Kısa cevap: Bu araç, işçilik alacakları ve işe iade davalarında bilirkişi hesap raporunun taslağını hazırlar. Kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram-genel tatil (UBGT) ücreti ile işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretini, her ücret ve her tanık anlatımı için ayrı ayrı hesaplar. Girdiğiniz bilgiler yalnızca tarayıcınızda işlenir, sunucuya gönderilmez.
Araç hangi kalemleri hesaplar?
| Kalem | Hesap | Dayanak |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | Her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt son ücret; artan süre orantılı; yıllık tavanı aşamaz; yalnız damga vergisi kesilir | 1475 s. Kanun m.14 |
| İhbar tazminatı | Hizmet süresine göre 2, 4, 6 veya 8 haftalık giydirilmiş ücret | 4857 s. İş Kanunu m.17 |
| Yıllık izin ücreti | Kullanılmayan izin günü × sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret; izin süresi 14/20/26 gün, 18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üstünde en az 20 gün | m.53, m.59 |
| Fazla çalışma | Haftalık 45 saati aşan her saat, saat ücretinin %50 fazlasıyla; ara dinlenme süreleri düşülür | m.41, m.63, m.68 |
| Hafta tatili ve UBGT | Çalışılan hafta tatili ve genel tatil günleri için ilave ücret; tatil günleri 2429 sayılı Kanuna göre (arife ve 28 Ekim yarım gün) | m.46, m.47; 2429 s. K. |
| İşe başlatmama tazminatı | 4 ila 8 aylık çıplak brüt ücret; tutar dava tarihindeki ücretle belirlenir | m.21 |
| Boşta geçen süre | En çok 4 aylık ücret ve diğer haklar (giydirilmiş); dava tarihindeki ücretle | m.21 |
Hesapta hangi kurallar uygulanır?
- Dönemsel ücret: Bilinen bir tarihteki ücret, önceki ve sonraki dönemlere aynı asgari ücret oranında taşınır. Ücret dönem dönem biliniyorsa her dönem ayrıca girilebilir.
- Giydirilmiş ücret: Yemek, yol, servis, ikramiye, düzenli prim, yakacak ve giyecek yardımı gibi süreklilik arz eden ödemeler kıdem ve ihbar tazminatına esas ücrete eklenir. Hangi ödemenin eklendiği raporda yazılır ve değiştirilebilir.
- Zamanaşımı: Ücret alacaklarında, kıdem ve ihbar tazminatında ve yıllık izin ücretinde süre beş yıldır (4857 s. K. m.32 ve Ek m.3). Arabulucuya başvurudan son tutanağa kadar geçen süre (7036 s. K. m.3/17) ve Covid-19 döneminde süreleri durduran dönem (7226 s. K. geçici m.1) zamanaşımına eklenir.
- Netten brüte çevirme: SGK işçi payı, işsizlik sigortası, o yılın gelir vergisi tarifesi ve damga vergisi uygulanır. 2022’den itibaren asgari ücrete isabet eden gelir ve damga vergisi istisnası, 2021 sonuna kadar asgari geçim indirimi (AGİ) gözetilir; AGİ dahil net ücretten doğrudan brüte gidilmez.
- Tanıkla ispat: Fazla çalışma, hafta tatili ve UBGT alacağı tanık beyanına dayanıyorsa uygulamadaki %30 hakkaniyet indirimi ayrıca gösterilir; oranı ve uygulanıp uygulanmayacağı mahkemenin takdirindedir.
Araç hangi hataları işaretler?
- Arabuluculuk son tutanağında yer almayan alacak kalemi (dava şartı, 7036 s. K. m.3).
- İşe iade davasında dava tarihi yerine fesih tarihindeki ücretin kullanılması.
- 2022 öncesi net ücretin AGİ dahil olup olmadığının belirsiz kalması.
- Beyan edilen fesih tarihi ile SGK çıkış tarihinin farklı olması; SGK işten ayrılış kodunun fesih türüyle uyuşmaması.
- Sendika üyeliği sona erdiği hâlde toplu iş sözleşmesinin uygulanması.
- Çakışan ya da fasılalı hizmet dönemleri; asgari ücretin altında ücret; işe iadede altı aylık kıdem ve otuz işçi şartı.
Kullanılan tablolar
- Brüt asgari ücretler 2015-2026: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tabloları.
- Kıdem tazminatı tavanı 2015-2026 (altı aylık dönemler): Hazine ve Maliye Bakanlığı genelgeleri.
- Ücret gelirleri gelir vergisi tarifesi 2015-2026: Gelir İdaresi Başkanlığı.
- Ulusal bayram ve genel tatil günleri: 2429 sayılı Kanun; dini bayram tarihleri Diyanet takvimi.
Tabloda bulunmayan bir dönem için araç tutar üretmez, hata verir. Rapor Word ve UYAP (.udf) biçiminde indirilebilir; taslak tarayıcıda saklanır, ayrıca dosya olarak kaydedilip başka bir cihazda açılabilir.
Araç bir hesap ve taslak yardımcısıdır. Girdiler dosya kapsamıyla (bordro, SGK hizmet dökümü, banka kaydı, tanık beyanı, son tutanak) kontrol edilmelidir; hukuki nitelendirme, ispat değerlendirmesi ve takdir mahkemeye aittir. Tek kalem hesap için kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ve yıllık izin ücreti hesaplama sayfaları da kullanılabilir.