İŞÇİNİN İŞYERİ KURALLARINA UYMAMASI

KİRACININ EV GÖSTERME ZORUNLULUĞU VARMI?

İşçinin İşyeri Kurallarına Uymaması: Geçerli Fesih Nedeni ve Hukuki Sonuçları

İşyeri düzeni ve verimliliği için belirlenmiş kurallara uyulmaması, iş sözleşmesinin geçerli sebeple feshedilmesine yol açabilir. Ancak bu sürecin hukuki gerekliliklere uygun şekilde yürütülmesi büyük önem taşır.

İşyeri Kurallarına Uymama Nedir?

İşçinin, işverenin belirlediği ve işyerinde işin sağlıklı yürütülmesini sağlayan kurallara uymamasıdır. Bu kurallar, iş güvenliği, çalışma saatleri, kılık kıyafet, davranış şekilleri gibi birçok konuyu kapsayabilir.

İşyeri Kurallarına Uymamanın Sonuçları

İşçinin işyeri kurallarına uymaması, işyerinde düzenin bozulmasına, iş verimliliğinin düşmesine ve hatta iş kazalarına sebep olabilir. Bu durum, işverenin iş sözleşmesini geçerli nedenle feshetme hakkını doğurur.

Geçerli Fesih İçin Usul Kuralları

İşverenin, iş sözleşmesini geçerli nedenle feshedebilmesi için bazı usul kurallarına uyması gerekir. Öncelikle işçiye yazılı olarak uyarıda bulunmalı ve savunma hakkı tanımalıdır. Savunma süreci sonunda, geçerli fesih nedeni devam ediyorsa, iş sözleşmesi feshedilebilir.

Tazminat Hakkı

İşçi, feshin geçerli bir sebebe dayanmadığını düşünüyorsa, yargı yoluna başvurabilir. Mahkeme, feshin geçersiz olduğuna karar verirse, işçiye kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesi gerekebilir.

İşyeri Kurallarına Uymanın Önemi

İşyeri kurallarına uyulması, hem işverenin hem de işçinin yararınadır. Kurallara uymak, işyerinde düzeni sağlar, iş verimliliğini artırır ve iş kazalarını önler. Ayrıca işçinin iş güvencesini de korur.

İşçinin İşyeri Kurallarına Uymaması: Geçerli Fesih Nedeni midir?

İş hukuku, işçi ve işveren arasındaki ilişkiyi düzenleyen önemli bir alandır. İşyerinde düzenin sağlanması ve işlerin verimli bir şekilde yürütülmesi için belirlenen kurallara uyulması esastır. Peki, işçinin işyeri kurallarına uymaması hangi durumlarda iş akdinin geçerli nedenle feshine yol açar? Bu makalede, bu önemli konuyu hukuki açıdan ele alacak ve işverenlerin dikkat etmesi gereken hususları açıklayacağız.

İşyeri Kuralları Nedir ve Neden Önemlidir?

İşyeri kuralları, işyerinde düzenin sağlanması, iş güvenliğinin temin edilmesi, iş verimliliğinin artırılması ve çalışanlar arasındaki ilişkilerin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi amacıyla işveren tarafından belirlenen kurallardır. Bu kurallar, işçinin işe başladığı andan itibaren uymakla yükümlü olduğu hususları kapsar.

İşyeri kuralları, genel olarak şu şekilde sınıflandırılabilir:

  • Geleneksel Kurallar: İşyerinde uzun süredir uygulanan, yazılı olmayan ancak herkes tarafından bilinen ve kabul gören kurallardır.
  • Yazılı Kurallar: İşveren tarafından yazılı olarak belirlenen ve işçilere tebliğ edilen kurallardır. İş sözleşmesinde veya ayrı bir belgede yer alabilirler.
  • Yasal Kurallar: İş Kanunu ve ilgili mevzuatta yer alan, işçi ve işverenin uymak zorunda olduğu kurallardır.

İşyeri Kurallarına Uymamanın Hukuki Sonuçları

İşçinin işyeri kurallarına uymaması, işverenin iş sözleşmesini geçerli nedenle feshetme hakkını doğurabilir. Ancak bu durum, bazı şartlara bağlıdır:

  1. Kural İhlalinin Önemi: İşçinin ihlal ettiği kuralın, işyerinde düzenin bozulmasına, iş güvenliğinin tehlikeye girmesine veya işverenin zararına yol açacak nitelikte olması gerekir. Örneğin, işyerinde sigara içme yasağına uymamak veya vezneye arkadaşlarını almak gibi durumlar, geçerli fesih nedeni olarak kabul edilebilir.
  2. Uyarı ve Savunma Hakkı: İşveren, kural ihlalini tespit ettiğinde, işçiye yazılı olarak uyarıda bulunmalı ve savunma hakkı tanımalıdır. İşçinin savunması alındıktan sonra, ihlalin devam etmesi durumunda iş sözleşmesi feshedilebilir.
  3. Fesih Bildirimi: İşveren, iş sözleşmesini feshederken, fesih nedenini yazılı olarak bildirmek zorundadır.

