleşim alanlarındaki yapılar ve tümüyle ticari/sınai amaçla kullanılan binalar gibi istisnalar bulunur.
Poliçe, tapu işlemlerinde ve elektrik–su abonelik işlemlerinde aranır. Bu nedenle satın alma sürecinde poliçenin varlığı ve güncelliği kontrol edilmelidir.
Hasar sonrası izlenecek yol
- Hasarı ihbar edin. Deprem sonrası DASK’ın çağrı merkezi, internet sitesi ya da e-Devlet üzerinden hasar bildirimi yapılır. Bildirimin gecikmesi, zararın artmasına yol açtığı ölçüde tazminatta indirime sebep olabilir.
- Durumu kayıt altına alın. Eksper gelmeden önce fotoğraf ve video çekin; tarih bilgisi görünsün. Zorunlu olmadıkça onarıma başlamayın — onarım sonrası hasarın boyutu tespit edilemez hâle gelir.
- Eksper incelemesi. Görevlendirilen eksper binayı inceler ve rapor düzenler.
- Ödeme ya da ret. DASK, poliçe ve ekspertiz raporuna göre tazminatı öder veya talebi reddeder.
Tazminat eksik ya da reddedildiyse
Bu noktada üç yol vardır:
- Sigorta Tahkim Komisyonu. Sigorta uyuşmazlıklarında hızlı ve görece düşük maliyetli yoldur; DASK bu sisteme dâhildir. Başvuru ücreti talep tutarına göre belirlenir.
- Dava. Sigortacıya karşı açılan tazminat davaları ticari dava niteliğindedir ve Asliye Ticaret Mahkemesinde görülür. Konusu para alacağı olduğundan arabuluculuk dava şartıdır.
- Delil tespiti. Bina yıkılacak, onarılacak ya da enkaz kaldırılacaksa, hasarın boyutu bir daha belirlenemez. Bu hâlde vakit kaybetmeden mahkemeden delil tespiti istenmelidir. Uygulamadaki en kritik ve en çok atlanan adım budur.
DASK ile sorumluluk davaları karıştırılmamalı
DASK, kusura bakılmaksızın ödeme yapan bir sigortadır. Binanın ruhsata aykırı ya da kusurlu inşa edilmiş olması hâlinde ise müteahhit, yapı denetim kuruluşu ve ilgili idareye karşı ayrıca maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. Bu davalar DASK’tan alınan tazminattan bağımsızdır; alınan sigorta bedeli, kural olarak hesaplanan zarardan mahsup edilir ancak manevi tazminattan mahsup edilmez.
İdarenin ruhsat ve denetim işlemlerinden kaynaklanan zararlar için idari yargıda iptal ve tam yargı davası yolu gündeme gelir. Bedensel zarar ve ölüm hâlinde destekten yoksun kalma tazminatının hesabı, iş kazası tazminat dosyalarındakine benzer aktüerya esaslarına göre yapılır.
Alan hakkında genel bilgi için Trafik Kazası ve Sigorta Hukuku ile Gayrimenkul Hukuku sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Teminat limitleri ve kapsam her yıl güncellenir; poliçenizin güncel şartlarını doğrulayınız.