Nafaka Ödememe Cezası

Hesaplama aracı: Nafaka Artış Hesaplama — TÜFE veya ÜFE oranına göre yeni nafaka tutarını hesaplayın.
Kısa cevap: Nafakaya ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen borçlu, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine mahkûm edilebilir (İİK m.344). Hapsin uygulanmasına başlandıktan sonra kararın gereği yerine getirilirse borçlu tahliye edilir. Tazyik hapsine icra mahkemesi karar verir (m.346); şikâyet hakkı, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl geçmekle düşer (m.347). Aile hukukundan doğan bakım yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişi ayrıca TCK m.233/1 uyarınca şikâyet üzerine üç aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılabilir.
İki Ayrı Yaptırım
| Yaptırım | Niteliği | Kural | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Tazyik hapsi | Borcu ödemeye zorlayan icra hukuku yaptırımı | Alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar; ödeme yapılırsa tahliye. Borçlu nafakanın kaldırılması veya azaltılması için dava açmışsa, ileri sürdüğü sebepler göz önünde bulundurularak hapsin uygulanması bu davanın sonuna bırakılabilir | İİK m.344 |
| Görevli mahkeme | İcra mahkemesi | Tazyik hapsine icra mahkemesi karar verir; bu işler diğer mahkemelerde görülen ceza davalarıyla birleştirilemez | İİK m.346 |
| Şikâyet süresi | Hak düşürücü süre | Fiilin öğrenildiği tarihten üç ay; her hâlde fiilin işlendiği tarihten bir yıl | İİK m.347 |
| Hapis cezası | Ceza hukuku yaptırımı | Aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişi şikâyet üzerine üç aydan iki yıla kadar hapis cezası alır | TCK m.233/1 |
Nafaka Alacaklısı Ne Yapabilir?
- Ödenmeyen nafaka için, ilama dayalı icra takibi başlatılabilir; icra emrinin tebliği üzerine borçlu yedi gün içinde ancak zamanaşımı veya itfa itirazlarını icra mahkemesine bildirebilir (İİK m.33).
- Alacaklı ayrıca icra mahkemesine tazyik hapsi için şikâyette bulunabilir; şikâyet hakkı fiilin öğrenilmesinden üç ay, fiilden bir yıl geçmekle düşer (m.344, 347).
- TCK m.233/1 kapsamında şikâyette bulunabilir; şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aydır (TCK m.73/1).
Borçlu açısından nafakanın kaldırılması veya azaltılması mümkündür: yoksulluk nafakasında alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde nafaka kendiliğinden kalkar; fiilen evliymiş gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürme hâllerinde mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m.176). Ayrıntı için nafakanın kaldırılması ve azaltılması davası, nafaka ödememe sorumluluğu ve sonuçları, aile hukukundan doğan yükümlülüğün ihlali (TCK m.233) ve tedbir nafakası yazılarına bakınız.
Kaynaklar
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m.33, 344, 346 ve 347
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.233
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.176