Tazminat Hakkı

İşçi, iş sözleşmesinin haksız yere feshedildiğini düşünüyorsa, yargı yoluna başvurabilir. Mahkeme, feshin geçersiz olduğuna karar verirse, işçiye kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesi gerekebilir.

Sonuç

İşyeri kurallarına uyulması, hem işveren hem de işçi açısından önemlidir. İşveren, kurallara uymayan işçinin iş sözleşmesini geçerli nedenle feshetme hakkına sahip olsa da, bu süreçte hukuki prosedürlere dikkat etmelidir. Aksi takdirde, işçiye tazminat ödemek zorunda kalabilir.

Geçerli Nedenle Fesih Nedir? İş Kanunu Madde 18 ve Fesih Süreci

İş hayatında, işçi ve işveren arasındaki ilişkiyi düzenleyen İş Kanunu, belirli durumlarda iş sözleşmesinin sona erdirilmesine imkan tanır. Bu durumlardan biri olan geçerli nedenle fesih, işverenin belirli şartlar altında işçiyle olan iş ilişkisini sonlandırması anlamına gelir. Peki, geçerli nedenle fesih nedir ve hangi durumlarda uygulanabilir? Bu makalede, İş Kanunu madde 18’e göre geçerli nedenle fesih konusunu detaylı bir şekilde inceleyecek ve işverenlerin dikkat etmesi gereken hususları açıklayacağız.

Geçerli Nedenle Fesih: Tanım ve Kapsam

İş Kanunu madde 18’e göre, geçerli nedenle fesih, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle işverenin iş sözleşmesini sona erdirmesidir. Bu fesih türü, belirsiz süreli iş sözleşmeleri için geçerlidir ve belirli şartlara tabidir.

Geçerli nedenle fesih sebepleri genel olarak üç ana başlık altında toplanabilir:

  1. İşçinin Yeterliliğinden Kaynaklanan Sebepler: İşçinin işini gereği gibi yapmaması, yetersiz performans göstermesi veya işin gerektirdiği niteliklere sahip olmaması gibi durumlar bu kapsamda değerlendirilir.
  2. İşçinin Davranışlarından Kaynaklanan Sebepler: İşçinin işyeri kurallarına uymaması, iş arkadaşlarına veya işverene karşı kötü davranışlarda bulunması, işyerinde huzursuzluk yaratması gibi durumlar bu kategoriye girer. İşçinin işini aksatması da bu kapsamda değerlendirilebilir.
  3. İşletmenin, İşyerinin veya İşin Gereklerinden Kaynaklanan Sebepler: İşyerinin ekonomik durumu, teknolojik gelişmeler, işin niteliğindeki değişiklikler gibi işletmeyle ilgili sebepler de geçerli nedenle fesih nedeni olabilir.

İş Kanunu Madde 18: Geçerli Nedenle Fesih Şartları

İş Kanunu madde 18’e göre, işverenin geçerli nedenle fesih hakkını kullanabilmesi için bazı şartların yerine getirilmesi gerekir:

  • İşçi Sayısı: İşyerinde en az 30 işçi çalışıyor olmalıdır.
  • Kıdem Şartı: Feshedilen işçinin en az 6 aylık kıdemi olmalıdır. Ancak yer altı işlerinde çalışan işçiler için kıdem şartı aranmaz.
  • Geçerli Sebep: Fesih, yukarıda belirtilen geçerli nedenlerden birine dayanmalıdır.

Geçerli Nedenle Fesih Süreci

Geçerli nedenle fesih sürecinde işverenin dikkat etmesi gereken bazı hususlar vardır:

  1. Yazılı Bildirim: İşveren, fesih kararını işçiye yazılı olarak bildirmelidir. Fesih bildiriminde, fesih nedeni açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmelidir.
  2. Savunma Hakkı: İşçiye, fesih bildirimini aldıktan sonra savunma hakkı verilmelidir. İşçinin savunması alındıktan sonra fesih kararı kesinleşir.
  3. İhbar Süresi: İş Kanunu’nda belirtilen ihbar sürelerine uyulmalıdır.

Sonuç

Geçerli nedenle fesih, işverenin belirli şartlar altında iş sözleşmesini sona erdirebilmesine imkan tanıyan bir hukuki kurumdur. Ancak bu hakkın kullanılması, İş Kanunu’nda belirtilen şartlara ve usule uygun olmalıdır. Aksi takdirde, işveren haksız fesih tazminatı ödemek zorunda kalabilir.

