10 Yıllık Kiracının Tahliyesi
Kısa cevap: Konut ve çatılı işyeri kiralarında belirli süreli sözleşme, kiracı süre bitiminden en az onbeş gün önce bildirimde bulunmadıkça aynı koşullarla bir yıl için uzatılmış sayılır; kiraya veren sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez. Kanuna göre kiraya veren, on yıllık uzama süresi sonunda, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir (TBK m.347/1). Belirsiz süreli kiralarda kiraya veren, kiranın başlangıcından on yıl geçtikten sonra genel hükümlere göre fesih bildirimiyle sözleşmeyi sona erdirebilir.
Kiraya Verenin Başlıca Sona Erdirme Yolları
| Yol | Şart | Dayanak |
|---|---|---|
| On yıllık uzama süresi sonunda sebepsiz fesih | Her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirim | TBK m.347/1 |
| Belirsiz süreli kira | Kiranın başlangıcından on yıl geçtikten sonra genel hükümlere göre fesih bildirimi | TBK m.347/1 |
| Kendi veya yakınlarının konut/işyeri ihtiyacı | Kiraya verenin kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu kişiler için kullanma zorunluluğu; belirli süreli sözleşmelerde sürenin sonunda, belirsiz süreli sözleşmelerde fesih dönemi ve bildirim sürelerine uyularak belirlenecek tarihten başlayarak bir ay içinde dava | TBK m.350 |
| Yeniden inşa veya imar amacıyla esaslı onarım | Kiralananın kullanımının bu işler sırasında imkânsız olması; aynı bir aylık dava süresi | TBK m.350 |
| Yeni malikin ihtiyacı | Edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde kiracıya yazılı bildirim; sözleşme altı ay sonra açılacak bir davayla sona erdirilebilir. Yeni malik dilerse hakkını sözleşme süresinin bitiminden başlayarak bir ay içinde açacağı davayla da kullanabilir | TBK m.351 |
Kanun metni “on yıllık uzama süresi” ifadesini kullanır. Sürenin hangi tarihten başlayarak hesaplanacağı ve uzamaların nasıl sayılacağı sözleşmenin ilk süresine ve uzama biçimine göre değiştiğinden, bu hesap somut sözleşmeye bakılarak yapılmalıdır. Bildirimin süresi içinde ve kanunun aradığı şekilde yapılmaması hâlinde sona erdirme sonuç doğurmayabilir.
Ev Sahibi Ne Yapmalı?
- Sözleşme tarihlerini, ilk süreyi ve uzamaları çıkarın; on yıllık uzama süresinin dolup dolmadığını belirleyin.
- Fesih bildirimini her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce yazılı olarak ve ispatlanabilir biçimde (noter ihtarnamesi gibi) gönderin.
- Kiracı tahliye etmezse sulh hukuk mahkemesinde tahliye davası açın; ihtiyaç, yeniden inşa veya yeni malik gibi başka bir sebebe dayanıyorsanız ilgili özel sürelere uyun (TBK m.350, 351).
İlgili yazılarımız: yeni ev sahibinin kiracıyı tahliyesi, kiracı tahliye davası dilekçesi örneği ve tahliye taahhütnamesi. Kiracının hakları için kiracı hakları yazısına bakınız.
Kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m.347, 350, 351