İşyeri Kurallarına Uymayan İşçinin İşten Çıkış İşlemleri: Adım Adım Hukuki Rehber

İş hukuku, işçi ve işveren arasındaki ilişkiyi düzenleyen önemli bir alandır. İşyerinde düzenin sağlanması ve işlerin verimli bir şekilde yürütülmesi için belirlenen kurallara uyulması esastır. Peki, işçinin işyeri kurallarına uymaması durumunda işveren hangi adımları izlemeli ve işten çıkış işlemleri nasıl gerçekleştirilmelidir? Bu makalede, iş hukuku mevzuatı çerçevesinde bu süreci detaylı bir şekilde ele alacak ve işverenlerin dikkat etmesi gereken hususları açıklayacağız.

İşten Çıkış İşlemleri: Hukuki Adımlar

İşçinin işyeri kurallarına uymaması durumunda işverenin, iş sözleşmesini geçerli nedenle feshetme hakkı doğabilir. Ancak bu sürecin hukuki gerekliliklere uygun bir şekilde yürütülmesi büyük önem taşır. İşte adım adım işten çıkış işlemleri:

  1. İşçinin Savunmasının Alınması: İş Kanunu madde 19’a göre, işverenin fesih kararını vermeden önce işçiye yazılı olarak bildirimde bulunması ve savunma hakkı tanıması gerekmektedir. İşçinin savunması alındıktan sonra fesih kararı verilebilir.
  2. Feshin Son Çare Olma İlkesinin Gözetilmesi: İşveren, fesih kararını vermeden önce, durumu düzeltmek için başka önlemler alıp almadığını değerlendirmelidir. Feshin son çare olarak düşünülmesi ve işçiye uyarı verilerek düzeltilmesi için fırsat tanınması önemlidir.
  3. Fesih Sürelerine Uyularak Fesih Bildirimi Yapılması: İş Kanunu’nda geçerli nedenle fesih için belirli bir süre öngörülmemiştir. Ancak işverenin fesih hakkını makul süre içinde kullanması gerekmektedir. Makul süre, olayın özelliklerine göre değişkenlik gösterebilir.
  4. Fesih Bildiriminin Yazılı Yapılması: İş Kanunu madde 19’a göre, fesih bildirimi yazılı olarak yapılmalıdır. Yazılı bildirim, hem işçiyi fesih kararından haberdar etmek hem de ileride doğabilecek hukuki uyuşmazlıklarda delil olarak kullanılmak üzere önemlidir.
  5. Fesih Nedeninin Açık ve Kesin Şekilde Belirtilmesi: İş Kanunu madde 19/1’e göre, fesih bildiriminde fesih nedeni açık ve kesin bir şekilde belirtilmelidir. Aksi takdirde, işçi fesih kararına itiraz edebilir ve işe iade davası açabilir.

İşçinin Hakları

İşverenin geçerli nedenle fesih hakkını kullanması durumunda, işçinin bazı hakları vardır:

  • Kıdem Tazminatı: İşçi, kıdem tazminatı şartlarını karşılıyorsa, işverenden kıdem tazminatı alma hakkına sahiptir.
  • İhbar Tazminatı: İşveren, İş Kanunu’nda belirtilen ihbar sürelerine uymazsa, işçiye ihbar tazminatı ödemek zorundadır.
  • İşe İade Davası: İşçi, feshin geçersiz bir sebebe dayandığını düşünüyorsa, işe iade davası açabilir. İşe iade davası kazanılırsa, işçiye diğer tazminat alacakları da ödenir.

SGK Çıkış Kodu

İşçinin işyeri kurallarına uymaması nedeniyle iş sözleşmesi feshedilirse, SGK çıkış kodu olarak “4” numaralı kod kullanılır. Bu kod, “İşçinin Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Uymaması Nedeniyle Fesih” anlamına gelir.

Sonuç

İşyeri kurallarına uymayan işçinin işten çıkış işlemleri, hukuki açıdan dikkatle yürütülmesi gereken bir süreçtir. İşverenlerin, İş Kanunu’nda belirtilen usul ve esaslara uygun hareket etmesi, ileride doğabilecek hukuki sorunları önlemek açısından önemlidir.

Geçersiz Nedenle Feshin Sonuçları: İşçi ve İşveren Hakları

İş hukuku, işçi ve işveren arasındaki ilişkiyi dengeleyen önemli bir alandır. İş sözleşmesinin feshi, bu dengenin bozulmasına yol açabilecek hassas bir konudur. Özellikle geçersiz nedenle fesih, işçinin haklarını koruyan bir dizi hukuki sonuç doğurur. Bu makalede, geçersiz nedenle feshin sonuçlarını detaylı bir şekilde inceleyecek, işçi ve işverenin haklarını açıklayacağız.

Geçersiz Nedenle Fesih Nedir?

Geçersiz nedenle fesih, işverenin İş Kanunu’nda belirtilen geçerli sebeplere dayanmadan veya usulüne uygun olarak gerçekleştirmediği işten çıkarma işlemidir. İşçinin yetersizliği, davranışları veya işletmenin gerekleri gibi geçerli sebepler olmadan yapılan fesihler bu kapsamda değerlendirilir.

Geçersiz Nedenle Feshin İşçiye Sağladığı Haklar

Geçersiz nedenle fesih durumunda, işçinin başvurabileceği çeşitli hukuki yollar bulunmaktadır:

  1. İşe İade Talebi: İşçi, fesih bildirimini aldıktan sonraki bir ay içinde işverene yazılı olarak işe iade talebinde bulunabilir. İşveren bu talebi kabul etmezse veya süresi içinde cevap vermezse, işçi dava açma hakkına sahip olur.
  2. İşe İade Davası: İşçi, arabulucuya başvurduktan sonra anlaşma sağlanamazsa, iş mahkemesinde işe iade davası açabilir. Mahkeme, feshin geçersiz olduğuna karar verirse, işçiyi işe iade eder ve işverene çeşitli tazminatlar ödeme yükümlülüğü getirir.
  3. İş Güvencesi Tazminatı: İşe iade davası sonucunda işçi işe iade edilmesine rağmen, işveren tarafından işe başlatılmazsa, işçi iş güvencesi tazminatı talep edebilir. Bu tazminat, işçinin dört ila sekiz aylık ücreti tutarında olabilir.
  4. Kıdem Tazminatı: İşçi, işe iade davasını kazandığı halde işe başlatılmazsa, kıdem tazminatı talep etme hakkına da sahiptir.
  5. Boşta Geçen Süre Tazminatı: İşçi, işe iade davasının kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için en fazla dört aylık ücret ve diğer haklarını talep edebilir.
İşverenin Yükümlülükleri

Geçersiz nedenle fesih durumunda, işveren aşağıdaki yükümlülüklere sahiptir:

  • İşe İade: Mahkeme kararıyla işe iadeye karar verilen işçiyi bir ay içinde işe başlatmak.
  • Tazminatlar: İşe iade edilmeyen işçiye iş güvencesi tazminatı, kıdem tazminatı ve boşta geçen süre tazminatı ödemek.
  • Diğer Haklar: İşçiye, işe iade edildiği takdirde fesih tarihinden itibaren doğan tüm haklarını ödemek (ücret, sosyal haklar, vb.).

Sonuç

Geçersiz nedenle fesih, işçinin haklarını koruyan önemli bir hukuki kurumdur. İşverenlerin, işten çıkarma işlemlerinde İş Kanunu’na uygun hareket etmesi, hem işçi haklarının korunması hem de ileride doğabilecek hukuki sorunların önlenmesi açısından büyük önem taşır.

Fesih Sonrası İşçi Davası: İşverenin Atması Gereken Adımlar ve Hukuki Hakları

İş hukuku, işçi ve işveren arasındaki ilişkiyi düzenleyen karmaşık bir alandır. İşten çıkarma süreçleri, özellikle de fesih sonrası işçi davaları, işverenler için zorlu bir süreç olabilir. Peki, fesih sonrası işçi dava açarsa işveren ne yapmalıdır? Bu makalede, işverenin haklarını koruması ve hukuki süreçte doğru adımları atması için bir rehber sunacağız.

Fesih Sonrası İşçi Davası: İşverenin Hakları ve Yükümlülükleri

İşçi, işten çıkarılmasının ardından işe iade davası açabilir veya diğer haklarını talep edebilir. Bu durumda işverenin, hukuki süreçte haklarını koruması ve yükümlülüklerini yerine getirmesi önemlidir.

  1. Davaya Hazırlık: İşveren, fesih sürecinde tüm usul kurallarına uygun hareket ettiğini ve feshin geçerli sebeplere dayandığını kanıtlayacak belgeleri hazırlamalıdır. Bu belgeler arasında fesih bildirimi, işçinin savunması, tanık beyanları, performans değerlendirmeleri gibi deliller yer alabilir.
  2. Hukuki Danışmanlık: İşveren, hukuki süreçte haklarını korumak ve doğru adımları atmak için bir iş hukuku avukatından profesyonel destek almalıdır. Avukat, işvereni dava süreci boyunca yönlendirecek ve gerekli savunmaları hazırlayacaktır.
  3. İşe İade Davası: İşçi, işe iade davası açarsa, işveren davanın reddini talep edebilir. Mahkeme, feshin geçerli sebeplere dayandığına ve usulüne uygun olarak gerçekleştirildiğine kanaat getirirse, davayı reddedebilir.
  4. Tazminat Davaları: İşçi, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı veya boşta geçen süre tazminatı gibi haklarını talep edebilir. İşveren, bu davalara karşı savunma hazırlayarak haklı olduğunu kanıtlamaya çalışmalıdır.
İşçi Davası Kaybedilirse Ne Olur?

Eğer işveren, işe iade davasını kaybederse, mahkeme kararı doğrultusunda işçiyi işe iade etmek zorundadır. Ayrıca, işçiye fesih tarihinden itibaren doğan tüm haklarını (ücret, sosyal haklar, vb.) ödemek zorundadır.

İşveren, işe iade davasını kazanmasına rağmen işçiyi işe başlatmazsa, işçiye iş güvencesi tazminatı ödemek zorunda kalabilir. Bu tazminat, işçinin dört ila sekiz aylık ücreti tutarında olabilir.

Sonuç

Fesih sonrası işçi davaları, işverenler için karmaşık ve zorlu bir süreç olabilir. Ancak, işverenler hukuki süreçte doğru adımları atarak haklarını koruyabilirler. Bu süreçte profesyonel hukuki destek almak, işverenin haklarını en iyi şekilde savunmasına yardımcı olacaktır.

İşyeri Kurallarına Uymayan İşçi Tazminatsız Çıkartılabilir mi? Hukuki İnceleme

İş hukuku, işçi ve işveren arasındaki dengeyi gözeterek işyeri düzenini sağlamayı amaçlar. İşverenlerin, işyeri kurallarını belirleme ve bu kurallara uyulmasını sağlama hakkı bulunurken, işçilerin de temel hak ve özgürlükleri korunmaktadır. Peki, işyeri kurallarına uymayan bir işçi tazminatsız çıkartılabilir mi? Bu makalede, bu önemli soruyu iş hukuku mevzuatı ve Yargıtay kararları ışığında inceleyeceğiz.

İşverenin Yönetim Hakkı ve İşyeri Kuralları

İşveren, işyerinde düzenin sağlanması, iş güvenliğinin temin edilmesi ve verimliliğin artırılması amacıyla işyeri kuralları belirleyebilir. Bu kurallar, kılık kıyafet, sakal-bıyık bırakma, iş güvenliği malzemelerinin kullanımı gibi konuları kapsayabilir. Ancak, işverenin yönetim hakkı sınırsız değildir ve işçinin temel hak ve özgürlüklerine saygı göstermek zorundadır.

İşyeri Kurallarına Uymamanın Sonuçları

İşçinin işyeri kurallarına uymaması, işverenin uyarı, kınama, ücret kesintisi gibi disiplin cezaları uygulamasına veya iş sözleşmesini feshetmesine yol açabilir. Ancak, fesih için geçerli bir sebebin bulunması ve fesih sürecinin usulüne uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Tazminatsız Fesih Mümkün mü?

İş Kanunu’na göre, işçinin iş sözleşmesinin feshedilmesi durumunda, işçiye kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesi esastır. Ancak, bazı istisnai durumlarda işveren, işçiyi tazminatsız olarak işten çıkarabilir. Bu durumlar, İş Kanunu madde 25/II’de sayılan haklı fesih nedenleridir.

İşçinin işyeri kurallarına uymaması, genel olarak haklı fesih nedeni olarak kabul edilmez. Ancak, işçinin kural ihlali işyerinde ciddi bir disiplinsizlik yaratıyorsa, iş güvenliğini tehlikeye atıyorsa veya işverenin ticari itibarını zedeliyorsa, haklı fesih söz konusu olabilir.

Yargıtay Kararları Işığında Değerlendirme

Yargıtay kararları, işyeri kurallarına uymama nedeniyle yapılan fesihlerin değerlendirilmesinde önemli bir rol oynar. Yargıtay, her somut olayın özelliklerini dikkate alarak karar verir ve işverenin yönetim hakkı ile işçinin hakları arasında adil bir denge kurmaya çalışır.

Örneğin, bir Yargıtay kararında, görevi aşçı olan bir işçinin uyarılara rağmen sakalını kesmemesi nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilmesi haklı bulunmuştur. Ancak, başka bir kararda, işyerine sakal traşı olmadan gelen bir işçinin işten çıkarılması geçersiz sayılmıştır.

Sonuç

İşyeri kurallarına uymayan işçinin tazminatsız çıkartılması her zaman mümkün değildir. İşverenin, fesih için geçerli bir sebep göstermesi ve fesih sürecinde usul kurallarına uyması gerekmektedir. Aksi takdirde, işçi işe iade davası açabilir ve tazminat talep edebilir.

İşverenlerin, işyeri kurallarını belirlerken ve uygularken işçinin temel hak ve özgürlüklerine saygı göstermesi, iş hukuku mevzuatına uygun hareket etmesi ve hukuki danışmanlık alması önemlidir.

İŞÇİNİN İŞYERİ KURALLARINA UYMAMASI SIKÇA SORULAN SORULAR

1. İş Ahlakına Aykırı Davranışlar Nelerdir?

İş ahlakına aykırı davranışlar, işyerinde dürüstlük, saygı, güven ve işbirliği gibi temel değerlere aykırı olan davranışlardır. Bunlar arasında şunlar sayılabilir:

  • Hırsızlık yapmak
  • İşverenin meslek sırlarını ifşa etmek
  • İş arkadaşlarına veya işverene karşı fiziksel veya sözlü şiddet uygulamak
  • İşyerinde cinsel taciz veya ayrımcılık yapmak
  • İşyerinde alkol veya uyuşturucu kullanmak
  • Görevlerini kasıtlı olarak yerine getirmemek veya aksatmak
  • İşverenin malına zarar vermek

2. İşçi İşyerinde İSG Kurallarına Uymazsa Ne Olur?

İşçi, işyerinde İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) kurallarına uymazsa, öncelikle işveren tarafından uyarılır. Uyarıya rağmen kural ihlali devam ederse, işveren disiplin cezaları uygulayabilir (kınama, ücret kesintisi gibi). Ciddi veya tekrarlanan İSG ihlalleri durumunda, işveren iş sözleşmesini geçerli veya haklı nedenle feshedebilir.

3. İyi Niyet Kurallarına Uymayan Haller Nelerdir?

İyi niyet kurallarına uymayan haller, işçi ve işverenin karşılıklı olarak dürüstlük, güven ve işbirliği içinde hareket etme yükümlülüğüne aykırı olan davranışlardır. Bunlar arasında şunlar sayılabilir:

  • İşverenin talimatlarına uymamak
  • İş arkadaşlarıyla veya işverenle sürekli sorun çıkarmak
  • İşyerinde huzursuzluk yaratmak
  • İşverenin itibarını zedelemek
  • İşverenin çıkarlarına zarar vermek

4. İş Kanunu Uyarınca Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Uymayan İşçinin İş Akdini Derhal Feshetmek İsteyen İşveren Bu Fesih Hakkını Ne Kadar Süre İçinde Kullanmalıdır?

İş Kanunu’na göre, işçinin ahlak ile iyi niyet kurallarına uymayan hareketleri, işverenin haklı nedenle derhal fesih hakkını doğurur. İşveren, bu hakkını öğrendiği tarihten itibaren 6 iş günü içinde kullanmalıdır. Ancak, Yargıtay kararları bu sürenin her somut olayın özelliklerine göre değişebileceğini belirtmektedir.

5. İşveren İşçiyi Hangi Durumlarda İşten Çıkarabilir?

İşveren, işçiyi İş Kanunu’nda belirtilen geçerli veya haklı fesih nedenlerine dayanarak işten çıkarabilir. Geçerli fesih nedenleri, işçinin yeterliliğinden, davranışlarından veya işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerdir. Haklı fesih nedenleri ise, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan davranışlarıdır.

6. İşçinin Haklı Fesih Sebepleri Nelerdir?

İşçinin haklı fesih sebepleri, İş Kanunu madde 24/II’de sayılmıştır. Bunlar arasında şunlar yer alır:

  • Sağlık sebepleri
  • İşverenin ahlak ile iyi niyet kurallarına uymayan hareketleri
  • İşçinin ücretinin ödenmemesi veya eksik ödenmesi
  • İşçinin cinsel tacize uğraması

7. Haklı Fesih Nasıl İspatlanır?

Haklı fesih, fesih bildiriminde belirtilen sebebin geçerli olduğunu kanıtlamakla ispatlanır. İşçi veya işveren, fesih bildiriminde belirtilen sebebi tanık beyanları, yazılı belgeler, doktor raporları gibi delillerle ispatlayabilir.

8. İşçinin Tek Taraflı Fesih Hakkı Var mı?

Evet, işçinin tek taraflı fesih hakkı vardır. İşçi, herhangi bir sebep göstermeksizin veya İş Kanunu madde 24/II’de sayılan haklı fesih sebeplerine dayanarak iş sözleşmesini feshedebilir.

9. Kıdem Tazminatı Almak İçin Haklı Sebepler Nelerdir?

İşçinin kıdem tazminatı alabilmesi için, iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı nedenle feshedilmemiş olması veya işçinin haklı nedenle fesih hakkını kullanmış olması gerekir. İşçinin işyeri kurallarına uymaması, genel olarak kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz. Ancak, işçinin kural ihlali İş Kanunu madde 25/II’de sayılan haklı fesih nedenlerinden birini oluşturuyorsa, işveren haklı nedenle fesih hakkını kullanabilir ve işçi kıdem tazminatı alamaz.


Yargıtay uygulaması — hatırlatma, ısrar ve haklı fesih ile geçerli fesih ayrımı
  • Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2015/17387, K.2018/9506, 30.04.2018 Kuralın çekirdeği: bir kez yapmamak yetmez, ısrar aranır. Daire; İş Kanunu m.25/II-h uyarınca işçinin hatırlatıldığı hâlde görevlerini yapmamakta ısrar etmesi hâlinde işverenin haklı fesih imkânı bulunduğunu belirtir ve çerçeveyi çizer: iş görme edimi, işverenin talimatlarına uygun yerine getirilmelidir; ancak talimatlar iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle getirilen sınırlamalara ve işçinin eğitimi, yeteneği ve takatine aykırı olamaz. 1475 sayılı Kanun’da anlık bir yapmama yeterli sayılırken, 4857 sayılı Kanun “görevi yapmamakta ısrar etme” ölçütünü getirmiştir; bu nedenle hatırlatmanın ardından sadece bir kez görevi yapmama yeterli değildir, eylem devamlılık göstermelidir.
  • Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2022/4658, K.2022/5280, 26.04.2022 Hatırlatmanın nasıl yapılacağı ve ispat yükü. Kararda usul ayrıntılı biçimde ortaya konur: fesihten önce işçinin yapmakla yükümlü olduğu görevler hatırlatılmalıdır; hatırlatma sözlü ya da yazılı olabilir ve bu konuda ispat yükü işverendedir. Görev tanımının sözleşmede açıkça öngörülmüş olması, işverenin hatırlatma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Hatırlatmada yapılması istenen görev açık biçimde bildirilmeli ve işin tamamlanmasına yetecek süre öngörülmelidir; feshedileceğinin ayrıca bildirilmesi gerekmez — ancak böyle bir bildirim yapılmışsa, işçinin yeni bir eylemi gerçekleşmedikçe önceki eylemlere dayanılarak fesih yapılamaz. Somut olayda iş emirlerinin işçilere değil formenlere verildiği, işçilerin usulüne uygun uyarılmadığı ve tutanak tutulmadığı saptanmıştır.
  • Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E.2016/20858, K.2019/18604, 10.10.2019 Beş yazılı uyarıya rağmen süren davranış: haklı fesih. İşçi hakkında tutulan tutanaklardan ikisi sistemi kural dışı kullanmaya, ikisi davranış şikâyetine, ikisi devamsızlığa ilişkindi; işçiye iş görme borcunu sözleşmeye ve şirket kurallarına uygun yerine getirmesi konusunda toplam beş kez yazılı uyarı yapılmış, buna rağmen benzer davranışlar sürmüştü. Feshin m.25/II-g anlamında haklı sebebe dayandığı sonucuna varılarak dava reddedildi. Kararda ayrıca işyerinde uygulanan Disiplin Kuralları Yönetmeliğine değinilir: yönetmelik, haklı fesihte ilke olarak işçiden savunma alınmasını öngörmekte, yazılı ifadenin savunma yerine geçeceğini ve iki iş günü içinde ifade vermeyen personelin bu hakkından vazgeçmiş sayılacağını düzenlemektedir.
  • Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E.2011/1840, K.2011/6801, 06.12.2011 Haklı değilse bile geçerli olabilir. Satış şefi olarak çalışan işçinin sözleşmesi; ekibindeki çalışanın işyeri kurallarına aykırı olarak öngörülen vadenin dışında ve yetkililerden onay almaksızın vadeli satış yapması ve tahsilatın gerçekleşmemesi nedeniyle, savunması da alınarak m.25/II-e, h ve ı uyarınca feshedilmişti. Daire; satış fişleri, cari hesap raporları ve işçinin savunma içeriğine göre olguların sabit olduğunu, bunların haklı fesih ağırlığında olmasa da işveren yönünden geçerli fesih sebebi oluşturduğunu belirterek işe iade davasının reddi gerektiğine hükmetti. Aynı olgu, ağırlığına göre haklı ya da geçerli fesih sonucunu doğurabilir.
Kararlar Yargı PRO içtihat veri tabanından derlenmiştir. İşçinin işyeri kurallarına, iç yönetmeliğe ve talimatlara uymaması üç farklı sonuç doğurabilir ve aradaki fark doğrudan paraya çevrilir: (1) Disiplin cezası — uyarı, kınama; ücret kesme cezası ancak toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesinde öngörülmüşse ve bir ayda iki gündelikten fazla olmamak üzere uygulanabilir (m.38). (2) Geçerli fesih — davranış, m.25/II ağırlığında değilse; işçi kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanır, ancak fesih geçerli sayıldığından işe iade davası reddedilir. (3) Haklı fesih — m.25/II kapsamındaki ağır hâllerde; işçi kıdem ve ihbar tazminatı alamaz. İşverenin usul yükümlülükleri: kuralların yazılı olarak duyurulup işçiye tebliğ edilmesi, ihlalin tanık imzalı tutanakla tespiti, görevin açıkça hatırlatılması ve bunun belgelenmesi, işçinin yazılı savunmasının alınması (m.19 uyarınca davranış veya verimden kaynaklanan fesihlerde savunma alınmaması feshi geçersiz kılar) ve feshin öğrenmeden itibaren altı iş günü, her hâlde fiilden itibaren bir yıl içinde yapılmasıdır (m.26). İşçi yönünden savunma başlıkları: talimatın iş sözleşmesi kapsamı dışında veya işçinin eğitimi ile takatine aykırı olması, hatırlatmanın hiç veya usulüne uygun yapılmamış olması, ısrar unsurunun bulunmaması, eşit davranma ilkesinin ihlali ve ölçülülük. İşe iade davası, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurularak, anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde açılır.

Hukuki danışmanlık almak istemeniz halinde veya herhangi bir sorunla karşılaşmanız durumunda LegaPro Hukuk Bürosu olarak size yardımcı olabiliriz. İş hukuku Avukatı haklarınızı korumanıza destek olacaktır. Whatsapp’tan bize ulaşabilirsiniz!

https://legapro.net/
Bu siteyi Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin Google arama sonuçlarınızda legapro.net yazıları daha sık görünür. Ücretsizdir; Google hesabınızdan istediğiniz zaman geri alabilirsiniz. Google'da ekle

Bu yazıyı paylaş

WhatsApp LinkedIn X

İş hukuku — ilgili sayfalar

Bu yazıdaki konuyla ilgili rehberler, dilekçe örnekleri ve hesaplama araçları.

Aynı kategoriden diğer yazılar

Makaleler

EMEKLİLİK NEDENİYLE KIDEM TAZMİNATI ŞARTLARI

İçindekilerEmeklilik ve Tazminat Hakları: Kıdem Tazminatı ve İhbar TazminatıEmeklilik Nedeniyle Kıdem Tazminatı Almanın Şartları (2024 Güncel)Emeklilikte İhbar Tazminatı:…

03.07.2024 Yazıyı oku ›
Makaleler

ASGARİ ÜCRET ZAMMI 2025

İçindekilerAsgari Ücret Zammı Ne Kadar Oldu?Dolar Bazında Asgari Ücret 20252025 yılı Asgari Ücreti2025 Asgari Ücret Zammı Hakkında Sıkça…

24.12.2024 Yazıyı oku ›
Makaleler

İşçi Hakları Ücretsiz Danışma Rehberi

İçindekilerİşçi Haklarınızı Öğrenin, Koruyun ve Savununİşçi Hakları Ücretsiz Danışma: Nereden ve Nasıl Alınır?İş Hukuku Uyuşmazlıklarında Avukatın Rolüİş Hukuku…

14.02.2025 Yazıyı oku ›
İş Hukuku Makale

İşverenin Eşit Davranma Borcu ve Ayrımcılık Tazminatı

İçindekilerEşit davranma borcunun kaynağı ve sınırıKanun metni ne diyor?Kritik ayrım: eşitsizlik her zaman ayrımcılık değildirİspat yükü nasıl dağılır?Fesihte…

25.08.2026 Yazıyı oku ›
İş Hukuku Makale

Gazetecinin Kıdem Tazminatı ve Yıllık İzni Nasıl Hesaplanır? %5 Fazla Ödeme (5953)

İçindekilerKanunî dayanakNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca Basın İş Kanunu, gazete, internet haber siteleri, mevkuteler…

13.09.2026 Yazıyı oku ›
Makaleler

MAAŞ ZAMMI AYRIMCILIĞI VE HAKLI FESİH

İçindekilerMaaş Zammı Ayrımcılığı: İşçinin Haklı Fesih Hakkı ve Eşit Davranma İlkesiMaaş Zammı Ayrımcılığı Nedir?Maaş Zammı Ayrımcılığının Hukuki DayanağıMaaş…

16.05.2024 Yazıyı oku ›
WhatsApp İletişim Ara